scorecardresearch

आत्महत्या

स्वतःच स्वतःचे आयुष्य संपविण्याचे कृत्य म्हणजे आत्महत्या होय. ज्या वेळी एखाद्या व्यक्तीला आपले जीवन निरर्थक किंवा नीरस वाटते तेव्हा त्याच्या मनामध्ये आत्महत्येचे (Subside) विचार येतात. यामागे अनेक कारणे असू शकतात. जीवनामध्ये सतत येणारं अपयश, आर्थिक संकटे, नातेसंबंधांतील गुंतागुत अशी आत्महत्येमागील कारणे असण्याची शक्यता असते. काही वेळेस मानसिक आजारांमुळेही आत्महत्या करण्याचे विचार मनामध्ये येत असतात. मानसिक त्रास, असहाय्यता संपवण्याच्या उद्देशाने लोक आत्महत्या करण्याचा प्रयत्न करतात. आकडेवारीनुसार, जगभरात दर वर्षी सुमारे दहा लाख लोक आत्महत्या करायचा प्रयत्न करतात. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या अंदाजानुसार, मानवी मृत्यूच्या कारणांच्या क्रमवारीमध्ये आत्महत्या हे तेराव्या क्रमांकावरचे कारण आहे.


ब्रिटीश काळातील भारतीय दंड संहिता १८६० मध्ये असलेल्या कलम ३०९ नुसार आत्महत्या करणे हे कायद्याने गुन्हा आहे असे नमूद करण्यात आले होते. या कलमानुसार, “जो कुणी आत्महत्येचा प्रयत्न करील आणि असा अपराध घडण्याच्या दृष्टीने कोणतीही कृती करील त्याला एक वर्षांपर्यंत असू शकेल इतक्या मुदतीची साध्या कारावासाची किंवा द्रवदंडाची किंवा दोन्ही शिक्षा होतील” हे कलम जुनाट असून त्यावर अनेकदा टीका झाली. १९७१ मध्ये हे कलम रद्द करण्यासाठी पहिल्यांदा प्रयत्न केले गेले. पुढे अनेकदा त्यावर चर्चा झाल्या. २००८ मध्ये विधी आयोगाच्या २१० व्या अहवालामध्ये आत्महत्येचा प्रयत्न करणाऱ्या व्यक्तीला वैद्यकीय आणि मनोरुग्ण उपचारांची गरज आहे, शिक्षेची नाही. असे नमूद करण्यात आले. पुढे २०१७ मध्ये याविशयी विधेयक आणून २०१८ मध्ये ते अमलात आले.


मानसिक आरोग्य विधेयकाच्या कलम ११५ (१) मध्ये म्हटले की, भारतीय दंड संहितेच्या कलम ३०९ व्याख्येनुसार काहीही असले तरी आत्महत्येचा प्रयत्न करणारी कोणतीही व्यक्ती, गंभीर ताणतणावात असल्याचे गृहित धरले जाईल आणि या संहितेमनुसार सदर व्यक्तीविरोधात खटला चालवला जाणार नाही आणि त्याला शिक्षा दिली जाणार नाही.मानसिक आरोग्य विधेयकाच्या कलम ११५ (२) नुसार, आत्महत्येचा प्रयत्न करणाऱ्या व्यक्तीने पुन्हा अशा प्रकारच्या कृत्याची पुनरावृत्ती करू नये किंवा तसा धोका निर्माण होऊ नये यासाठी संबंधित सरकारने अशा व्यक्तीची काळजी घेणे, त्याला उपचार देणे आणि त्याचे पुनर्वसन करणे गरजेचे आहे. सरकारचे हे कर्तव्य आहे.


या व्यतिरिक्त आत्महत्येसाठी प्रवृत्त करणे हा भारतामध्ये मोठा गुन्हा मानला जातो. कलम १०६ नुसार, “एखाद्या व्यक्तीने आत्महत्या केल्यास अशा आत्महत्येस जर कुणी प्रवृत्त केले असेल तर त्याला दहा वर्षांपर्यंतच्या कारावासाची शिक्षा होऊ शकते. तसेच द्रवदंडांची शिक्षाही ठोठावली जाऊ शकते.” तर कलम १०५ नुसार “१८ वर्षांखालील कोणतीही व्यक्ती, मानसिक आजार असलेली कोणतीही व्यक्ती, कोणतीही भ्रमिष्ट व्यक्ती किंवा नशेच्या अमलाखाली असलेली व्यक्ती आत्महत्या करेल आणि अशा व्यक्तीच्या आत्महत्येसाठी जर कुणी जबाबदार असेल तर त्याला मृत्यूदंड किंवा जन्मठेपेची किंवा दहा वर्षांपेक्षा जास्त नसलेल्या मुदतीचा कारावास आणि द्रव्यदंडाची शिक्षा होऊ शकते.”


प्रत्येकाच्या जीवनामध्ये त्रास, दु:ख, वेदना असतात. प्रत्येकजण संकटांचा सामना करत असतो. तेव्हा अपयशाने खचून न जाता सतत संघर्ष करणे आवश्यक असते. आत्महत्या करणे हे कोणत्याही प्रश्नाचे उत्तर असू शकत नाही. आत्महत्या करण्याचे विचार मनात येत असल्यास तुम्ही जवळच्या व्यक्तीची मदत घेऊन परिस्थितीतून बाहेर पडण्यासाठी प्रयत्न करु शकता. शासनही त्यामध्ये मदत करते. सरकारच्या अनेक हेल्पलाइन्स मानसिकदृष्टा खचलेल्या व्यक्तीच्या मदतीसाठी तत्पर असतात.


Read More
Buldhana, Buldhana Farmer Suicides, Buldhana Farmer Suicides Overlooked, Lok Sabha Election, 80 farmer suicide in buldhana, buldhana news,
लोकसभेच्या धामधुमीत झालेल्या शेतकरी आत्महत्या दुर्लक्षित!आत्मघाताची दुर्देवी मालिका कायम!

शेतकरी आत्महत्याग्रस्त जिल्हा अशी ओळख असलेल्या बुलढाणा जिल्ह्यात यंदाच्या वर्षातही आत्मघाताची मालिका कायम आहे.

pune, engineering student commit suicide, Hostel, engineering student suicide in pune, pune news,
पुणे : अभियांत्रिकी अभ्यासक्रमाच्या विद्यार्थ्याची वसतिगृहात आत्महत्या

येवलेवाडी येथील सिंहगड कॉलेज ऑफ इंजिनीअरिंगच्या वसतिगृहात तरूणाने गळफास घेवून आत्महत्या केल्याचा प्रकार उघडकीस आला आहे. याप्रकरणी कोंढवा पोलीस ठाण्यात…

student commits suicide despite getting 78 percent in 12th
भाईंदर : बारावीत ७८% मिळवूनही विद्यार्थिनीची आत्महत्या; ९० टक्के न मिळाल्याने होती निराश

अनुष्का मेहरबानसिंह कबचुरी(१७)असे मयत विद्यार्थिनीचे नाव आहे. ती यंदा बारावीच्या वाणिज्य ( कॉमर्स ) शाखेतून परीक्षेत बसली होती.

Bacchu Kadu on Sachin Tendulkar
‘ऑनलाइन रमीच्या व्यसनामुळे सचिन तेंडुलकरच्या अंगरक्षकाची आत्महत्या?’, बच्चू कडू पुन्हा एकदा आंदोलन करणार

सचिन तेंडुलकर यांच्या सुरक्षेसाठी तैनात असलेल्या सुरक्षा रक्षकाने १५ मे रोजी जळगाव येथे राहत्या घरात आत्महत्या केली होती. याप्रकरणी बच्चू…

A young woman committed suicide by jumping from the Mecosabagh flyover Nagpur
प्रेम प्रकरणाला विरोध, लग्नास नकार! नैराश्यग्रस्त तरुणीने उड्डाणपुलावरून उडी घेऊन संपविले जीवन

मेकोसाबाग उड्डाणपुलावरून एका तरुणीने उडी मारून आत्महत्या करण्याचा प्रयत्न केला होता. गंभीर जखमी अवस्थेत तरुणीवर उपचार सुरु होता.

farmers committed suicide in marathwada
निवडणुकीच्या धामधुमीत २६७ शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या

बीड जिल्ह्यात जेव्हा जातीय प्रचाराने टोक गाठले होते तेव्हा (एप्रिल महिन्यात) सर्वाधिक ५९ शेतकऱ्यांनी आत्महत्या केली.

gharkul yojna yavatmal marathi news
यवतमाळ: अंगावर पेट्रोल ओतून पेटवून घेण्याचा प्रयत्न; घरकुलाच्या निधीसाठी तरुणाने उचलले पाऊल

घरकुलाकरिता असलेला हप्ता मिळत नसल्याने एका तरुणाने अंगावर पेट्रोल ओतून स्वतःला पेटवून घेण्याचा प्रयत्न केला.

Sachin Tendulkar security guard committed suicide
सचिन तेंडुलकरच्या सुरक्षा व्यवस्थेतील जवानाची आत्महत्या – जामनेरमधील घटना

प्रसिध्द क्रिकेटपटू सचिन तेंडुलकरच्या सुरक्षा व्यवस्थेतील राज्य राखीव पोलीस दलाच्या (एसआरपीएफ) अंगरक्षक जवानाने बुधवारी पहाटे जामनेर येथील निवासस्थानी डोक्यात गोळी…

Solapur, recovery, loans,
सोलापूर : पतसंस्थेकडून थकीत कर्जवसुलीसाठी तगादा; कर्जदाराची आत्महत्या

पतसंस्थेकडून घेतलेल्या कर्जाच्या थकीत हप्त्याच्या वसुलीसाठी सतत तगादा लावून त्रास दिल्यामुळे वैतागून थकीत कर्जदाराने आत्महत्या केली.

nashik, nashik suicide case, mother hangs her daughters, woman suicide, woman suicide in nashik, mother hangs her daughters in nashik, Harassment, Husband Faces Charges,
नाशिक : विवाहितेचा दोन मुलींना गळफास, नंतर आत्महत्या

पती आणि सासरकडील इतर मंडळींच्या जाचाला कंटाळून आडगाव परिसरात विवाहितेने दोन आणि आठ वर्षांच्या मुलींना गळफास देऊन स्वत: इमारतीच्या चौथ्या…

संबंधित बातम्या