|
yÕÕlÕcÕÕĒ
:
`YÕÕjlÕÕĒ³Õ YÕÕ<ÕÕblÕÕĒuÕ m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnl³ÕÕ®ÕÕ cÕÕiÕēķkÕÕ'
(KÕb[ 1 kÕ 2) nÕ mÕÕÕĘnl³ÕhÕĻķcÕÕĒ YÕÕĘiÕvÕÕĒ cÕb[U (hÕįCÕķ)
³ÕÕ mÕbmLÕķ®ÕÕ yÕćnodd mÕbµÕēķOÕvÕ hÕĻJÕĄuhÕ hÕĻJÕĄÕÕʵÕlÕ
PÕÕuÕÕ DÕmÕčvÕ, l³ÕÕ®ÕÕ DÕÕĢhÕ®ÕÕÕĘjJÕĄ hÕĻJÕĄÕµÕvÕ mÕcÕÕjbYÕ
uÕkÕJÕĄj®Õ nēķF&uÕ. ³ÕÕ oēķvÕ KÕb[Õb®³ÕÕ 1200 hÕć’mÕbK³Õķ®³ÕÕ
cÕ³ÕÕ&oķlÕ kÕÕĒmÕ YÕÕjlÕÕĒ³Õ YÕÕ<ÕÕbcÕOÕÕĒuÕ F.mÕ.
1850 lÕķ 2000 ³ÕÕ JÕĄÕuÕKÕb[ÕlÕÕĒuÕ m$ÕÕĒ-ÕĘuÕÕĘKÕlÕ mÕÕÕĘnl³ÕÕ®ÕÕ
DÕY³ÕÕmÕhÕčCÕ& cÕÕiÕēķkÕÕ mÕcÕÕÕĘkÕä DÕÕnķ. [Õ@. cÕboÕ
KÕÕb[iÕķ (hÕįCÕķ), [Õ@. vÕÕĒÕĘuÕcÕÕ iÕįb[ÕĒ (hÕįCÕķ), [Õ@.
ÕĘkÕŠÕÕ oķkÕOÕj (nĢojÕyÕÕo) kÕ [Õ@. ÕĘvÕÕʵÕJÕĄÕblÕ ÕĘcÕjpÕJÕĄj
(ÕĘouuÕÕĒ) ³ÕÕbvÕÕĒ ³ÕÕ iÕĻbLÕÕ®Õķ mÕbhÕÕovÕ JÕĄķuÕķ DÕmÕčvÕ,
[Õ@. cÕboÕ KÕÕb[iÕķ ³ÕÕbvÕÕĒ hÕĻJÕĄuhÕ-hÕĻcÕįKÕ cnCÕčvÕ
JÕĄÕcÕ hÕÕÕĘnuÕķ DÕÕnķ. ³ÕÕ iÕĻbLÕÕuÕÕ [Õ@. mÕjēķÕĘpÕvÕÕĒ
kÕĢŠÕ, [Õ@. o. ÕĘo. hÕįb[ķ kÕ [Õ@. uÕÕĒuÕÕ oÕĒÕĘ#ÕlÕ mÕuuÕÕiÕÕj
cnCÕčvÕ uÕÕYÕuÕķ DÕÕnķlÕ.
nÕĒ yÕÕlÕcÕÕĒ kÕÕ®ÕčvÕ DÕÕvÕbo lÕj kÕÕģuÕÕ®Õ, hÕjblÕį JÕĄÕĢlÕįJÕĄÕĘcÕÕĘĶ“ÕlÕ
DÕÕµ®Õ³Õ&nÕĒ kÕÕģuÕb. hÕįC³ÕÕlÕu³ÕÕ mÕÕÕĘnl³ÕhÕĻķcÕÕĒ
YÕÕĘiÕvÕÕĒ cÕb[UÕvÕķ 2002 mÕÕuÕÕĒ DÕmÕb®Õ SJÕĄ YÕjiÕ®®Õ
JÕĄÕcÕ hÕĻJÕĄÕÕʵÕlÕ JÕĄķuÕb nēķlÕb. lÕķknÕ cÕjÕžÕĒ m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnl³ÕÕ®ÕÕ
cÕÕiÕēķkÕÕ IÕķCÕÕjķ lÕÕĒvÕ cÕēķrķ KÕb[ l³ÕÕbvÕÕĒ hÕĻJÕĄÕÕʵÕlÕ
JÕĄķuÕķ nēķlÕķ. l³ÕÕuÕÕ mÕÕlÕ-DÕÕž cÕÕvÕÕ®Õķ hÕįjmJÕĄÕjnÕĒ
ÕĘcÕUÕuÕķ. lÕēķ®Õ SKÕÕŠÕÕ ÕĘkÕŠÕÕhÕÕĒžÕvÕķ nÕlÕÕĒ I³ÕÕkÕb
DÕmÕb-
DÕŠÕÕÕĘhÕ FlÕj JÕĄįžu³ÕÕnÕĒ
YÕÕ<ÕÕblÕčvÕ vÕ PÕÕuÕķuÕb 20 YÕÕjlÕÕĒ³Õ YÕÕ<ÕÕblÕÕĒuÕ
m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnl³ÕÕ®ÕÕ cÕÕiÕēķkÕÕ IÕķCÕÕjb nķ JÕĄÕcÕ mÕÕÕĘnl³ÕhÕĻķcÕÕĒ
YÕÕĘiÕvÕÕĒ cÕb[UÕvÕķ hÕčCÕ& JÕĄjÕkÕb, nÕĒ KÕjb®Õ JÕĄÕĢlÕįJÕĄÕ®ÕÕĒ
DÕÕÕĘCÕ l³ÕÕb®³ÕÕmÕÕžÕĒ DÕÕĘYÕcÕÕvÕÕ®ÕÕĒ iÕēķä DÕÕnķ. nķ
KÕb[ kÕÕ®ÕlÕÕvÕÕ m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnl³ÕÕ®ÕÕ SJÕĄ ÕĘkÕµÕÕuÕ hÕģ
vÕpÕjķmÕcÕēķj ³ÕķlÕēķ. cÕvÕ DÕÕvÕbočvÕ pÕÕlÕb. mÕÕÕĘnl³ÕhÕĻķcÕÕĒ
YÕÕĘiÕvÕÕĒ cÕb[UÕ®Õb DÕÕĘYÕvÕbovÕ JÕĄjÕkÕbmÕb kÕÕģlÕb.
DÕÕĘYÕvÕbovÕ JÕĄjC³ÕÕmÕÕžÕĒ hÕĻJÕĄuhÕ-hÕĻcÕįKÕ [Õ@. cÕboÕ
KÕÕb[iÕķ DÕÕÕĘCÕ hÕįC³ÕÕlÕu³ÕÕ SJÕĄ mÕbhÕÕoJÕĄ [Õ@. vÕÕĒÕĘuÕcÕÕ
iÕįb[ÕĒ ³ÕÕbvÕÕ cÕįĪÕcÕ YÕķģuÕķ. ³ÕÕ JÕĄÕcÕÕ®³ÕÕ mÕboYÕÕ&lÕ
yÕēķuÕlÕÕvÕÕ uÕ#ÕÕlÕ DÕÕuÕb JÕĄÕĒ, mÕÕÕĘnl³ÕÕkÕj®³ÕÕ hÕĻķcÕÕvÕb
ÕĘJÕĄlÕÕĒ DÕÕÕĘCÕ JÕĄÕ³Õ IÕ[č µÕJÕĄlÕb! 1965 cÕO³Õķ µÕÕblÕÕyÕÕF&
ÕĘJÕĄuÕēķ&mJÕĄj, mÕÕĘjlÕÕ hÕlÕJÕĄÕĒ, hÕØÕÕ iÕēķUķ, mÕbpÕÕĒkÕvÕÕĒ
cÕjÕžķ, mÕįOÕÕ mÕÕžķ DÕµÕÕ JÕĄÕnÕĒ ÕĘm$Õ³ÕÕbvÕÕĒ mÕÕÕĘnl³ÕhÕĻķcÕÕĒ
YÕÕĘiÕvÕÕĒb®Õb nķ cÕb[U mÕįŖ JÕĄķuÕb. DÕÕpÕ ³ÕÕ cÕb[UÕ®ÕÕ
ÕĘkÕmlÕÕj KÕčhÕ®Õ cÕēķrÕ DÕÕnķ. 350 hÕķ#ÕÕ pÕÕmlÕ mÕYÕÕmÕo
DÕmÕuÕķu³ÕÕ ³ÕÕ cÕb[UÕ®Õķ kÕ<Õ&YÕj ÕĘkÕÕĘkÕOÕ GhÕÆēĄcÕ
®ÕÕuÕč DÕmÕlÕÕlÕ. mÕįcÕvÕ yÕķnķjķ, p³ÕēķlmvÕÕ oķkÕOÕj, p³ÕēķlmvÕÕ
DÕÕHÕĄUķ, YÕÕjlÕÕĒ hÕÕb[ķ DÕÕÕĘCÕ FlÕj mÕÕÕĘnÕĘl³ÕJÕĄ lÕmÕķ®Õ
mÕÕÕĘnl³ÕhÕĻķcÕÕĒ YÕÕĘiÕvÕÕĒ mÕÕlÕl³ÕÕvÕķ ³ÕÕ cÕb[UÕlÕ JÕĄÕ³Õ&jlÕ
jÕÕĘnu³ÕÕvÕķ®Õ `YÕÕjlÕÕĒ³Õ m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnl³ÕÕ®ÕÕ cÕÕiÕēķkÕÕ'mÕÕjKÕÕ
hÕĻJÕĄuhÕ hÕčCÕ& nēķT µÕJÕĄuÕÕ. hÕįCÕb ÕĘkÕmlÕÕjlÕb³Õ.
l³ÕÕcÕįUķ uÕÕbyÕ-uÕÕbyÕ®³ÕÕ mÕÕÕĘnl³ÕhÕĻķcÕÕĒ YÕÕĘiÕvÕÕĒ
DÕÕhÕÕhÕu³ÕÕ YÕÕiÕÕblÕ sēķģÕĒ cÕb[Ub ®ÕÕuÕkÕlÕÕlÕ DÕÕÕĘCÕ
kÕ<ÕÕ&lÕu³ÕÕ JÕĄÕnÕĒ JÕĄÕ³Õ&ÆēĄcÕÕbvÕÕ cÕįK³Õ
cÕb[UÕyÕjēķyÕj SJÕĄ$Õ ³ÕķlÕÕlÕ. mÕÕÕĘnl³Õ hÕÕĘj<Õoķ®³ÕÕ
mÕYÕÕiÕćnÕlÕ DÕvÕķJÕĄ kÕķUÕ nķ JÕĄÕ³Õ&ÆēĄcÕ nēķlÕÕlÕ.
lÕķknÕ l³ÕÕb®³ÕÕ uÕ#ÕÕlÕ DÕÕuÕb JÕĄÕĒ, mÕYÕÕiÕćnÕlÕ cÕnŹkÕÕ®³ÕÕ
m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnÕĘl³ÕJÕĄÕb®³ÕÕ lÕmÕÕĘyÕjÕĒ vÕÕnÕĒlÕ. hÕį©<Õ
mÕÕÕĘnÕĘl³ÕJÕĄÕb®³ÕÕ DÕÕnķlÕ. cÕiÕ 1997 mÕÕuÕÕĒ ³ÕÕ cÕb[UÕvÕķ
18 hÕĻcÕįKÕ m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnÕĘl³ÕJÕĄÕb®³ÕÕ lÕmÕÕĘyÕjÕĒ hÕÕĘj<ÕoķuÕÕ
YÕķģ ÕĘou³ÕÕ.
m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnÕĘl³ÕJÕĄÕb®³ÕÕ DÕY³ÕÕmÕJÕĄÕb®³ÕÕ DÕvÕķJÕĄoÕ
uÕ#ÕÕlÕ ³ÕķlÕ nēķlÕb JÕĄÕĒ, ÕĘkÕŠÕcÕÕvÕ mÕÕÕĘnÕĘl³ÕJÕĄ FÕĘlÕnÕmÕ
vÕēķboÕĘkÕCÕÕN³ÕÕ ÕĘJÕĄbkÕÕ mÕcÕÕĒ#ÕÕiÕĻbLÕÕblÕčvÕnÕĒ m$ÕÕĒ-
mÕÕÕĘnÕĘl³ÕJÕĄÕb®³ÕÕ vÕēķboÕĒ®Õ vÕÕnÕĒlÕ. nÕĒ ÕĘm$Õ³ÕÕbyÕĪuÕ®ÕÕĒ
GhÕķ#ÕÕ, JÕĄÕĒ SJÕĄčCÕ®Õ ÕĘm$Õ³ÕÕb®³ÕÕ kÕÕ*dcÕ³ÕÕĒvÕ k³ÕkÕnÕjÕyÕĪuÕ®ÕÕĒ
DÕvÕÕmLÕÕ? m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnl³ÕÕ®³ÕÕ mÕcÕÕĒ#ÕķÕĘkÕ<Õ³ÕÕĒnÕĒ
DÕmÕÕ®Õ DÕÕUmÕ JÕĄÕ ÕĘomÕÕkÕÕ? m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnl³ÕÕ®Õb vÕįmÕlÕb
JÕĄÕĢlÕįJÕĄ vÕJÕĄēķ®Õ; hÕCÕ hÕjKÕ[ mÕcÕÕĒ#ÕÕ JÕĄŖvÕ l³ÕÕlÕuÕb
mÕÕcÕL³Õ&, l³ÕÕlÕu³ÕÕ GÕĘCÕkÕÕ, l³ÕÕlÕ GcÕģuÕķuÕb mÕÕcÕÕÕĘpÕJÕĄ
kÕÕmlÕkÕ ³ÕÕ®ÕÕĒ vÕēķbo knÕ³ÕuÕÕ nkÕÕĒ, DÕmÕb KÕN³ÕÕ mÕÕÕĘnl³ÕhÕĻķcÕÕĒ
kÕÕ®ÕJÕĄÕbvÕÕ kÕÕģlÕ DÕmÕlÕb. [Õ@. cÕboÕ KÕÕb[iÕķ, kÕmÕįOÕÕ
cÕÕvÕķ, cÕbÕĘpÕjÕĒ lÕÕcnCÕJÕĄj DÕµÕÕb®³ÕÕ ³ÕÕyÕĪuÕ ®Õ®ÕÕ&
knÕ³Õ®³ÕÕ. [Õ@. mÕjēķÕĘpÕvÕÕĒ kÕĢŠÕ ³ÕÕ `mÕÕÕĘnl³ÕhÕĻķcÕÕĒ'®³ÕÕ
mÕį©kÕÕlÕÕĒ®³ÕÕ JÕĄÕUÕlÕu³ÕÕ mÕYÕÕmÕo. hÕį{ķ l³ÕÕ cÕįbyÕF&uÕÕ
iÕķu³ÕÕ lÕjÕĒ cÕĢ$ÕÕĒCÕ cnCÕčvÕ JÕĄÕ³ÕcÕ®Õ ³ÕÕ cÕb[UÕµÕÕĒ
cÕvÕÕvÕķ pÕēķ[uÕķu³ÕÕ jÕÕĘnu³ÕÕ. l³ÕÕb®³ÕÕµÕÕĒ nēķCÕÕN³ÕÕ
®Õ®Õ&ķlÕčvÕ cÕb[UÕ®ÕÕĒ SKÕÕoÕĒ mÕbµÕēķOÕvÕ µÕÕKÕÕ mÕįŖ
JÕĄjÕkÕÕĒ, l³ÕÕbvÕÕĒ ÕĘvÕoÕvÕ m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnl³ÕÕ®ÕÕ SKÕÕoÕ
JÕĄēķµÕ lÕjÕĒ lÕ³ÕÕj JÕĄjÕkÕÕ, DÕmÕķ ÕĘkÕ®ÕÕj hÕį{ķ ³ÕķlÕ
nēķlÕķ. hÕCÕ mÕbµÕēķOÕvÕ µÕÕKÕķuÕÕ lÕķkn{īÕÕkÕj mÕcÕÕOÕÕvÕ
nēķlÕ vÕknlÕb. l³ÕÕbvÕÕĒ 1997 mÕÕuÕÕĒ cÕjÕžÕĒ m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnl³ÕÕ®ÕÕ
cÕÕiÕēķkÕÕ IÕķC³ÕÕ®ÕÕĒ JÕĄuhÕvÕÕ ÕĘkÕµkÕmlÕ cÕb[UÕhÕį{ķ
cÕÕb[uÕÕĒ DÕÕÕĘCÕ cÕķ 1997 cÕO³Õķ ÕĘkÕµkÕmlÕÕb®³ÕÕ mÕbcÕlÕÕĒvÕķ
l³ÕÕyÕĪuÕ®ÕÕĒ IÕēķ<ÕCÕÕnÕĒ JÕĄŖvÕ ģÕJÕĄuÕÕĒ.
mÕbµÕēķOÕvÕ cÕb[UÕJÕĄ[ķ mkÕlÕ:®ÕÕĒ pÕÕiÕÕ vÕknlÕÕĒ. hÕĢmÕķnÕĒ
vÕknlÕķ. cÕĢÕĘ$ÕCÕÕĒb®³ÕÕ IÕjÕĒ yÕĢžJÕĄÕ mÕįŖ PÕÕu³ÕÕ. cÕiÕ
nUčnUč cÕbÕĘpÕjÕĒ lÕÕcnCÕJÕĄjÕbvÕÕĒ m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnl³ÕÕ®³ÕÕ
GhÕuÕyOÕ mÕÕOÕvÕÕb®ÕÕ µÕēķOÕ mÕįŖ JÕĄķuÕÕ. hÕĻl³ÕķJÕĄ YÕÕ<Õķ®³ÕÕ
DÕY³ÕÕmÕJÕĄÕbvÕÕĒnÕĒ lÕēķ JÕĄķuÕÕ®Õ, hÕCÕ hÕįC³ÕÕlÕnÕĒ cÕboÕ
KÕÕb[iÕķ, vÕÕĒÕĘuÕcÕÕ iÕįb[ÕĒ DÕÕÕĘCÕ mÕbµÕēķOÕJÕĄ cÕb[UÕvÕķ
lÕēķ ®ÕÕuÕč žķkÕuÕÕ. nĢojÕyÕÕo®³ÕÕ DÕÕĘmcÕlÕÕ ÕĘjmÕēķmÕ&
mÕķbģjvÕķ DÕµÕÕ hÕĻJÕĄÕj®Õķ JÕĄÕnÕĒ JÕĄÕcÕ JÕĄķuÕķ nēķlÕķ.
mÕįPÕÕĒ LÕÕŖ DÕÕÕĘCÕ JÕĄķ. uÕÕĘuÕlÕÕ ³ÕÕbvÕÕĒ Women
Writing in India ®Õķ oēķvÕ KÕb[ 1993 cÕO³Õķ mÕbhÕÕÕĘolÕ
JÕĄķuÕķ nēķlÕķ. l³ÕÕlÕ ÕĘm$Õ³ÕÕb®Õb yÕjb®ÕmÕb ÕĘvÕkÕ[JÕĄ
mÕÕÕĘnl³Õ SJÕĄÕĘ$ÕlÕ JÕĄķuÕb nēķlÕb. hÕjblÕį l³ÕÕlÕ DÕLÕÕ&lÕ®Õ
FlÕJÕw³ÕÕ YÕÕ<ÕÕb®ÕÕ mÕcÕÕkÕķµÕ vÕknlÕÕ. mÕÕÕĘnl³Õ DÕJÕĄÕocÕÕĒvÕķ
JÕĄÕnÕĒ YÕÕ<ÕÕbyÕĪuÕ JÕĄķuÕķuÕķ JÕĄÕcÕ, mÕcÕJÕĄÕuÕÕĒvÕ
mÕÕÕĘnl³ÕÕ®Õķ DÕbJÕĄ, ÕĘkÕÕĘkÕOÕ ®Õ®ÕÕ&mÕ$ÕÕblÕ mÕÕoj
PÕÕuÕķuÕķ ÕĘvÕyÕbOÕ DÕµÕÕ mÕkÕÕ„®ÕÕ GhÕ³ÕēķiÕ cÕÕÕĘnlÕÕĒ
hÕÕĘjhÕčCÕ& JÕĄjC³ÕÕmÕÕžÕĒ JÕĄŖvÕ IÕķlÕuÕÕ pÕÕlÕ nēķlÕÕ.
DÕY³ÕÕmÕJÕĄÕbvÕÕĒ ÕĘnboÕĒ ÕĘJÕĄbkÕÕ FbiÕĻpÕÕĒlÕčvÕ uÕķKÕvÕ
JÕĄŖvÕ hÕÕžkÕuÕb JÕĄÕĒ l³ÕÕkÕj ®Õ®ÕÕ& nēķlÕ. cÕÕÕĘnlÕÕĒ,
cÕÕb[CÕÕĒ ÕĘJÕĄbkÕÕ FlÕj YÕÕÕĘ<ÕJÕĄÕbJÕĄ[čvÕ ÕĘcÕUÕuÕķuÕķ
vÕkÕÕĒvÕ oćÕĘäJÕĄēķvÕ ³ÕÕb®ÕÕĒ oķkÕÕCÕIÕķkÕÕCÕ JÕĄjlÕ hÕįvÕuÕķ&KÕvÕnÕĒ
nēķlÕ nēķlÕb. cÕiÕ DÕvÕįkÕÕo. l³ÕÕ DÕvÕįkÕÕoÕ®ÕÕnÕĒ hÕēķlÕ
SJÕĄmÕbOÕ jÕnÕkÕÕ, kÕÕģÕkÕÕ cnCÕčvÕnÕĒ hÕįvÕuÕķ&KÕvÕ
nēķlÕ nēķlÕb. cÕēķJÕĄUķhÕCÕÕvÕķ ®Õ®ÕÕ& nēķlÕ nēķl³ÕÕ.
JÕĄÕnÕĒ YÕÕ<ÕÕblÕÕĒuÕ m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnl³ÕÕ®ÕÕ ÕĘkÕmlÕÕj hÕĻ®Õb[
nēķlÕÕ. SJÕĄķJÕĄÕ uÕķÕĘKÕJÕĄķ®³ÕÕ µÕķJÕĄ[īÕÕlÕ JÕĄLÕÕ, lÕj
SKÕÕŠÕÕ YÕÕ<ÕķlÕÕĒuÕ mÕkÕ& JÕĄLÕÕb®ÕÕĒ ÕĘcÕUčvÕ µÕbYÕjÕĒ
PÕÕuÕķuÕÕĒ vÕÕnÕĒ. l³ÕÕvÕįmÕÕj ³ÕÕlÕu³ÕÕ uÕķKÕÕb®ÕÕ DÕÕJÕĄÕj
uÕnÕvÕ-cÕēķžÕ PÕÕuÕķuÕÕ DÕÕnķ. JÕĄÕnÕĒ YÕÕ<ÕÕb®³ÕÕ yÕÕyÕlÕÕĒlÕ
mÕÕÕĘnl³ÕhÕĻJÕĄÕjÕbvÕįmÕÕj ÕĘkÕYÕÕiÕCÕÕĒ JÕĄŖvÕ SJÕĄÕhÕķ#ÕÕ
DÕÕĘOÕJÕĄ DÕY³ÕÕmÕJÕĄÕbvÕÕ ÕĘuÕnÕ³ÕuÕÕ mÕÕbiÕC³ÕÕlÕ DÕÕuÕķ.
DÕÕpÕ m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnl³ÕÕ®³ÕÕ mÕboYÕÕ&lÕ DÕŠÕ³ÕÕkÕlÕ mkÕŖhÕÕlÕ
DÕmÕÕ 20 YÕÕjlÕÕĒ³Õ YÕÕ<ÕÕbvÕÕ SJÕĄ$Õ mÕcÕēķjÕmÕcÕēķj
DÕÕCÕCÕÕjÕ mÕÕÕĘnÕĘl³ÕJÕĄ omlÕÕkÕķpÕ hÕĻLÕcÕ®Õ lÕ³ÕÕj PÕÕuÕÕ
DÕÕnķ DÕÕÕĘCÕ l³ÕÕ®ÕÕ cÕÕvÕ cÕjÕžÕĒvÕķ ÕĘcÕUkÕuÕÕ DÕÕnķ,
nÕĒ DÕÕĘYÕcÕÕvÕÕ®ÕÕĒ iÕēķä DÕÕnķ. ³ÕÕ oēķvnÕĒ KÕb[Õb®Õķ
FbiÕĻpÕÕĒ DÕvÕįkÕÕoÕ®Õķ JÕĄÕcÕnÕĒ hÕčCÕ& PÕÕuÕķ DÕÕnķ.
DÕÕÕĘCÕ uÕkÕJÕĄj®Õ 'Women's
Literature in Indian Languages' ³ÕÕ vÕÕkÕÕvÕķ lÕķ
hÕĻJÕĄÕÕʵÕlÕ nēķlÕ DÕÕnķ. DÕvÕķJÕĄ GhÕ³ÕįJÕwlÕ hÕÕĘjÕʵÕäķ
iÕĻbLÕÕlÕ DÕÕnķlÕ. l³ÕÕÕʵÕkÕÕ³Õ YÕÕjlÕYÕj®³ÕÕ cÕnŹkÕÕ®³ÕÕ
lÕmÕķ®Õ mÕÕÕĘnl³Õ DÕJÕĄÕocÕÕĒ DÕÕÕĘCÕ %ÕÕvÕhÕÕĒž hÕįjmJÕĄÕjÕvÕķ
mÕvcÕÕÕĘvÕlÕ uÕķÕĘKÕJÕĄÕb®ÕÕĒ sÕ³ÕÕÕĘ®Õ$Õķ ³ÕÕlÕķ SJÕĄ$Õ
hÕÕnÕ³ÕuÕÕ ÕĘcÕUlÕÕlÕ.
nķ cÕÕÕĘnlÕÕĒ®Õb ³ÕįiÕ DÕÕnķ. DÕµÕÕĒ mÕiÕUÕĒ cÕÕÕĘnlÕÕĒ
SJÕĄķ ÕĘžJÕĄÕCÕÕĒ SJÕĄ$Õ GhÕuÕyOÕ nēķCÕb nÕĒ iÕēķä cÕnŹkÕÕ®ÕÕĒ
DÕÕnķ. lÕÕĒ ÕĘkÕÕĘkÕOÕ hÕĻJÕĄÕj®³ÕÕ DÕY³ÕÕmÕJÕĄÕbmÕÕžÕĒ
DÕl³ÕblÕ GhÕ³ÕįJÕwlÕnÕĒ DÕÕnķ. DÕY³ÕÕmÕÕmÕÕžÕĒ mÕbiÕĻnÕĒ
DÕmÕÕkÕÕ DÕmÕÕ nÕ mÕboYÕ&iÕĻbLÕ ÕĘmÕ× PÕÕuÕÕ DÕÕnķ®Õ,
hÕCÕ l³ÕÕnÕĒhÕķ#ÕÕ mÕÕÕĘnl³ÕhÕĻķcÕÕĒbvÕÕ nķ mÕiÕUb SJÕĄ$Õ
kÕÕ®ÕlÕÕvÕÕ SJÕĄ mÕcÕć× JÕĄjCÕÕjÕ DÕvÕįYÕkÕ ÕĘcÕUCÕÕj DÕÕnķ.
kÕķiÕkÕķiÕȳÕÕ hÕĻÕoķÕʵÕJÕĄ pÕÕÕĘCÕkÕÕ, mÕÕbmJÕĄćÕĘlÕJÕĄ
hÕjbhÕjÕ, lÕmÕķ®Õ ÕĘkÕÕĘkÕOÕ mÕÕcÕÕÕĘpÕJÕĄ, DÕÕÕĘLÕ&JÕĄ,
jÕpÕJÕĄÕdzÕ, µÕĢ#ÕÕĘCÕJÕĄ hÕÕĘjmÕjÕlÕčvÕ DÕÕuÕķu³ÕÕ m$ÕÕĒ-mÕbkÕķovÕÕb®ÕÕ
nÕ cÕÕiÕēķkÕÕ DÕÕnķ. lÕjÕĒnÕĒ l³ÕÕlÕčvÕ m$ÕÕĒuÕÕ ³ÕķlÕ ®ÕÕuÕuÕķu³ÕÕ
DÕÕlcÕYÕÕvÕÕ®ÕÕ pÕēķ hÕĻkÕÕmÕ ÕĘomÕlÕēķ, cÕvÕÕlÕu³ÕÕ mÕ®®³ÕÕ
mÕįjÕb®Õķ pÕķ GoddiÕÕj GcÕģlÕÕlÕ, l³ÕÕcÕO³Õķ SJÕĄ SJÕĄmÕbOÕlÕÕ
ÕĘomÕlÕķ. DÕÕhÕÕhÕuÕÕĒ hÕĻÕbÕĘlÕJÕĄ ÕĘYÕVÕlÕÕ žUJÕĄ DÕmÕčvÕnÕĒ
m$ÕÕĒ cnCÕčvÕ YÕÕjlÕÕĒ³Õ m$ÕÕĒ®Õb SJÕĄ mÕÕcÕčÕĘnJÕĄ cÕvÕ
SJÕĄÕ®Õ ÕĘoµÕķvÕķ ÕĘkÕ®ÕÕj JÕĄjlÕÕvÕÕ ÕĘomÕlÕb. ÕĘkÕµÕķ<ÕlÕ:
JÕĄįģįbyÕÕlÕ, hÕį©<ÕhÕĻOÕÕvÕ k³ÕkÕmLÕķlÕ m$ÕÕĒ®ÕÕĒ nēķCÕÕjÕĒ
IÕįmÕcÕģ, DÕÕlcÕYÕÕvÕ pÕÕiÕb nēķCÕb, JÕĄOÕÕĒ yÕb[KÕēķjÕĒ®Õķ
ÕĘkÕ®ÕÕj, lÕj JÕĄOÕÕĒ nlÕyÕuÕlÕÕ, l³ÕÕ®ÕyÕjēķyÕj nUčnUč
DÕÕhÕuÕb mkÕlkÕ pÕhÕC³ÕÕ®ÕÕ ÕĘvÕµ®Õ³Õ, ÕĘkÕkÕÕnmÕbmLÕÕ,
m$ÕÕĒ-hÕį©<Õ mÕbyÕbOÕ, m$ÕÕĒ-hÕį©<Õ mÕcÕlÕÕ, JÕĄįģįbyÕÕlÕuÕb
m$ÕÕĒ®Õb mLÕÕvÕ ³ÕÕyÕÕyÕlÕ hÕį©<ÕmÕŹÕÕJÕĄ k³ÕkÕmLÕķvÕķ
pÕēķ YÕĻcÕ ÕĘvÕcÕÕ&CÕ JÕĄķuÕÕ DÕÕnķ, l³ÕÕÕĘkÕ©× YÕÕjlÕYÕj®³ÕÕ
uÕķÕĘKÕJÕĄÕ kÕÕmlÕkÕ KÕjkÕ[čvÕ mÕl³Õ mkÕÕĒJÕĄÕjC³ÕÕ®³ÕÕ
ģhh³ÕÕkÕj DÕÕuÕķu³ÕÕ DÕÕnķlÕ. DÕiÕoÕĒ jÕpÕmLÕÕvÕ®³ÕÕ kÕÕUkÕbģÕĒ
YÕÕiÕÕlÕÕĒuÕ m$ÕÕĒnÕĒ-
`cÕÕĒnÕĒ SJÕĄ cÕÕCÕčmÕ DÕÕnķ
cÕÕ$Õ m$ÕÕĒ DÕmÕu³ÕÕvÕķ
cÕÕPÕÕĒ mkÕlÕ:®ÕÕĒ DÕēķUKÕ®Õ
vÕä PÕÕuÕÕĒ DÕÕnķ'
DÕµÕÕ DÕLÕÕ&®ÕÕĒ JÕĄÕĘkÕlÕÕ ÕĘuÕÕĘnlÕķ DÕÕÕĘCÕ ÕĘkÕvÕÕDÕÕĘmcÕlÕķ®Õķ
ÕĘpÕCÕķ pÕiÕÕkÕķ uÕÕiÕC³ÕÕlÕÕĒuÕ kÕķovÕķ®ÕÕ [bKÕ k³ÕJÕwlÕ
JÕĄjlÕķ. lÕj SJÕĄÕ yÕÕbiÕuÕÕ JÕĄÕĘkÕlÕķlÕ F&kn F&µkÕjÕuÕÕ
ÕĘvÕkÕķovÕ JÕĄjlÕÕvÕÕ yÕpÕÕkÕlÕķ, `cÕÕĒ hÕÕĘnuÕÕĒ yÕb[KÕēķj
ÕĘkÕoĻēķÕĘnvÕÕĒ DÕÕnķ lÕįP³ÕÕ hÕćLkÕÕĒkÕj®ÕÕĒ...'
lÕj JÕĄÕµcÕÕĒjcÕOÕuÕÕĒ SJÕĄ cÕįÕĘmuÕcÕ JÕĄkÕÕƳÕ$ÕÕĒ DÕÕknÕvÕÕlcÕJÕĄ
YÕÕ<ÕÕ kÕÕhÕŖvÕ hÕį©<ÕÕuÕÕ HÕĄģJÕĄÕjlÕķ- `cÕÕĒ pÕvcÕuÕķ
vÕÕnÕĒ... mÕÕN³ÕÕ pÕiÕÕuÕÕ cÕÕĒ pÕvcÕ ÕĘouÕÕ.'
DÕÕ@ÕĘHÕĄmÕ nķ®Õ hÕĻJÕĄuhÕÕ®Õb nJÕwJÕĄÕ®Õb IÕj yÕvÕuÕb.
mÕYÕÕmÕo YÕÕĘiÕvÕÕĒbvÕÕĒ uÕnÕvÕ-cÕēķžīÕÕ oķCÕi³ÕÕblÕčvÕ
SJÕĄ uÕÕKÕ ©hÕ³Õķ pÕcÕÕ JÕĄķuÕķ. JÕĄķmÕjÕĒ ģ£mģ, hÕÕO³Õķ
ģ£mģ, cÕnÕjÕä£ HÕĄÕTb[ķµÕvÕ, hÕį<hÕuÕlÕÕ jÕvÕ[ķ ³ÕÕbvÕÕĒnÕĒ
cÕēķrÕ nÕlÕYÕÕj uÕÕkÕuÕÕ. DÕY³ÕÕmÕÕ®Õb JÕĄÕcÕ hÕ×lÕµÕÕĒjhÕCÕķ,
mÕbµÕēķOÕvÕÕ®ÕÕĒ ÕʵÕmlÕ hÕÕUlÕ mÕįŖ PÕÕuÕb. jÕp³Õ cÕjÕžÕĒ
ÕĘkÕJÕĄÕmÕ mÕbmLÕķ®ÕÕĒ ÕĘcÕUCÕÕjÕĒ cÕolÕ DÕÕ³Õl³ÕÕ kÕķUÕĒ
jĪ PÕÕuÕÕĒ. hÕCÕ YÕÕjlÕÕĒ ÕĘkÕŠÕÕhÕÕĒžÕvÕķ ³ÕÕ hÕĻJÕĄuhÕÕ®³ÕÕ
hÕÕžÕĒcÕÕiÕķ GYÕb jÕnÕ³Õ®Õb žjkÕuÕb DÕÕÕĘCÕ JÕĄÕUpÕÕĒ ÕĘcÕģuÕÕĒ.
2002 cÕO³Õķ cÕjÕžÕĒ mÕÕÕĘnl³ÕÕ®ÕÕ DÕÕ{ÕkÕÕ IÕķCÕÕjķ oēķvÕ
cÕēķžķ KÕb[ DÕÕÕĘCÕ mÕkÕ& m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnÕĘl³ÕJÕĄÕb®ÕÕ
hÕÕĘj®Õ³Õ JÕĄŖvÕ oķCÕÕjÕ JÕĄēķµÕ ³ÕÕ mkÕŖhÕÕ®ÕÕ ÕĘlÕmÕjÕ
KÕb[ hÕĻÕĘmÕ× PÕÕuÕÕ. hÕÕĘnuÕķ oēķvÕ KÕb[ ÕĘkÕµÕķ<Õ DÕY³ÕÕmÕJÕĄÕbvÕÕĒ
ÕĘmÕ× JÕĄķuÕķ, lÕj ÕĘlÕmÕjÕ KÕb[ mÕÕÕĘnl³ÕhÕĻķcÕÕĒ YÕÕĘiÕvÕÕĒ
cÕb[UÕ®³ÕÕ mÕYÕÕmÕoÕbvÕÕĒ®Õ lÕ³ÕÕj JÕĄķuÕÕ.
nķ cÕēķžb JÕĄÕcÕ hÕčCÕ& PÕÕu³ÕÕkÕj ÕĘm$Õ³ÕÕb®³ÕÕ mÕÕÕĘnl³ÕÕĘkÕµkÕÕlÕÕĒuÕ
DÕvÕķJÕĄ iÕēķäÕĒbkÕj hÕĻJÕĄÕµÕ hÕ[uÕÕ. lÕķ KÕb[ lÕ³ÕÕj JÕĄjlÕÕvÕÕ
mÕcÕÕĒ#ÕÕoćäÕĒvÕķ ÕĘJÕĄbkÕÕ JÕĄēķCÕlÕÕ lÕjÕĒ SKÕÕoÕ®Õ hÕĢuÕč
uÕ#ÕÕlÕ IÕķTvÕ nÕ cÕÕiÕēķkÕÕ IÕķlÕuÕÕ iÕķuÕÕ vÕknlÕÕ, lÕjÕĒnÕĒ
l³ÕÕlÕčvÕ m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnl³ÕÕcÕÕiÕÕĒuÕ hÕĻķjCÕÕ uÕ#ÕÕlÕ ³ÕķlÕ
nēķl³ÕÕ. DÕvÕķJÕĄ uÕķÕĘKÕJÕĄÕbvÕÕĒ mkÕlÕ:®Õb uÕķÕĘKÕJÕĄÕhÕCÕ
mkÕÕĒJÕĄÕjuÕbnÕĒ vÕknlÕb, hÕCÕ l³ÕÕbvÕÕĒ ÕĘuÕÕĘnuÕb nēķlÕb.
l³ÕÕlÕuÕÕ mÕ®®ÕÕ mÕčj uÕ#Õ kÕķOÕčvÕ IÕķlÕ nēķlÕÕ. DÕÕ®ÕÕ³Õ&
DÕ$³ÕÕb®³ÕÕ DÕÕOÕÕĒ lÕķuÕbiÕ vÕÕkÕÕ®³ÕÕ yÕÕF&bvÕÕĒ ÕĘkÕ[byÕvÕ
JÕĄÕk³Õb JÕĄķuÕÕĒ nēķlÕÕĒ. cÕjÕžÕĒlÕ iÕÕbOÕÕĒb®Õb hÕÕĘnuÕb
®ÕÕĘj$Õ DÕkÕbÕĘlÕJÕĄÕyÕÕF& iÕēķKÕuÕķ ³ÕÕbvÕÕĒ ÕĘuÕÕĘnuÕb
(l³ÕÕuÕÕ uÕēķ. ÕĘģUJÕĄÕb®ÕÕĒ hÕĻmlÕÕkÕvÕÕ uÕÕYÕuÕÕĒ nēķlÕÕĒ.),
F. iÕēķäÕĒ vÕk³ÕÕvÕķ DÕOÕēķjķÕĘKÕlÕ nēķlÕ nēķl³ÕÕ. DÕY³ÕÕmÕÕ®³ÕÕ
vÕkÕvÕk³ÕÕ ÕĘoµÕÕ KÕįCÕÕkÕlÕ nēķl³ÕÕ. k³ÕÕĘJÕwlÕhÕĻOÕÕvÕ
mÕcÕÕĒ#ÕķJÕĄ[čvÕ LÕēķ[b očj pÕÕTvÕ m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnl³ÕÕ®ÕÕ DÕY³ÕÕmÕ
JÕĄjC³ÕÕ®ÕÕĒ iÕjpÕ kÕÕģlÕ nēķlÕÕĒ. [Õ@. vÕÕĒÕĘuÕcÕÕ iÕįb[ÕĒ
³ÕÕb®Õb DÕuÕÕĒJÕĄ[ķ®Õ hÕĻÕĘmÕ× PÕÕuÕķuÕb hÕįmlÕJÕĄ `uÕÕģÕb®Õķ
cÕvÕēķiÕlÕ' 1950 vÕblÕj®³ÕÕ cÕjÕžÕĒ m$ÕÕĒ- JÕĄÕĘkÕlÕķkÕj
DÕÕOÕÕÕĘjlÕ DÕÕnķ. DÕµÕÕ hÕįmlÕJÕĄÕcÕÕiÕķ DÕmÕÕ SJÕĄ$Õ GhÕuÕyOÕ
PÕÕuÕķuÕÕ m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnl³ÕÕ®ÕÕ DÕÕ{ÕkÕÕ®Õ hÕĻķjCÕÕoÕ³ÕÕĒ
žjuÕķuÕÕ DÕmÕlÕēķ, DÕmÕķ l³ÕÕ cnCÕlÕÕlÕ. cÕjÕžÕĒ m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnl³ÕÕ®ÕÕ
DÕÕ{ÕkÕÕ ³ÕÕ hÕĻJÕĄuhÕÕ®³ÕÕ ³ÕµÕÕvÕķ DÕÕÕĘCÕ l³ÕÕhÕķ#ÕÕnÕĒ
DÕÕuÕķu³ÕÕ DÕvÕįYÕkÕÕcÕįUķ cÕb[UÕ®³ÕÕ mÕbµÕēķOÕvÕ µÕÕKÕķ®ÕÕ
GlmÕÕn kÕÕ{uÕÕ nēķlÕÕ®Õ. l³ÕÕnÕĒhÕķ#ÕÕ mÕbhÕčCÕ& YÕÕjlÕÕdzÕ
m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnl³ÕÕ®ÕÕĒ SJÕĄÕĘ$ÕlÕ vÕēķbo vÕmÕu³ÕÕ®ÕÕĒ GCÕÕĒkÕnÕĒ
l³ÕÕbvÕÕ pÕÕCÕkÕlÕ nēķlÕÕĒ. cÕb[UÕvÕķ DÕÕhÕu³ÕÕ vÕķncÕÕĒ®³ÕÕ
GhÕÆēĄcÕÕblÕ ojkÕ<ÕÕĒ& SJÕĄÕ YÕÕjlÕÕĒ³Õ YÕÕ<ÕķlÕÕĒuÕ
uÕķÕĘKÕJÕĄÕb®³ÕÕ mÕÕÕĘnl³ÕÕ®ÕÕĒ DÕēķUKÕ JÕĄŖvÕ oķCÕÕjÕĒ
YÕÕ<ÕCÕķ DÕÕ³ÕēķÕĘpÕlÕ JÕĄķuÕÕĒ nēķlÕÕĒ. mÕÕlÕ-DÕÕž kÕ<ÕÕ&b®³ÕÕ
³ÕÕ YÕÕ<ÕCÕÕblÕčvÕ DÕv³ÕYÕÕÕĘ<ÕJÕĄ uÕķÕĘKÕJÕĄÕbyÕĪuÕ
GlmÕįJÕĄlÕÕ, DÕÕoj kÕÕ{lÕ nēķlÕÕ. l³ÕÕyÕjēķyÕj®Õ- nķ mÕiÕUb
SJÕĄčCÕ kÕÕ*dcÕ³Õ k³ÕkÕnÕjÕlÕ GhÕķÕĘ#ÕuÕb iÕķuÕb DÕÕnķ,
l³ÕÕ®ÕÕĒ ³Õēķi³Õ lÕÕĒ oKÕuÕ ³Õēķi³Õ hÕÕĘjhÕĻķ#³ÕÕlÕ IÕķlÕuÕÕĒ
iÕķuÕÕĒ vÕÕnÕdzÕķ, nÕĒ pÕÕCÕÕĒkÕnÕĒ žUJÕĄ nēķlÕ iÕķuÕÕĒ
DÕÕÕĘCÕ 2003 mÕÕuÕÕĒ YÕÕjlÕÕĒ³Õ m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnl³ÕÕ®ÕÕ cÕÕiÕēķkÕÕ
DÕÕhÕCÕ®Õ I³ÕÕ³Õ®ÕÕ, DÕmÕb cÕb[UÕvÕķ žjkÕuÕb.
[Õ@. cÕboÕ KÕÕb[iÕķ ³ÕÕbvÕÕĒ hÕĻJÕĄuhÕ hÕĻcÕįKÕ cnCÕčvÕ
JÕĄÕcÕ mÕįŖ JÕĄķuÕb. cÕĢÕĘ$ÕCÕÕĒb®ÕÕĒ IÕjb pÕÕiÕķ®ÕÕ hÕϵvÕ
mÕēķ[kÕlÕ nēķlÕÕĒ. hÕ̵ÕÕ®ÕÕ hÕϵvÕ mÕēķ[kÕÕ³ÕuÕÕ l³ÕÕkÕķUÕĒ
`YÕÕjlÕÕĒ³Õ YÕÕ<ÕÕ mÕbmLÕÕvÕ, cÕĢmÕčj' nÕĒ mÕbmLÕÕ hÕį{ķ
DÕÕuÕÕĒ. DÕÕÕĘCÕ iÕķu³ÕÕ lÕÕĒvÕ kÕ<ÕÕ„lÕ kÕķiÕÕvÕķ JÕĄÕcÕ
nēķTvÕ kÕÕĒmÕ `YÕÕjlÕÕĒ³Õ YÕÕ<ÕÕblÕÕĒuÕ m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnl³ÕÕ®ÕÕ
cÕÕiÕēķkÕÕ' IÕķCÕÕjķ 1200 hÕÕvÕÕb®Õķ oēķvÕ KÕb[ hÕĻJÕĄÕÕʵÕlÕnÕĒ
PÕÕuÕķ. mÕÕÕĘnl³ÕhÕĻķcÕÕĒ YÕÕĘiÕvÕÕĒ cÕb[U, hÕįCÕķ ÕĘvÕÕĘcÕ&lÕ
nķ KÕb[ hÕįC³ÕÕ®³ÕÕ `[Õ³ÕcÕb[ hÕĻJÕĄÕµÕvÕ'cÕÕHÕĄ&lÕ
ÕĘkÕlÕÕĘjlÕ nēķlÕ DÕÕnķlÕ.
³ÕÕ JÕĄÕcÕÕ®Õb oķKÕCÕb ŖhÕ oēķvÕ KÕb[Õb®³ÕÕ mkÕŖhÕÕlÕ cÕÕP³ÕÕhÕį{ķ
nēķlÕb. l³ÕÕcÕO³Õķ JÕĄÕcÕ hÕÕĘjhÕčCÕ& JÕĄjC³ÕÕ®³ÕÕ oćäÕĒvÕķ
KÕčhÕ ÕĘkÕ®ÕÕj JÕĄķuÕķuÕÕ pÕÕCÕkÕlÕ nēķlÕÕ. SJÕĄčCÕ®Õ nķ
hÕÕ³ÕÕYÕčlÕ JÕĄÕcÕ DÕÕnķ. vÕÕbiÕju³ÕÕÕĘkÕvÕÕ jÕÕĘnuÕķu³ÕÕ
YÕčcÕÕĒkÕj mÕbhÕÕoJÕĄÕbvÕÕ, DÕY³ÕÕmÕJÕĄÕbvÕÕ JÕĄÕcÕ JÕĄjÕ³Õ®Õķ
nēķlÕķ. mÕkÕ&®Õ mÕbhÕÕoJÕĄÕbpÕkÕU mÕbµÕēķOÕvÕÕ®ÕÕ DÕvÕįYÕkÕ
nēķlÕÕ. DÕY³ÕÕmÕÕ®ÕÕĒ ÕʵÕmlÕ nēķlÕÕĒ. l³ÕÕcÕįUķ JÕĄÕcÕÕ®ÕÕĒ
DÕÕKÕCÕÕĒ, kÕÕģCÕÕĒ k³ÕkÕÕĘmLÕlÕ JÕĄķuÕÕĒ iÕķuÕÕĒ. 1850
lÕķ 2000 DÕµÕÕ oÕĒ[µÕķ kÕ<ÕÕ„®³ÕÕ JÕĄÕuÕKÕb[Õ®ÕÕ ÕĘkÕ®ÕÕj
JÕĄjlÕÕvÕÕ DÕY³ÕÕmÕJÕĄÕbvÕÕ cÕÕiÕ&oµÕ&JÕĄ žjķuÕ
DÕÕÕĘCÕ mÕkÕ& YÕÕ<ÕÕbyÕÕyÕlÕ SJÕĄ mÕįmÕč$ÕlÕÕ jÕnÕĒuÕ
DÕmÕķ JÕĄÕnÕĒ cÕįĪķ ÕĘkÕ®ÕÕjÕmÕÕžÕĒ hÕį{ķ žķkÕuÕķ iÕķuÕķ
nēķlÕķ. m$ÕÕĒ-ÕʵÕ#ÕCÕÕ®ÕÕĒ mÕį©kÕÕlÕ, mÕÕcÕÕÕĘpÕJÕĄ hÕĻyÕēķOÕvÕ,
mkÕÕlÕb$³ÕhÕčkÕ& JÕĄÕU DÕÕÕĘCÕ vÕblÕj®ÕÕ JÕĄÕU, iÕÕbOÕÕdzÕįiÕÕ®ÕÕ
hÕÕĘjCÕÕcÕ, 1975 nķ DÕÕblÕjjÕä£ÕĒ³Õ cÕÕĘnuÕÕ kÕ<Õ&,
JÕĄÕk³Õ, JÕĄLÕÕ, JÕĄÕobyÕjÕĒ, uÕÕĘuÕlÕ, kÕĢ®ÕÕÕĘjJÕĄ, vÕÕģJÕĄ
DÕmÕķ ÕĘkÕÕĘkÕOÕ uÕķKÕvÕhÕĻJÕĄÕj, ÕĘm$Õ³ÕÕbvÕÕĒ nÕlÕÕUuÕķuÕķ
ÕĘkÕ<Õ³Õ, mÕÕcÕÕÕĘpÕJÕĄ, cÕÕvÕÕĘmÕJÕĄ, jÕpÕJÕĄÕdzÕ, mhÕbovÕb
DÕµÕÕ ÕĘkÕÕĘkÕOÕ cÕįĪīÕÕb®ÕÕ ÕĘkÕ®ÕÕj JÕĄjlÕ nķ KÕb[ ÕĘmÕ×
PÕÕuÕķ DÕÕnķlÕ.
jÕcÕÕ³ÕCÕ, cÕnÕYÕÕjlÕ, hÕįjÕCÕJÕĄLÕÕ, uÕēķJÕĄkÕÕ*ddcÕ³Õ
³ÕÕbJÕĄ[ķ DÕÕlcÕYÕÕvÕ pÕÕi³ÕÕ PÕÕuÕķu³ÕÕ YÕÕjlÕYÕj®³ÕÕ uÕķÕĘKÕJÕĄÕ
JÕĄµÕÕ lÕNnķvÕb yÕIÕlÕÕnķlÕ, nķ hÕÕnlÕÕvÕÕ LÕJÕwJÕĄ knÕ³ÕuÕÕ
nēķlÕb. ®ÕĢlÕÕuÕÕĒ ®ÕfēķhÕÕO³ÕÕ³Õ uÕbJÕĄķnčvÕ hÕjlÕuÕķu³ÕÕ
mÕÕĒlÕķ®ÕÕ DÕÕÕĘCÕ DÕÕĘnu³Õķ®ÕÕ mÕbkÕÕo IÕ[kÕlÕÕlÕ DÕÕÕĘCÕ
µÕķkÕģÕĒ JÕĄįžu³ÕÕnÕĒ hÕį©<ÕÕvÕķ ³ÕÕ ÕʵÕUķuÕÕ mhÕµÕ&
JÕĄŖ vÕ³Õķ cnCÕčvÕ µÕÕhÕ oķTvÕ DÕÕĘnu³ÕÕ hÕįvnÕ ÕʵÕUÕ nēķTvÕ
hÕ[CÕķ hÕmÕblÕ JÕĄjlÕķ. cÕnÕjÕä£, cÕoĻÕmÕ, yÕbiÕÕuÕ, lÕķuÕbiÕCÕ
³ÕķLÕÕĒuÕ ÕʵÕ#ÕCÕÕ®³ÕÕ mÕįOÕÕjCÕÕ, mÕÕcÕÕÕĘpÕJÕĄ mÕįOÕÕjCÕÕ
³ÕÕb®ÕÕ hÕÕĘjCÕÕcÕ m$ÕÕĒ-mÕÕÕĘnl³ÕÕkÕj ÕĘomÕlÕēķ. lÕj cÕĢÕĘLÕuÕÕĒmÕÕjKÕÕĒ
mÕkÕÕ&lÕ pÕįvÕÕĒ YÕÕ<ÕÕ DÕmÕčvÕnÕĒ nÕlÕÕ®³ÕÕ yÕēķģÕbkÕj
cÕēķpÕlÕÕ ³ÕķC³ÕÕFlÕJÕĄÕĒnÕĒ mÕµÕJÕwlÕ mÕÕÕĘnl³Õj®ÕvÕÕ ÕĘyÕnÕjcÕO³Õķ
PÕÕuÕķuÕÕĒ vÕÕnÕĒ. l³ÕÕcÕįUķ lÕķLÕÕĒuÕ m$ÕÕĒ®Õķ ÕĘ®Õ$Õ cÕvÕÕlÕ
JÕĄUkÕUÕ ÕĘvÕcÕÕ&CÕ JÕĄjlÕķ. 1902 mÕÕuÕ®³ÕÕ ©JÕĄĢ³ÕÕ
nįmÕķvÕ®³ÕÕ `mÕįuÕlÕÕvÕÕpÕd [£ÕĒcÕ'hÕÕmÕčvÕ m$ÕÕĒ®³ÕÕ DÕblÕcÕ&vÕÕlÕÕĒuÕ
o[hÕuÕķu³ÕÕ mkÕÕlÕb$³Õķ®sķ®ÕÕ nįbJÕĄÕj GcÕģuÕķuÕÕ ÕĘomÕlÕēķ.
hÕCÕ lÕjÕĒnÕĒ m$ÕÕĒ®³ÕÕ mÕÕÕĘnl³ÕÕ®Õķ mkÕŖhÕ SJÕĄmÕįjÕĒ
DÕÕÕĘCÕ hÕįvÕjÕkÕlÕÕĒ& PÕÕuÕķuÕķ vÕÕnÕĒ, nķnÕĒ uÕ#ÕÕlÕ
³ÕķlÕķ. DÕcÕćlÕÕ hÕĻÕĒlÕcÕ, DÕÕµÕÕhÕčCÕÕ&oķkÕÕĒ, kÕ<ÕÕ&
DÕ[ÕuÕpÕÕ, FbÕĘojÕ iÕēķmkÕÕcÕÕĒ, cÕnÕµkÕķlÕÕoķkÕÕĒ, ouÕÕĒhÕ
JÕĄÕĢj ÕĘlÕkÕÕvÕÕ, cÕćoįuÕÕ iÕiÕ&, cÕVÕč YÕb[ÕjÕĒ, knēķuiÕÕ,
JÕĄcÕuÕÕ oÕmÕ DÕµÕÕ hÕĻÕblÕēķhÕĻÕblÕÕĒ®³ÕÕ uÕķÕĘKÕJÕĄÕb®ÕÕ
cÕÕiÕēķkÕÕ m$ÕÕĒ-ÕĘkÕJÕĄÕmÕÕ®³ÕÕ ÕĘoµÕÕ DÕÕÕĘCÕ m$ÕÕĒ-hÕÕĘjkÕlÕ&vÕÕ®ÕÕ
kÕķiÕ DÕOÕēķjķÕĘKÕlÕ JÕĄjlÕēķ. ³ÕÕ uÕķÕĘKÕJÕĄÕ kÕÕ*dcÕ³ÕÕĒvÕ
DÕÕknÕvÕķnÕĒ ÕĘJÕĄlÕÕĒ mÕcÕLÕ&hÕCÕķ hÕķuÕlÕ DÕÕnķlÕ,
³ÕÕ®³ÕÕ sģÕ ³ÕÕ DÕÕ{Õk³ÕÕlÕčvÕ ÕĘomÕlÕÕlÕ. ÕĘm$Õ³ÕÕb®³ÕÕ®Õ
vÕÕnÕĒ, lÕj SJÕĄčCÕ®Õ cÕÕCÕmÕÕb®³ÕÕ pÕiÕC³ÕÕlÕuÕķ hÕϵvÕ
DÕvÕķJÕĄ uÕķÕĘKÕJÕĄÕ JÕĄuÕÕlcÕJÕĄ mÕÕcÕL³ÕÕ&vÕķ hÕĻJÕĄģ
JÕĄjÕĒlÕ DÕÕnķlÕ. pÕÕĒkÕvÕÕ®³ÕÕ iÕįblÕÕiÕįblÕÕĒuÕÕ hÕĻiÕuYÕlÕķvÕķ
ÕĘYÕ[lÕ DÕÕnķlÕ. cÕnÕµkÕķlÕÕoķkÕÕĒb®³ÕÕ mÕÕÕĘnl³ÕÕ®ÕÕ DÕÕ{ÕkÕÕ
IÕķlÕÕvÕÕ cnģuÕķ DÕÕnķ JÕĄÕĒ, l³ÕÕb®³ÕÕ JÕĄÕobyÕN³ÕÕblÕčvÕ
l³ÕÕ DÕµÕÕ µÕJÕw³ÕlÕÕ oÕKÕkÕčvÕ oķlÕÕlÕ, JÕĄÕĒ l³ÕÕcÕįUķ
jÕpÕJÕĄÕjCÕÕ®ÕÕĒ pÕÕCÕÕĒkÕ vÕmÕuÕķu³ÕÕbvÕÕĒ jÕpÕJÕĄÕdzÕ
pÕÕÕĘCÕkÕķvÕķ mÕbhÕVÕ knÕkÕķ DÕÕÕĘCÕ hÕϵvÕ®Õ vÕ ÕĘkÕ®ÕÕjCÕÕN³ÕÕbvÕÕĒ
hÕϵvÕ ÕĘkÕ®ÕÕjC³ÕÕmÕ hÕĻkÕćŹÕ knÕkÕķ. JÕĄÕjCÕ ³ÕÕlÕčvÕ®Õ
DÕÕhÕu³ÕÕ DÕÕĘmlÕlkÕÕ®Õķ kÕÕmlÕkÕ mÕįmÕŌīÕ nēķT µÕJÕĄlÕķ.
³ÕÕ oēķvÕ KÕb[Õb®³ÕÕ ÕĘvÕÕĘcÕŹÕÕvÕķ SJÕĄ ®ÕÕbiÕuÕÕ mÕÕOÕvÕiÕĻbLÕ
GhÕuÕyOÕ PÕÕuÕÕ DÕÕnķ. lÕÕĢuÕÕĘvÕJÕĄ DÕY³ÕÕmÕÕuÕÕ, DÕvÕįkÕÕoJÕĄÕbvÕÕ,
mÕcÕÕpÕµÕÕm$ÕÕĒ³Õ DÕY³ÕÕmÕJÕĄÕbvÕÕ l³ÕÕcÕįUķ vÕk³ÕÕ ÕĘoµÕÕ
KÕįCÕÕkÕč uÕÕiÕlÕÕĒuÕ. uÕķÕĘKÕJÕĄÕbvÕÕ ³ÕÕ cÕēķžīÕÕ hÕÕĘjhÕĻķ#³ÕÕlÕ
mkÕlÕ:uÕÕ hÕÕnčvÕ vÕkÕÕĒ ÕĘoµÕÕ, vÕkÕÕĒ GcÕķo pÕÕCÕkÕč uÕÕiÕķuÕ.
vÕÕģJÕĄJÕĄÕj ÕĘm$Õ³ÕÕ vÕÕnÕĒlÕ cnCÕCÕÕN³ÕÕbvÕÕ pÕįvÕÕĒ lÕcÕÕĒU
vÕÕģīÕmÕćäÕĒ v³ÕÕnÕUÕkÕÕǵÕÕĒ kÕÕģķuÕ. FlÕj hÕĻÕblÕÕblÕÕĒuÕ
uÕķÕĘKÕJÕĄÕbvÕÕ cÕjÕžÕĒ DÕÕlcÕ®ÕÕĘj$ÕÕb®ÕÕĒ mÕcÕć×lÕÕ hÕĻķjCÕÕ
oķF&uÕ. DÕY³ÕÕmÕJÕĄÕbhÕĻcÕÕCÕķ®Õ mÕÕcÕÕv³Õ kÕÕ®ÕJÕĄÕbvÕÕnÕĒ
DÕvÕķJÕĄ DÕÕvÕbooÕ³ÕJÕĄ iÕēķäÕĒ pÕÕCÕkÕlÕÕĒuÕ. JÕĄįžķlÕjÕĒ
DÕÕhÕu³ÕÕ DÕÕµÕÕ yÕiÕķ DÕÕÕĘCÕ DÕÕµÕÕhÕčCÕÕ&oķkÕÕĒbcÕO³Õķ
vÕÕlÕb pÕÕCÕkÕķuÕ. DÕmÕb ÕĘJÕĄlÕÕĒlÕjÕĒ! oēķvnÕĒ KÕb[ lÕ³ÕÕj
DÕÕnķlÕ. mÕbkÕķobvÕÕ kÕ ÕĘkÕ®ÕÕj mÕcÕć× JÕĄjCÕÕN³ÕÕ ³ÕÕ
KÕb[Õb®Õķ DÕÕhÕCÕ mkÕÕiÕlÕ JÕĄŖ ³ÕÕ. lÕmÕķ®Õ mÕÕÕĘnl³ÕhÕĻķcÕÕĒ
cÕb[UÕ®Õķ DÕÕĘYÕvÕbovÕnÕĒ!
DÕÕµÕÕ mÕÕžķ
|