22 August 2017

News Flash

अम्मा गेल्या, अम्मा चालल्या..

या भ्रष्टाचाराचे मूळ हे त्या राज्यातील व्यक्तिवादी व्यवस्थाशून्य राजकीय व्यवस्थेत आहे.

लोकसत्ता टीम | Updated: March 7, 2017 2:09 PM

शशिकला दोषी ठरल्या, हे उत्तमच. पण या घडामोडीमागचे योगायोग लक्षवेधी आहेत..

मुख्यमंत्रिपदाच्या खुर्चीपासून शशिकला यांना दूर ठेवण्याचा मनसुबा तडीस गेला, म्हणून पनीरसेल्वम किंवा भाजप यांची डोकेदुखी संपेल असे नव्हे. शशिकला तुरुंगातही जातील, पण तामिळनाडूच्या राजकीय संस्कृतीत त्यामुळे तसूभरही बदल होणार नाही..

तामिळनाडूच्या मुख्यमंत्रिपदाचे स्वप्न पाहणाऱ्या शशिकला यांना सर्वोच्च न्यायालयाने भ्रष्टाचारप्रकरणी दोषी ठरवले ही एक उत्तम घटना. परंतु तिचे महत्त्व अधोरेखित करताना या अनुषंगाने काही महत्त्वाच्या योगायोगांकडे दुर्लक्ष होण्याची शक्यता आहे. जवळपास २१ वर्षांनी का असेना पण या प्रकरणाचा निकाल लागला. भाजपचे सुब्रमण्यम स्वामी यांनी १९९६ साली पहिल्यांदा या प्रकरणात तोफ डागली होती. यातील विरोधाभास म्हणजे हेच स्वामी याच जयललिता यांच्या भ्रष्ट साथीदार शशिकला यांच्याकडेच आता तामिळनाडूचे मुख्यमंत्रिपद राहावे म्हणून प्रयत्नशील होते. राज्यपाल विद्यासागर राव यांनी हंगामी मुख्यमंत्री ओ पनीरसेल्वम यांना दूर करून शशिकला यांनाच मुख्यमंत्रिपदाची शपथ द्यावी असा त्यांचा आग्रह होता आणि तो पुरा होत नाही म्हणून राज्यपाल हे त्यांच्या टीकेचे लक्ष्य होते. तेव्हा त्यांनी जयललिता यांच्या विरोधात भ्रष्टाचाराच्या मुद्दय़ावर खटला दाखल केला ही वस्तुस्थिती असली तरी त्यानंतर तामिळनाडूच्या राजकारणातून बरेच पाणी वाहून गेले. नंतर खुद्द जयललिता या भाजपला कधी जवळच्या वाटल्या तर कधी अतिजवळच्या. भ्रष्टाचारविरोधी खटल्यात त्यांना कर्नाटक उच्च न्यायालयाने सोडले आणि सर्वोच्च न्यायालयाने मंगळवारी तोच निकाल रद्दबादल केला. मधल्या काळात त्यांच्यावरचे किटाळ पूर्णपणे दूर झालेले नसतानाही विद्यमान पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी त्यांचे तुरुंगातून मुक्तता झाली म्हणून जातीने दूरध्वनी करून अभीष्ट चिंतिले होते. हा इतिहास काढावयाचे कारण इतकेच की संबंधितांची भाषा भ्रष्टाचारविरोधाची असली तरी कृती तशीच असते असे मानावयाचे कारण नाही, हे कळावे. तामिळनाडूतील राजकीय गुंता समजून घेण्यासाठी ते कळून घेणे आवश्यक असते. याचे कारण एरवी साक्षरता आदींत आघाडीवर असणारे हे राज्य राजकीय संस्कृतीच्या मुद्दय़ावर कमालीचे मागास असून सर्वच राजकीय पक्षांनी आपापल्या परीने हे मागासपण जोपासण्याचाच प्रयत्न केला आहे. तेव्हा जयललिता यांच्या साथीदारांना भ्रष्टाचार प्रकरणात दोषी ठरवले म्हणून हे मागासलेपण दूर होणे सोडाच, पण कमीही होण्याची शक्यता नाही.

याचे कारण या भ्रष्टाचाराचे मूळ हे त्या राज्यातील व्यक्तिवादी व्यवस्थाशून्य राजकीय व्यवस्थेत आहे. जयललिता यांचे राजकीय गुरू एमजीआर, त्यांचे कडवे प्रतिस्पर्धी करुणानिधी आणि नंतर खुद्द जयललिता यांची राजवट ही कमालीची व्यक्तिकेंद्री होती. जयललिता तशा का झाल्या आदी मुद्दय़ांचा ऊहापोह करण्याची ही जागा नव्हे आणि प्रसंगही नव्हे. परंतु अशा राजवटीचे म्हणून काही फायदे असतात. आपली कामे करून घ्यावयाची आहेत अशांना ही हुकूमशाही कल्याणकारी वाटू लागते. एकाच मध्यवर्ती व्यक्तीस खूश केले की झाले. मग अन्य सर्व यमनियम पायदळी तुडवून वाटेल ते केले तरी कोणी हिशेब विचारीत नाही. जयललिता या त्या व्यवस्थेच्या उत्तम प्रतीक. कमालीच्या दुर्दैवी अनुभवांमुळे व्यक्तिगत पातळीवर त्यांना कोणीही सुहृद नव्हता. नातेवाईकही दुरावलेले. तरीही सत्ता गाजवण्याची ईर्षां. पण राजकारण हे एकटय़ाने करावयाचे काम नव्हे. सत्तेची सूत्रे जरी आपल्या एकटय़ाच्या हातीच राहतील अशी इच्छा असली तरी आसपास साजिंदे लागतातच. शशिकला या जयललिता यांच्या अशा साजिंद्या होत्या. जयललिता यांच्या अंत:पुरात त्यांनी मोठय़ा हुशारीने प्रवेश मिळवला. जयललिता यांच्या कार्यक्रमांचे ध्वनिचित्रमुद्रण करणे हा त्यांचा मूळ व्यवसाय. त्यातून त्यांना जयललिता यांच्यासमवेत सावलीसारखे राहावयाची संधी मिळाली. तिचा योग्य तो फायदा घेत शशिकला यांनी पक्षात आपले दुसऱ्या क्रमांकाचे स्थान सतत मजबूत करीत नेले. त्या पक्षात जयललिता यांचे कान आणि डोळे होत्या. अशा निष्ठावानाच्या मनात अप्रामाणिकपणाने प्रवेश केला की वाटेल तो घात होऊ शकतो. कसा, ते शशिकला यांनी ते दाखवून दिले. त्यांनी प्रचंड माया केली. हे सर्व जयललिता यांच्या संमतीखेरीज झाले असे मानणे दूधखुळेपणाचे ठरेल. शशिकला आणि त्यांचा नवरा यांनी तामिळनाडूचे प्रशासन पिळून काढले. मध्यंतरी खुद्द जयललिता यांनाही त्यांचा छळवास नकोसा झाला होता. त्यांनी शशिकला यांना घरातून हाकलून दिले होते. ही कारवाई क्षणिक ठरली. त्या पुन्हा जयललिता यांच्याकडे परतल्या. त्यांचा प्रभाव इतका की त्यांच्या मुलाच्या लग्नाला झाडून सारे राजकारणी आणि मान्यवर हजर होते. त्यांच्यामागे जयललिता होत्या हे याचे अर्थातच कारण. सदर लग्नात या बाईंनी केलेल्या खर्चाचा मुद्दा विद्यमान भ्रष्टाचारविरोधी खटल्यातील एक भाग होता. या लग्नात या बाईंनी साधारण साडेसहा कोट रुपये खर्च केले, असे न्यायालयातील तपशिलावरून दिसते. ही सर्व संपत्ती त्यांच्या ज्ञात उत्पन्नावर आधारित नाही, हे उघड होते. त्यांच्या विरोधात खटला भरला गेला तो याच मुद्दय़ावर. परंतु आपले उत्पन्न ज्ञात उत्पन्नस्रोतांशी सुसंगतच आहे, असा त्यांचा युक्तिवाद होता. तो ग्राहय़ मानणे उचित नाही, हे अखेर न्यायालयात सिद्ध झाले आणि शशिकला दोषी ठरल्या. परंतु यानिमित्ताने दिसून आलेले योगायोग लक्षवेधी ठरतात.

पहिला योगायोग म्हणजे जयललिता हयात असताना या खटल्याची सुनावणी लवकरात लवकर व्हावी असे कधी कोणालाही वाटले नाही. तसेच, राज्यपाल विद्यासागर राव यांनी आठवडय़ाभरात विधानसभा अधिवेशन बोलवावे अशी सूचना करणारे केंद्रीय महाधिवक्ता मुकुल रोहटगी यांनी याआधी कधी जयललिता यांच्या विरोधातील हा भ्रष्टाचार खटला लवकर मार्गी लावला जावा यासाठी काही प्रयत्न केल्याचे ऐकिवात नाही. योगायोग क्रमांक दोनदेखील तितकाच महत्त्वाचा. तो शशिकला यांच्या राजकीय महत्त्वाकांक्षेशी निगडित आहे. जयललिता यांच्या निधनानंतर ओ पनीरसेल्वम हे मुख्यमंत्री म्हणून काम करू लागले, तोपर्यंत सर्व काही ठीक होते. परंतु पक्षाच्या सरचिटणीसपदाची सूत्रे शशिकला यांनी हाती घेतली आणि मग त्यांची राजकीय पावले दिसू लागली. तसेच त्या पनीरसेल्वम यांना दूर करून मुख्यमंत्रिपदी आरूढ होतील असे दिसू लागल्याबरोबर लगेच त्यांच्या विरोधातील या खटल्यात पुन्हा धुगधुगी निर्माण झाली. या संदर्भात लक्षात घ्यावी अशी बाब म्हणजे विद्यमान हंगामी मुख्यमंत्री पनीरसेल्वम यांनाच त्या पदावर कायम केले जावे, अशी सत्ताधारी भाजपची इच्छा आहे. ती लपून राहिलेली नाही. याचाच अर्थ तामिळनाडूच्या मुख्यमंत्रिपदी शशिकला येऊ नयेत असेच भाजपला वाटते. तेव्हा भाजपला नको असलेल्या शशिकला यांच्या विरोधातील खटल्याला कशी गती आली, हे समजून घेणे फार काही अवघड नाही. यातील आणखी एक योगायोग म्हणजे मुख्यमंत्री निवडीसाठी किती वाट पाहावी याचा बरोब्बर अंदाज राज्यपाल विद्यासागर राव यांना आला आणि महाधिवक्त्याने आठवडाभराची मुदत नक्की केल्यानंतर लगेच दुसऱ्याच दिवशी सर्वोच्च न्यायालयात या प्रकरणाचा निकाल लागून शशिकला दोषी ठरल्या. झाले ते योग्यच. या बाईंच्या उचापती लक्षात घेतल्यास त्यांना शिक्षा झाली म्हणून वाईट वाटून घेण्याचे कारणच नाही, हे मान्य. परंतु प्रश्न असा की जयललिता जर हयात असत्या तर या खटल्याला गती दिली जावी, असे संबंधितांना वाटले असते का?

या प्रश्नाचे उत्तर आता मिळणार नाही हे उघड असले तरी शशिकला दोषी ठरल्या म्हणून पनीरसेल्वम यांची, आणि भाजपचीही, डोकेदुखी संपेल असे नाही. न्यायालयाच्या निकालामुळे शशिकला यांना मुख्यमंत्रिपदी विराजमान होता येणार नाही. परंतु तरी त्या पक्षप्रमुख राहू शकतात. अण्णाद्रमुकची सूत्रे सोडा असे काही न्यायालयाने त्यांना सांगितलेले नाही. याचा अर्थ इतकाच की चिन्नमा शशिकला भ्रष्टाचार खटल्यात दोषी ठरल्या म्हणून तेथील तिढा सुटणारा नाही. हंगामी मुख्यमंत्री पनीरसेल्वम यांना पक्षातून काढून त्यांनी हेच दाखवून दिले आहे. एक अम्मा गेल्या, दुसऱ्या तुरुंगात चालल्या म्हणून तामिळनाडूतील राजकारणात मूलभूत बदल होण्याची शक्यता नाही.

First Published on February 15, 2017 1:21 am

Web Title: sasikala convicted in da case
  1. M
    Mangesh
    Feb 15, 2017 at 8:09 pm
    कुबेर साहेबांची लेखणी भा.ज.पा. विरोधात लिहिताना विलक्षण तळपू लागते हा योगायोग म्हणावा कि आणखी काही?
    Reply
  2. M
    Manoj
    Feb 15, 2017 at 2:56 am
    संपादक महाशय, किती लोणकढी मारणार? जयललिता यांच्या खटल्याची अंतिम सुनावणी जून २०१६ मधेच संपली होती आणि न्यायालयाने फक्त निर्णय देणे राखून ठेवले होते. जयललिता ह्यांच्या निधनानंतर फक्त निर्णयच दिला गेला आहे. मग खटला जलद गतीने चालू केला गेला हा आरोप कसा काय? ते काय आहे, एकदा मन कलुषित झाले कि मग बादरायण संबंध जोडता येतो. तो जोडता येत नसेल तर ठोका लोणकढी.
    Reply
  3. M
    Milind
    Feb 15, 2017 at 2:59 pm
    हा...हा..हा.. विनोदी बावळे...
    Reply
  4. R
    Raja
    Feb 15, 2017 at 10:39 am
    फार उत्तम आणि सूक्ष्म निरीक्षणाने केलेले विश्लेषण. भाजपने आपल्या भ्रष्टाचारी नेत्यांना तुरुंगात पाठविण्यासाठी अशी तत्परता दाखविली तरच भाजप हा एक पारदर्शक व भ्रष्टचारविरोधी पक्ष आहे असे म्हणता येईल.
    Reply
  5. N
    Niraj
    Feb 25, 2017 at 5:54 am
    Your one liners are awesome! Lage raho !
    Reply
  6. P
    pradeep
    Feb 15, 2017 at 12:30 am
    शब्दांची कसरत करून स्वामी दोषाने पछाडलेल्या संपादकांना स्वामींचे कौतुक करावेसे वाटले नाही. स्वामींना कितीही शिव्या दिल्या तरी खटला त्यांनीच दाखल केला आणि इतकी वर्षे लावून धरला हे नाकारता येणार नाही. जयललितांना शिक्षा झाली सप्टेंबर २०१४ मध्ये , तेव्हा पण भाजपचे सरकार होते हे सोईस्कर पणे विसरले संपादक महोदय.घटना कुठलीही घडली तरी त्याचा संबंध मोदी किंवा भाजपशी लावायची अजब शक्ती लाभलेली आहे संपादकांना.
    Reply
  7. T
    Thorwate M.Tthorwate
    Feb 15, 2017 at 2:46 am
    भाषा ही पक्षपाती आणि कृती ही तशीच पण दिखावा मात्र तटस्थ असल्याचा ..व्वा काय कला आहे
    Reply
  8. P
    Premanand Shivagunde
    Feb 15, 2017 at 10:04 am
    लोकसत्ते प्रमाणे भाजप कोर्टाला खिशात घेऊन फिरत आहे. एक २५० पानी ऑर्डर लिहायला फक्त काही दिवस लागत नाही. संपादक सर्वोच न्यायालय वर ताशेरे ओढत आहेत हे स्पष्ट
    Reply
  9. R
    raj
    Feb 15, 2017 at 3:42 pm
    BJP सत्तेत त्यान्ची उणी दुणी काढूनचसत्तेत आलीये मग आता का तत्परता दाखवत नाहीये. काँग्रेस च्या काळात भ्रष्टाचार झाला त्यासाठी त्यांनीच ऍक्टिव ऊन A राजा , कलमाडी सारख्याना आता पाठवायची हिम्मत तर दाखवली पण आताचे सत्ताधारी त्याचा फक्त निवडणुकीच्या प्रचारात निवडणूक जिंकण्यासाठी करताहेत. कार्यवाही दिसत नाहीये त्याचा काय.
    Reply
  10. V
    vijay
    Feb 15, 2017 at 5:03 am
    जे होते ते चांगल्यासाठीच होते. शशिकला तुरुंगात गेल्यावर त्यांच्या अवती-भवतीच्या लोकांना योग्य संदेश मिळेल व तामिळनाडूचे राजकारण काही प्रमाणात का होईना विधायक वळण घेऊ शकेल असे एक क्षणभर सुद्धा विद्वान संपादकांना वाटू नये यातच त्यांच्या तटस्थतेचा(!) गाभा सामावलेला आहे.तामिळनाडूच्या लोकांची बौद्धिक पातळी इतकी खालची नक्कीच नाही हो महाशय!
    Reply
  11. R
    Rajan Patil
    Feb 15, 2017 at 7:17 am
    अत्यंत अभ्यासू संपादकीय. आणि उत्तम विश्लेषण. भाजप तामिळनाडूच्या राजकारणाकडे गिधाडांच्या नजरेने गेले कित्तेक दिवस बघत आहे. संपादक महाशय सांगतात त्याप्रमाणे शीघ्र गतीने या खटल्याचा दिलेला निकाल नक्कीच योगायोग नाही. यामध्ये नक्कीच दबावतंत्राचा भाग असू शकतो न्हवे तो असणारच यात दुमत नाही. पण भाजपची खेळी सध्या तरी यशस्वी होणार नाही. तामिळनाडूमधील राजकारण हे व्यक्तीकेंद्रित राहिलेले आहे. आणि सध्या तरी भाजपकडे लोकांवर छाप पाडेल असला चेहरा नाही. आणि चीनम्मानी पनीरसेल्वनजींचा पत्ता जाता जाता कट केला आहे.
    Reply
  12. S
    Sadanand
    Feb 15, 2017 at 3:15 am
    मोदींच्या नावाशिवाय एकही अग्रलेख पूर्ण होत नसला तरी गिरीश बांबूचे अग्रलेख वाचनीय आणि अभ्यास पूर्ण असतात तसेच माहिती देणारे असतात.सगळ्या माहितीचे संकलन अतिशय चांगले करतात आणि भाषेवरचे प्रभुत्व तर निर्विवाद !
    Reply
  13. S
    sadashiv potadar
    Feb 15, 2017 at 4:20 pm
    सुंदर अग्रलेख. थोड्या शब्दात संपूर्ण कथा मांडण्याची आपली हातोटी प्रशंसनीय आहे. आभारी.
    Reply
  14. S
    Suchil
    Feb 15, 2017 at 7:35 am
    स्वामींचे कवतिक करावे तेवढे थोडेच, रघुराम राजन सारख्या गव्हर्नरला घालवायचे काम ह्या महाशयांनीच केला होता, आणि इतर वेळी मन कि बात करणारे आपले सन्माननीय पंतप्रधान तेव्हा मूग गिळून बसले होते.ह्या तामिळनाडूतील घडामोडीत ज्यांना कोणाला योगायोग दिसत नसतील तर त्यांच्या बालबुद्धीची किंवा करावी तेव्हढी थोडीच. मुळात भक्तांची बुद्धी हि एखाद्या शाळकरी पोरासारखीच असते.
    Reply
  15. S
    Shriram
    Feb 15, 2017 at 3:31 am
    जयललिता यांनी आपल्यापेक्षा वयाने बराच मोठा असलेला नवरा करून मुख्यमंत्रीपद मिळवले. त्या जोरावर बरीच अवैध संपत्ती मिळवली. राजकारणात माज केला. त्यांच्याशी घसट वाढवून शशिकला यांनी तसेच वागण्याचा प्रयत्न केला. त्यांना चांगली अद्दल घडली आहे. या निमित्ताने तामिळनाडू मधील हडेलहप्पी राजकारण संपून जरा समंजस राजकारण सुरु झाले तर चांगले होईल. ममता बॅनर्जी यांनी सुद्धा आपला राजकीय वारस कोण हे आत्ताच जाहीर करून टाकावे म्हणजे काही विपरीत घडले तर अनुयायांत भांडणे होणार नाहीत.
    Reply
  16. S
    Shriram
    Feb 15, 2017 at 1:47 am
    ज्यावेळी सर्वोच्च नेता पक्षात आणि सरकारात निर्विवादपणे स्थापित असतो त्यावेळी तो दोन क्रमांकाचा निर्विवाद नेता (कुटुंबातील व्यक्ती सोडून) तयार होऊ देत नाही कारण त्याच्याकडून दगा होईल अशी भीती असते. जयललिता यांनी याच भीतीने शशिकला यांना दूर केले असावे पण त्या जयललिता मानसिक-शारीरिक दृष्ट्या कमजोर होत असल्याचा फायदा घेऊन पुन्हा जवळ आल्या. जरी जयललिता यांनी त्यांना दोन नंबर नेे नवहते तरी त्यांनी तसा दावा केला. दोषी असल्याने त्यांना देवाच्या छडीचा तडाखा बसला अन्यथा तामिळ राजकारण पुन्हा कुजले असते.
    Reply
  17. S
    Shriram
    Feb 15, 2017 at 5:38 am
    फारच छान. स्वामींना पूर्वग्रह दूषित नजरेने पहिले जाते. मनमोहन सिंग हे नरसिम्हा राव सरकारच्या काळात स्वामींकडून उदारीकरणाच्या बाबत मार्गदर्शन घेत आणि त्याप्रमाणे वागत हे त्या काळातील प्रसंगांचे वर्णन ज्यांनी वाचले आहे त्यांना ठाऊक असेल.आज इतकी बेधडक वाटणारी विधाने करून त्यांच्यावर बदनामीचा खटला नाही. सोनिया-राहुलसकट अनेक काँग्रेसी धेंडे त्यांच्यामुळे जामिनावर सुटलेले गुन्हेगार आहेत,
    Reply
  18. S
    Shriram
    Feb 15, 2017 at 4:45 pm
    होय, चीफ जस्टीस ठाकूर निवृत्त झाल्यावर न्यायालये सुधारली आहेत.
    Reply
  19. S
    shashank
    Feb 15, 2017 at 9:51 am
    अंशतः मान्य कि आपली लोकतांत्रिक व्यवस्था हे भ्रस्टाचाराचे मुख्य उद्गम आहे. एखादा नेता अत्यंत स्वस्त दारात जेवण देतो, लोन माफ करतो, फुकट साडया, भान्डी कुंडी , टीव्ही , मोबाईल वगैरे वाटतो म्हणून लोक त्याला मते देतात आणि असले भ्रष्ट शासक निर्माण होतात. आपण उगीच लोकतंत्रचा उदो उदो करतो असे वाटायला लागले आहे. आपले मतदार डोळसपणे जागरुकते ने मत देत नाहीत, हे आधी मान्य केले पाहिजे. दोष मतदारांचा पण आहे , प्रत्येक वेळा राजकारणी लोकांनाच दोष देणे बरोबर नाही.
    Reply
  20. S
    sudhara
    Feb 15, 2017 at 6:06 am
    आपण सुद्धा आपला राजकीय वारस कोण हे आत्ताच जाहीर करून टाकावे म्हणजे काही विपरीत घडले तर अनुयायांत भांडणे होणार नाहीत.कळावे .
    Reply
  21. S
    Suresh Raj
    Feb 15, 2017 at 1:14 pm
    खांग्रेसी कारभाऱ्यांनी किती लोकांना पाठवले.
    Reply
  22. Load More Comments