23 August 2017

News Flash

‘तुम्हारा देवेंद्र..’

भाजपचे भविष्य असल्याचे मध्यंतरी अरुण जेटली यांनी म्हटले होते.

संतोष कुलकर्णी | Updated: February 27, 2017 12:53 AM

देवेंद्र फडणवीस, स्मृती इराणी, पीयूष गोयल आणि अनुराग ठाकूर हे भाजपचे भविष्य असल्याचे मध्यंतरी अरुण जेटली यांनी म्हटले  होते. महाराष्ट्रातील मिनी विधानसभेमधील यशाने ‘मोदींचा मुख्यमंत्री’ अशी प्रतिमा असलेल्या फडणवीसांची त्या दिशेने चार पावले नक्कीच पडलीत..

जुलै २०१५ मध्ये महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस अमेरिकेच्या दौऱ्यावर निघाले असताना त्यांच्या ‘एअर इंडिया’च्या विमानाला उशीर झाला होता. त्याचे खापर फोडले गेले फडणवीसांवर. आरोप होता, की फडणवीसांचे प्रधान सचिव प्रवीणकुमार परदेशी यांनी चुकून जुना पासपोर्ट आणल्यामुळे विमान खोळंबले. फडणवीसांनी, खुद्द एअर इंडियाने इन्कार केला, सहप्रवाशांनी फडणवीसांची चूक नसल्याचे सांगितले. पण एक वृत्तवाहिनी त्यांच्यामागे हात धुऊन लागली होती. अखेर त्या वाहिनीच्या आक्रमकतेने गोंधळलेल्या फडणवीसांना कॅमेऱ्यासमोर यावे लागले.

काही दिवसांनी फडणवीस दिल्लीत पंतप्रधान नरेंद्र मोदींना भेटले. कामांचे बोलून झाल्यानंतर फडणवीस निघताना मोदी त्यांना म्हणाले, ‘वो सबको डराता है. उसको डरो मत..’ मोदींचा रोख त्या वृत्तवाहिनीच्या  आक्रस्ताळ्या संपादकाकडे होता. पुढे जाऊन गुरुमंत्र देताना ते म्हणाले, ‘देवेंद्र, पत्रकारांपासून चार हात लांबच राहा. लक्ष फक्त कामांवर ठेव. बाकी काळजी करू नकोस.’

पण काळजी तर वाढत होती. इंदू मिलच्या जागेवर डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या स्मारकाची हमी भाजपने दिलेली. पण त्याच्या परवानग्यांचे काम इतके किचकट की बोलायचे काम नाही. ‘यूपीए’ला सात-आठ वर्षांपासून ते जमले नव्हते. राष्ट्रीय वस्त्रोद्योग मंडळ (एनटीसी) आणि वस्त्रोद्योग मंत्रालय त्यावरील ताबा सोडत नव्हते. कायद्याचे नानाविध अडथळे होते. जागेचे बाजारमूल्य जवळपास साडेतीन हजार कोटींच्या आसपास असल्याने आर्थिक तिढा सोडविणे दुरापास्त होते. फडणवीस आणि नगरविकास सचिव डॉ. नितीन करीर यांच्या प्रयत्नांना वस्त्रोद्योग मंत्रालयाचा प्रतिसाद मिळत नव्हता. मग असेच एका गुरुवारी फडणवीस हे मोदींना भेटले आणि अडचणींचा पाढा वाचला. मोदी काहीच बोलले नाहीत. पण मिळालेली माहिती अशी, की त्या सायंकाळीच मोदींनी तत्कालीन वस्त्रोद्योगमंत्री संतोष गंगवार आणि खात्याच्या सचिव रश्मी वर्मा यांना पाचारण केले आणि कोणत्याही स्थितीत उद्या सायंकाळपर्यंत महाराष्ट्र सरकारबरोबरच्या सहकार्य कराराचा मसुदा तयार करण्याचे खडसावून सांगितले. आणि रविवारी सकाळी पंतप्रधानांच्या निवासस्थानी चक्क करारावर सह्यदेखील.

अरबी समुद्रातील शिवस्मारक, नवी मुंबईचा विमानतळ, किनारपट्टी मार्ग (कोस्टल रोड), न्हावा-शेवा ते शिवडी ‘ट्रान्स हार्बर’ प्रकल्प, पुणे मेट्रो यांसारख्या लाल फितीत वर्षांनुवर्षे रुतून बसलेल्या प्रकल्पांना गदागदा हलविणे सोपी बाब नाही. पण फडणवीसांना त्यात लक्षणीय यश आले. दुष्काळात होरपळलेल्या महाराष्ट्राला मोदी सरकारने तीन वर्षांत राष्ट्रीय आपत्ती निवारण निधीतून (एनडीआरएफ) जवळपास नऊ  हजार कोटींची मदत दिलीय. शरद पवार केंद्रीय कृषिमंत्री असतानाही  एवढी रक्कम राज्याला कधीच मिळाली नव्हती. किंबहुना ‘यूपीए’च्या दहा वर्षांत मिळालेला निधी मोदी सरकारने तीन वर्षांत दिल्याचा दावा आहे. अशीच बाब रेल्वे प्रकल्पांची. चालू वर्षी तर सुरेश प्रभूंच्या मंत्रालयाने महाराष्ट्राला सहा हजार कोटी रुपये दिलेत. जवळपास उत्तर प्रदेशएवढे. तरतुदींचे आकडे पाहून अनेक खासदारांचा विश्वासच बसत नव्हता. मागील दोन वर्षांतही सरासरी चार हजार कोटी राज्याला दिले गेले. तुलनाच करायची झाली तर ‘यूपीए’मध्ये महाराष्ट्राला दरवर्षी सरासरी हजार-बाराशे कोटी मिळायचे. या सढळ हातामागे प्रभूंची माहेरावरची माया तर आहेच; पण फडणवीसही तितकेच महत्त्वाचे.

दिल्लीत बरीच वर्षे असलेला महाराष्ट्र केडरचा आयएएस अधिकारी सांगत होता, की महाराष्ट्राचे रखडलेले प्रकल्प एवढय़ा वेगाने मार्गी लागण्याचा प्रकार त्याने यापूर्वी पाहिलेला नाही. त्याचे एक महत्त्वाचे कारण आहे, की नितीन गडकरी, मनोहर पर्रिकर, प्रकाश जावडेकर, सुरेश प्रभू, चार-पाच खाती असणारे पीयूष गोयल, गृहराज्यमंत्री हंसराज अहिर, संरक्षण राज्यमंत्री डॉ. सुभाष भामरे आदींच्या रूपाने महाराष्ट्राला ताकदीची मंत्रालये मिळालीत. गडकरी आणि पर्रिकरांच्या दृश्य कामांचा वेग तर भन्नाटच. बहुतांश कामांसाठी अंतिम आणि हक्काचे ठिकाण असते ‘परिवहन भवन’ किंवा ‘२, मोतीलाल नेहरू प्लेस’ हे गडकरींचे निवासस्थान. पण याच जोडीने दुसरे महत्त्वाचे कारण म्हणजे फडणवीसांची दिल्लीतील प्रतिमा.

‘मोदींचा लाडका मुख्यमंत्री’ म्हणून दिल्लीतील राजकीय वर्तुळ आणि वरिष्ठ नोकरशाही फडणवीसांकडे पाहते आणि त्याचा आपसूकच फायदा होत राहतो. सुस्त केंद्रीय नोकरशाहीला जागे करणे दिव्य काम. पण ‘मोदींचा मुख्यमंत्री’ या प्रतिमेने बरीच कामे तुलनेने वेगात मार्गी लागतात. मोदींनी निवडलेल्या मुख्यमंत्र्यांमध्ये (फडणवीस, गुजरातमध्ये विजय रुपाणी, हरयाणात मनोहर लाल, झारखंडमध्ये रघुबीर दास, आसामात सर्बानंद सोनोवाल आणि गोव्यात लक्ष्मीकांत पार्सेकर) फडणवीस सर्वात उजवे. महाराष्ट्रासारख्या आर्थिक ताकदीच्या राज्याचा प्रमुख असल्याने वेगळेच वलय. आणि हो, फडणवीसांबाबतचा ‘व्हेरी सॉफ्ट कॉर्नर’ मोदींनी कधीच लपवून ठेवला नाही. पंधरा वर्षे मध्य प्रदेश लीलया मुठीत ठेवणारे शिवराजसिंह चौहान असोत किंवा राजस्थान स्वमालकीचे असल्याच्या तोऱ्यात वावरणाऱ्या स्वयंभू वसुंधरा राजे शिंदे असोत किंवा शिवराजांप्रमाणेच पंधरा वर्षे छत्तीसगडवर राज्य करणारे डॉ. रमणसिंह असो.. मोदींचा फडणवीसांकडे असलेला ओढा आटल्याचे जाणवत नाही.

भाजपच्या एका खासदाराला मोदी आणि फडणवीस यांच्यातील संबंध, व्यवसाय प्रत्यक्ष हाती सोपविण्यापूर्वी वयात आलेल्या मुलाला जातीने काही धडे गिरवायला लावणाऱ्या (‘हँडहोल्डिंग’) वडिलांप्रमाणे वाटतात! फडणवीस कधी कधी मोदींकडे चक्क हट्ट करतात आणि मोदीही फारसे आढेवेढ न घेता तो हट्ट पूर्ण करत असल्याचा अनेकवार अनुभव घेतल्याचा तो खासदार सांगतो. मोदींशी थेट बोलण्याची अनेक मंत्र्यांना भीती वाटते; पण फडणवीस बिनदिक्कतपणे थेट संपर्क साधतात. मोदी-फडणवीस यांच्यातील ही ‘केमिस्ट्री’ मात्र अमित शहा-फडणवीस यांच्यामध्ये कदाचित नसावी. किंबहुना त्यांच्यातील संबंध काँग्रेस संस्कृतीतील ‘हायकमांड’ व मुख्यमंत्री यांच्यासारखे व्यावसायिक (प्रोफेशनल) वाटतात. त्यांच्यातील देहबोलीतून तरी तसे वाटते. खरे तर गडकरी, एकनाथ खडसे आदी दिग्गजांना बाजूला ठेवून मोदींनी फडणवीसांमध्ये केलेल्या ‘गुंतवणुकी’बाबत अनेकांना शंका होत्या, अजूनही काहींना असतील. नोकरशाही ऐकत नसल्याच्या फडणवीसांच्या विधानाने तर चुकीचा संदेश गेला होता. मंत्रिमंडळातील सहकारी त्यांना जुमानत असल्याची चर्चा दिल्लीत कायम असायची. दुष्काळाच्या तीव्र संकटापाठोपाठ मराठा मोर्चानी उभ्या केलेल्या आव्हानांना फडणवीस कसे तोंड देणार, याबाबत शंकाही असायची. त्यातच शिवसेनेबरोबरील दररोजच्या कटकटींची भर. एकीकडे मोदी-अमित शहा यांचा स्वबळाचा दबाव आणि दुसरीकडे शिवसेनेबरोबर नांदण्याची सक्ती यामध्ये त्यांची कुचंबणा व्हायची. पण या अडचणींना पुरून फडणवीस अगोदर नगरपालिकांमध्ये आणि आता महापालिका- जिल्हा परिषद व पंचायत समित्यांमध्ये भरभरून विजयी झाले. शहरी तोंडवळा असणाऱ्या भाजपला महापालिकांमध्ये मिळालेल्या यशाचे फारसे कौतुक नाही; पण ग्रामीण भागांतील मुसंडी विलक्षण म्हणावी लागेल. इतके व्यापक, खोलवर यश भाजपला यापूर्वी कधीच मिळाले नाही. अगदी दिवंगत गोपीनाथ मुंडे यांच्यासारखा बहुजन चेहऱ्याचा जननेता असतानाही. आणि म्हणून तर फडणवीसांच्या यशाचे दिल्लीत वाजणारे पडघम आणि उमटणारे पडसाद यांच्याकडे कान टवकारावे लागतील.

मध्यंतरी निवडणूक वार्ताकनाच्या निमित्ताने डेहराडूनमध्ये असताना वृत्तवाहिनीचा पत्रकार भेटला. ‘तुम्हारा सीएम लंबी रेस का घोडा है.’, असे तो सांगत होता. त्याला मुंबईमधील निकालाबद्दल आणि शिवसेनेच्या शेपटावर पाय ठेवणाऱ्या फडणवीसांबद्दल मोठी उत्सुकता होती. मुंबईतील परप्रांतीयांना खुपणाऱ्या ‘वाघा’ला जेरबंद करण्याची कमाल दाखविल्याने उत्तर भारतामध्ये फडणवीस या नावाचा महिमा खरोखरच चांगलाच वाढेल.

डिसेंबर २०१४ मध्ये जेटली यांनी भाजपच्या भविष्याबद्दल ‘इंडिया टुडे’मध्ये लेख लिहिला होता. फडणवीस, स्मृती इराणी, पीयूष गोयल आणि अनुराग ठाकूर हे भाजपचे भविष्यातील नेते असल्याचे भाकीत जेटलींनी आढेवेढे न घेता वर्तविले आहे. मिनी विधानसभेतील यशाने फडणवीसांची त्या दिशेने चार पावले पडलीत. नरेंद्रांच्या प्रभावाखालील देवेंद्रांच्या बाजूने वय आहे, स्वच्छ प्रतिमा आहे, युवा वयात मोठा अनुभव मिळतोय, राजकीय स्वीकारार्हता वाढतेय. राजकीय क्षितिजावरून मोदी अस्तंगत होत जातील, तेव्हा सध्याच्या पहिल्या फळीने सत्तरी ओलांडलेली असेल आणि फडणवीस असतील पंचावन्न-साठच्या दरम्यान. राजकीय व्यूहतंत्रात्मकदृष्टय़ा ‘परफेक्ट टायमिंग’! पण आताच ‘नरेंद्र-देवेंद्र’ या शब्दांच्या खेळात अडकून पडण्यात हशील नाही. ती खूप घाई असेल. कारण राजकारण कधीच सरळ चालत नसते. वाट कधी वाकडी होईल, याचा नेम नसतो. ऐन पंचेचाळिशीमध्ये संसदीय कारकीर्दीची पंचविशी साजरी करणाऱ्या फडणवीसांना या वास्तवाची जाणीव नक्कीच असेल.

 

संतोष कुलकर्णी

santosh.kulkarni@expressindia.com    

First Published on February 27, 2017 12:53 am

Web Title: devendra fadnavis narendra modi
  1. L
    LALIT BHALERAO
    Feb 28, 2017 at 10:14 am
    देवेंद्र फडणवीस & नितीन गडकरी तुमचा अभिमान वाटतो.
    Reply
  2. L
    LALIT BHALERAO
    Feb 28, 2017 at 10:16 am
    देवेंद्र फडणवीस आणि नितीन गडकरी तुमचा अभिमान वाटतो
    Reply
  3. M
    mandar
    Feb 28, 2017 at 6:29 am
    माझ्यामते हा भाजपच्या मजबूत केंद्रीय सत्तेचा परिणाम आहे. महाराष्ट्र नेहमीच दिल्लीतील केंद्रीय सत्तेच्या अधीन राहिला आहे. ५०-६०-७० च्या दशकात दिल्लीत काँग्रेस अत्यंत मजबूत होती आणि महाराष्ट्रातही काँग्रेसची वीट कोणी हलवू शकत नव्हते. जेव्हा समाजवाद्यांनी केंद्रीय काँग्रेसला हादरे दिले तेव्हा शरद पवारने पुलोदचा प्रयोग करून येथे काँग्रेस हादरवली. पुढे ९० च्या दशकात केंद्रीय काँग्रेस घसरू लागल्यावर इथे सेने-भाजपचे सरकार आले व शरद पवार पुन्हा फुटला. नंतरही १० वर्षे केंद्रातल्यासारखेच तडजोडीचे काँग्रेस
    Reply
  4. M
    MAYUR LAMBE
    Mar 1, 2017 at 10:48 am
    खरंच खूप सुंदर लेख आहे. देवेन्द्रजी नक्कीच भविष्यातील देशाचे नेतृत्व असतील यात शंका नाही.
    Reply
  5. M
    Milind
    Mar 1, 2017 at 7:19 am
    राजकारणात कुणाचा भरवसा नाही.. हेय विवेकबुद्धी वगैरे भरल्या पोटी बोलायला ठीक आहे. सत्ता हातातून जाताना दिसली कि भल्याभल्यांची मती फिरते. अर्थात दुसरे टोक म्हणजे आपले डावे.. तत्त्वकर्ता इतके असून बसतील कि सत्ता हाती स्वतःहून चालून येत असेल (१९९८ मध्ये ज्योती बसू ना PM होयचे संधी आली), तेव्हा ह्या कर्मदरिद्र्यांनी ती दवडली.
    Reply
  6. N
    Ninad Kulkarni
    Feb 27, 2017 at 6:02 pm
    लेख अर्धा वाचला आणि हा कुबेरांनी लिहिला नाही हे छातीठोक पणे मत व्यक्त केले आडनाव बंधू संतुलित लिहितात त्यांचे लेख वाचण्यासाठी कुबेरांच्या लेखावर प्रतिसाद देण्यासाठी व व वाचण्यासाठी लोकसत्ता वाचतो.
    Reply
  7. P
    power
    Feb 27, 2017 at 2:28 pm
    फेकेंद्र गाजरेंद्र लबाडणीस
    Reply
  8. P
    p Maane
    Feb 28, 2017 at 12:01 pm
    एकदम बरोबर!
    Reply
  9. P
    pritam pashte
    Feb 27, 2017 at 3:40 am
    True
    Reply
  10. S
    sanjiv
    Feb 27, 2017 at 5:43 am
    नागपूरकर पोट्टा हुशार, अभ्यासू आणि समंजस आहे त्याशिवाय उतरणीस लागलेल्या सेनेला अंगावर घेऊन पाणी दाखवणे शक्य नव्हते.
    Reply
  11. S
    sanjiv
    Feb 28, 2017 at 8:40 am
    प्रभूंकडे ती चिकाटी, परिश्रम घ्यायची प्रवृत्ती आणि राजकीय परिपक्वता नाही. ते प्रोफेशनल आहेत ....पण जेटली किंवा पियुष गोयल ह्यांच्या तोडीचे नाहीत. राजकारणी पण आहेत पण गडकरी, फडणवीस ह्यांच्या उंचीचे नाहीत.
    Reply
  12. S
    sanjiv
    Feb 28, 2017 at 8:34 am
    स्वतःच्या विवेकबुद्धीशी प्रतारणा करणार नाही असे देवेंद्र आग्रहपूर्वक आणि पोटतिडीकेन सांगतात. मनमोहन संपूर्णपणे परावलंबी होते ....त्यामुळे कोयलिशन कम्पल्शन च्या नावाखाली आपली अायता झाकत बसले. हवा बदलली तरी स्वतःचे अस्तित्व त्यांनी दुय्यम मानले म्हणून सर्व पापांचे खापर त्यांच्यावर फुटले किंबहुना फोडले गेले.
    Reply
  13. S
    sanjiv
    Feb 28, 2017 at 8:25 am
    हे नरेंद्रने सांगितले का देवेंद्रने सांगितले ......का संजय राऊतसाहेबानी उद्धवजींच्या आदेशावरून टाहो फोडला जो तुमच्या कानावर आला.
    Reply
  14. N
    narendra
    Feb 27, 2017 at 4:26 am
    चांगले विश्लेषण केले आहे.आणि त्यात मुख्यतः देवेंद्र फडणवीस यांची निष्कलंक चारित्र्य अशी सर्वोत्तम प्रतिमा याचाही निसःसंशय मोठा वाटा आहे.या तुलनेत इतर कोणाही राजकीय नेत्याची इतकी स्वच्छ प्रतिमा लोकांना आजपर्यंत पाहावयाला मिळाली नाही.आणि याच मुख्य गुणामुळे मोदींनाही ते प्रिय आहेत त्याचा फायदा, महाराष्ट्राचे अनेक वर्षे प्रलंबित प्रश्न वेगाने मार्गी लागण्यात , झाला आहे.हे दिसून येते.त्या दृष्टीने मराठी लोक खरोखर भाग्यवान आहेत.कारण असा नेता राज्याला मिळणे असे प्रथमच घडले आहे.
    Reply
  15. V
    Vishwajeet
    Mar 1, 2017 at 2:23 pm
    ../
    Reply
  16. V
    Vishwajeet
    Mar 1, 2017 at 9:46 am
    १)या दोघांवरच्या लेखाची मी अनेक दिवसांपासून वाट पाहत होतो. मानसशास्त्राचा एक सिद्धांत आहे की आपण जसे असतो तशा किंवा आपल्या आदर्शांप्रमाणे काम करणाऱ्या व्यक्तीच आपल्याला सर्वात जास्त आवडत असतात. ा वाटते मोदी व फडणवीस यांचे सूर जुळण्याचे हे कारण आहे. त्यात दोघांवरही रा.स्व.संघाचे खोल संस्कार सारखेच झालेले. सतत नाविन्याची ओढ असणारा, त्यांच्या चांगल्या गोष्टीना कुठलाही अभिनिवेश न ठेवता पाठींबा देणारा, योग्य नियोजन करणारी, बेधडकपणे काम करणारी व्यक्ती या दोघांना आवडते. का बरे? कारण दोघेही तशेच आहेत.
    Reply
  17. V
    Vishwajeet
    Mar 1, 2017 at 9:42 am
    २)या कारणामुळे या दोघांना मी पूर्ण राजकारणी मानतच नाही.अर्थात दोघानाही राजकारणात पक्षासाठी-सरकारसाठी बऱ्याचदा चालबाजी करावी लागते हे खरे. मोदी गुजरातमधुन थेट पंतप्रधान तर फडणवीस आमदारकीवरून थेट मुख्यमंत्री झाले. या पदांमधील जो काळ कुणीही नेता घालवतो तो वेळ-काळ त्यांना मिळालाच नाही. त्यामुळे अनुक्रमे पंतप्रधान-मुख्यमंत्री पदावर वर्षानुवर्षे जे छक्के-पंजे यापूर्वीची सर्व मंडळी करत आली तसे दोघांनाही करता येत नाही. त्यांचे राजकारण बरेचसे सरळ असते. म्हणून सूर जुळतात, त्याचा फायदा महाराष्ट्राला होतोय
    Reply
  18. V
    Vishwajeet
    Mar 1, 2017 at 11:51 am
    माझी अजूनही प्रतिक्रिया प्रसिद्ध नाही?
    Reply
  19. V
    Vinayak
    Feb 27, 2017 at 11:52 am
    मग आधीच्यांनी काय त्या पैशानी शेतमळे फुलवले होते का?
    Reply
  20. V
    vivek
    Mar 1, 2017 at 2:07 pm
    तुम्हा भाजप वाल्यांचा हाच प्रश्न तुमची लाट पुढे येऊ देणार नाही . येत जात आधी असे होते का? त्यांच्या काळात असे होते का ? स्वछ कारभाराची तुलना करायची तर अरविंद केजरीवाल बरोबर करा ! आणि कामांची तुलना करायची तर कामाच्या बाबत स्वतःचा स्टॅंडर्ड सेट होईल अशी कामे करा .
    Reply
  21. Load More Comments