21 August 2017

News Flash

शहाणपणाचे नव्हे, अशोभनीयच!

त्यांच्या पुतळ्याशेजारी गीतेची प्रतिकृती ठेवण्याच्या प्रकाराने किती जणांना घायाळ केले

लोकसत्ता टीम | Updated: August 1, 2017 3:06 AM

देशातील एक महत्त्वाचे शास्त्रज्ञ म्हणून कीर्ती मिळवलेल्या डॉ. अब्दुल कलाम यांना राष्ट्रपतिपदी बसवण्याचा हट्ट त्या वेळच्या वाजपेयी सरकारचा. असे करून एकाच दगडात अनेक पक्षी मारता येणार होते, हे त्यांना चांगलेच ठाऊक होते. पण कलाम यांच्या पेइकरुम्बु या त्यांच्या जन्मगावी उभारण्यात आलेल्या स्मारकात त्यांच्या पुतळ्याशेजारी गीतेची प्रतिकृती ठेवण्याच्या प्रकाराने किती जणांना घायाळ केले, याने अनेकांना तृप्ततेची ढेकर देता येत असेल. प्रत्यक्षात ज्या कलामांनी धर्म या गोष्टीला आपल्या आयुष्यात कधीच फारसे महत्त्व दिले नाही, त्यांच्या स्मारकात हा धर्म आणण्याचा सोवळेपणा करण्याचे काही कारणच नव्हते. वैज्ञानिकाने प्रत्येक गोष्टीसाठी पुरावा सिद्ध होण्याची वाट बघायची असते, पण आपल्याकडे तर अवकाशात सोडावयाच्या उपग्रहासाठीही तिरुपतीच्या बालाजीला साकडे घातले जाते. एवढेच नव्हे, तर संख्येबाबतची अंधश्रद्धाही पाळली जाते. ‘पीएसएलव्ही १२’ या उपग्रहानंतर एकदम ‘पीएसएलव्ही १४’ असे नामकरण करताना ‘१३’ हा आकडा अशुभ मानणे हे अशाच अंधश्रद्धेपोटी घडते. राष्ट्रपतिपदी निवड झाल्यावर राष्ट्रपती भवनात जाण्यासाठी शुभ दिवस बघायचा का, असा प्रश्न जेव्हा डॉ. कलाम यांना विचारण्यात आला होता, तेव्हा त्यांनी ‘‘खगोलशास्त्रानुसार प्रत्येकच दिवस उत्तम असतो,’’ असे उत्तर दिले होते. या पाश्र्वभूमीवर स्मारकातील कलाम यांच्या वीणाधारी पुतळ्याजवळ गीतेची प्रतिकृती ठेवण्याची गरजच खरे तर वाटायला नको होती. पण असे करून कुणाला खूश ठेवता येईल, असे वाटणे अधिक भयावह म्हटले पाहिजे. वैज्ञानिकाच्या स्मारकात धर्मग्रंथ ठेवण्याची ही कल्पनाच मुळी कलाम यांच्या वैचारिकतेशी फारकत घेणारी. पण एवढे धैर्य एकवटण्यासाठी पूरक वातावरण निर्माण होणे तर त्याहूनही भयानक. त्यामुळेच गीतेवरून सुरू झालेला वाद शमवण्यासाठी या ग्रंथाशेजारी कुराण आणि बायबल ठेवण्यासही स्पष्टपणे विरोध होऊ लागतो. ‘मन की बात’मध्ये देशातील धर्मवाद, जातिवाद, भ्रष्टाचार समूळ नष्ट करण्याबद्दल पंतप्रधान नरेंद्र मोदी चर्चा करत असताना, त्यांच्याच हस्ते उद्घाटन झालेल्या कलाम यांच्या स्मारकात तो उफाळून यावा हे तर अशोभनीयच. स्वातंत्र्यानंतरच्या सात दशकांत वैज्ञानिकांनीही या अंधश्रद्धा जपण्याचे काम मनोभावे केले. माहिती आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रात अमेरिकेने भारताला महासंगणक देण्यास नकार दिल्यामुळे त्याची स्वदेशी निर्मिती करण्याचे मोठे आव्हान लीलया पेलण्यात वैज्ञानिकांना यश आले, पण त्याच्या उद्घाटनावेळी नारळ फोडून पूजा करण्याने आपण विज्ञानवादी नसल्याचेच सिद्ध करीत आहोत, याचे भान राहिले नाही. इस्रो या अंतराळ संशोधन संस्थेतर्फे प्रत्येक उपग्रहाची प्रतिकृती बालाजीच्या चरणी अर्पण करण्यात येते. पंतप्रधानांचे वैज्ञानिक सल्लागार म्हणून काम केलेले भारतरत्न डॉ. सीएनआर राव यांनी या अंधश्रद्धेस स्पष्ट शब्दांत विरोध केला. पण त्याचा फारसा उपयोग झाल्याचे दिसले मात्र नाही. इस्रोमधील एक वरिष्ठ रॉकेट वैज्ञानिक प्रत्येक रॉकेट उड्डाणाच्या वेळी नवाच शर्ट परिधान करत असे. एवढेच काय, पण भारताची मंगळ मोहीमही मंगळवारीच सुरू झाली. वैज्ञानिक वातावरणात प्रत्येक घटनेचा कार्यकारणभाव समजून घेणे अपेक्षित असते. तो समजण्यासाठी घटनेच्या मुळापर्यंत जाण्याची तयारी लागते. त्यासाठी मनुष्याकडे असलेली कुतूहल वृत्ती सतत जागी ठेवावी लागते. का? हा प्रश्न विचारण्याचे धैर्यही अंगी एकवटावे लागते. असे करताना आपल्याला अज्ञात शक्ती मदत करतील आणि सारे काही सुरळीत होईल, असे मानणे संस्थात्मक पातळीवर अधिक धोक्याचे मानायला हवे. त्यामुळेच डॉ. कलाम यांच्या पुतळ्याशेजारी गीता ठेवून ते आपल्याच विचारांचे होते, असे मानणे शहाणपणाचे नव्हे!

 

First Published on August 1, 2017 3:06 am

Web Title: apj abdul kalams kin seek to defuse row over gita sculpture in memorial
  1. M
    Madan Jain
    Aug 6, 2017 at 1:09 pm
    तिथे सर्व पवित्र ग्रंथ असताना गीतेवर आक्षेप फक्त आमचे निधर्मी अतिरेकी आणि भिकारी पत्रकार घेणार. आता काँग्रेस परत सतेत येणार नाही. तेव्हा हि चाटूगिरी करून काही पुरस्कार किंवा सरकारी घरे मिळणार नाहीत.
    Reply
  2. A
    Amitkumar
    Aug 5, 2017 at 9:14 am
    त्या ठिकाणी सर्व धर्मग्रंथ आहेत.....मग गीतेचच नाव का ? अन कलामांनी अंधश्रध्दा पाळली नसली तरी कोणत्याही धर्माला नाकारल नव्हत..... मुर्खपणाचा कऴस.... अन लोकसत्ता टिमसाठी विनंती.....अस फालतू काही कोणाचही छापत जाऊ नका.....तुमच्याकडून खूप आपेक्षा असतात लोकांच्या
    Reply
  3. F
    firki
    Aug 3, 2017 at 11:17 pm
    साकेत राजे .... कुरआन हे सर्व मानव जाती साठी आहे. अगदी पहिल्या प्रकरणात ईश्वरानेच म्हटलेले आहे आणि कुरआन हा सदा सर्वकाळ वाटाड्या आहे.
    Reply
  4. समीर देशमुख
    Aug 1, 2017 at 5:32 pm
    मुळात वीणा हे भारतीय व हिंदु संस्कृतीत असलेले वाद्य आहे. तेव्हा ते वाजवत असताना गीतेसारखा ग्रंथच बाजूला ठेवला जाणार. पण शेखुलर व छद्म धर्मनिरपेक्षता यावर कुबेरसारख्या कुत्र्यांना भाकरीचे तुकडे मिळतात त्यामुळे हिंदु धर्म व ग्रंथ यांना विरोध करावाच लागेल नाहीतर कुबेरचे पोटपाणी कसे चालणार. आणि अमेरिकेत अध्यक्षपदाची शपथ घेताना GOD ला साक्षी मानतात. आणि इफ्तार झोडताना सुंता व्हायची बाकी असलेले मुस्लिम म्हणजेच तथाकथित धर्मनिरपेक्ष(शेखुलर) हिंदु हे तरी काय करतात? आणि अ ी गीता हा कुराण किंवा बायबल सारखा धार्मिक ग्रंथ नाही. ते जीवनाचे सार आहे ज्यात कर्मयोग प्रधान मानला आहे. पण ते समजण्यासाठी अक्कल असावी लागते ती कुबेरसारख्या लफंग्यांकडे कुठे असणार?
    Reply
  5. साकेत राजे
    Aug 1, 2017 at 3:43 pm
    देशाच्या स्वातंञ्यासाठी आपल्या प्राणांची आहुती देणार्‍या हजारो क्रांतीकारकांनी हातात भगवद् गीता ठेऊन फाशीची शिक्षा स्विकारली. ही गीता अशोभनीय ?
    Reply
  6. P
    pamar
    Aug 1, 2017 at 1:46 pm
    एकतर आपली अक्कल गाढवापुढे धावते आणि दुसरे म्हणजे मुळातच त्यात विकृती आहे. त्यामुळे भाजपच्या पुढाकाराने झालेल्या प्रत्येक कृतीत लोकसत्ता काहीतरी खोत काढण्याचा प्रयत्न करतो. ज्यांनी डॉकटर कलामांना भेट दिली असेल त्यांना हे निश्चितच माहित आहे कि त्यांच्या मेजमागे वीणा घेतलेली सरस्वतीची मूर्ती असे. शिवाय आजूबाजूला भगवतगीता असायची. कलाम स्वतः रोज काही काळ गीता वाचायचे. त्यामुळे त्यांच्या स्मारकात गीता ठेवल्याने फक्त पुरोगामी वृत्तपत्रे आणि अत्यंत विकृत सेकुलर विचारवंतानाच त्यात वाईट दिसू शकते.
    Reply
  7. S
    Sunil Wayagankar
    Aug 1, 2017 at 11:36 am
    १३ हा आकडा ख्रिस्ती धर्मीय अशुभ मानतात, कारण येशुंना शुक्रवारी १३ ला सुळावर चढवण्यात आले. हिंदू कधीपासून तो अशुभ मानू लागले.या उलट लहानपणापासून ३ आकडा अशुभ मानायचे, त्याविषयी अजिबात आताच्या काळात किंतु नाही ( आणि ही चांगली गोष्ट आहे).
    Reply
  8. V
    vetal
    Aug 1, 2017 at 10:17 am
    मूरखा सारखा लिहिलेला लेख आहे. गीता हे धार्मिक पुस्तक आहे? वेडा आहे हा लेखक. धार्मिक अध्यात्मिक तत्वज्ञान हे वेगवेगळे विषय आहेत हे या अडाण्याला माहित नाही. सत्यनारायणाची पोथी हे धार्मिक पुस्तक असू शकत. पण ज्या गीते मध्ये कर्म, ज्ञान प्रत्येकाची कर्तव्य यांचा विवेचन केलाय, ते धार्मिक पुस्तक कसा असू शकत रे डोक्यावर पडलेल्या मूढ लेखका?
    Reply
  9. A
    avinash
    Aug 1, 2017 at 8:49 am
    नुसत्या गीतेला विरोध पण कुराण आणि बायबल ठेवले तर चालते का ?
    Reply
  10. A
    arun
    Aug 1, 2017 at 8:30 am
    कलाम यांच्या पुतळ्याजवळ भास्कराचार्य- आर्यभट्ट यांच्या प्रतिमा ठेवल्या असत्या तर ? आता फक्त तिथे त्या पुतळ्याजवळ उदबत्ती-नारळ फोडणे याना बंदी करावी म्हणजे खूप झालं.
    Reply
  11. साकेत राजे
    Aug 1, 2017 at 7:39 am
    गीतेने कर्मवाद सांगीतला आहे. हा संपुर्ण भारतीयांचा अमुल्य ठेवा आहे . कुरान-बायबल विशिष्ट धर्मासाठी असून गीता सर्वांसाठी आहे. गीतेची लाज वाटणे हे राजकारणातून येते. जनतेला अशा राजकारणाची आता सवय झाली आहे
    Reply
  12. Load More Comments