21 January 2018

News Flash

६९ टाळ्या, १० मानवंदना

अनेकार्थानी अमेरिकेशी दोस्ती आपल्यासाठी महत्त्वाची आहे. त्यासाठी आपण अमेरिकेचे समविचारी आहोत

लोकसत्ता टीम | Updated: June 10, 2016 10:39 AM

अनेकार्थानी अमेरिकेशी दोस्ती आपल्यासाठी महत्त्वाची आहे. त्यासाठी आपण अमेरिकेचे समविचारी आहोत, असे दाखवण्याचा प्रयत्न मोदी यांनी चोखपणे केला..
मोदी यांनी परराष्ट्र धोरणातील सातत्य राखलेले असले, तरी प्रच्छन्न अमेरिकावादी भूमिका घेणारे ते पहिलेच. ‘माझ्यासाठी देशाची घटना हा एकमेव धर्मग्रंथ आहे आणि त्यात सर्व नागरिकांसाठी धर्मस्वातंत्र्य, आहारविहारस्वातंत्र्य आणि विचारस्वातंत्र्य हे अनुस्यूतच आहे,’ असे मोदी म्हणाले. ही फारच महत्त्वाची बाब.
सातत्य हे आपल्या परराष्ट्र धोरणाचे वैशिष्टय़ राहिलेले आहे. नरेंद्र मोदी यांनी आपल्या अमेरिका दौऱ्यात नेमके तेच अधोरेखित केले. मोदी यांचे पूर्वसुरी मनमोहन सिंग यांनी घेतलेले सर्व निर्णय, सर्व धोरणात्मक प्रक्रिया अधिक जोमाने पुढे नेण्याचे आश्वासन मोदी यांनी या दौऱ्यात दिले. याबद्दल त्यांचे अभिनंदन. जागतिक तापमानवाढ ते अमेरिकी कंपन्यांनी भारतात अणुभट्टय़ा बांधणे अशा सर्व योजना मनमोहन सिंग यांनी सुरू केल्या होत्या. इतकेच काय मोदी यांनी अफगाणिस्तानात ज्या धरणाचे उद्घाटन केले त्याच्या उभारणीसही मनमोहन सिंग यांच्याच कारकीर्दीत सुरुवात झाली होती. राजकीय मतभेदांमुळे ते सर्व खंडित न करता पूर्णत्वास नेण्याचे काम मोदी सरकारने हाती घेतले आहे. ते अभिनंदनास पात्र ठरतात ते यासाठी. या सर्व मुद्दय़ांचा परामर्श मोदी यांनी अमेरिकी काँग्रेसमध्ये केलेल्या भाषणात आढळतो. त्यांच्या या धोरणसातत्याचे कौतुक अमेरिकी काँग्रेसमधील सदस्यांनाही जाणवले असणार. कारण त्यांनी केलेले मोदी यांच्या भाषणाचे कवतिक. मेडिसन गार्डन चौक असो, लंडनचे वेम्ब्ले स्टेडियम असो, देशातील निवडणूक सभा असो किंवा अमेरिकी काँग्रेस. मोदी यांच्या भाषणात एक अचंबित करणारी सहजता असते. अमेरिकी काँग्रेससमोरील भाषणातही ती दिसून आली. इंग्रजी उच्चारणाचे अपंगत्व झाकून टाकणाऱ्या या सहजतेने अमेरिकी लोकप्रतिनिधींचे डोळे दिपून कान तृप्त झाले नसते तरच नवल. त्यामुळेच मोदी यांच्या भाषणाचे वारंवार टाळ्या वाजवून वा उभे राहून स्वागत केले गेले. आपल्या या भाषणात मोदी यांनी अटलबिहारी वाजपेयी वगळता अन्य कोणत्याही पूर्वसुरीचा उल्लेखही केला नाही, हे त्यांचे आणखी एक वेगळेपण. तेव्हा अन्य पूर्वसुरींच्याच धोरणांवर मालकी हक्क सांगत ती पुढे रेटणाऱ्या मोदी यांचे हे भाषण दखलपात्र का ठरते?
तर ते त्यातील प्रच्छन्न अमेरिकावादी भूमिकेसाठी. अमेरिकी प्रतिनिधींसमोर भाषण करणारे मोदी हे सहावे पंतप्रधान. पं. नेहरू, राजीव गांधी, नरसिंह राव, अटलबिहारी वाजपेयी आणि मनमोहन सिंग यांनी आधी या स्थळी भाषणे केली आहेत. परंतु यापैकी एकानेही अमेरिकेची इतकी तळी उचलण्याचे धाडस दाखवले नाही. ते मोदी यांनी दाखवले. सध्याची आंतरराष्ट्रीय परिस्थिती, भारताची सामरिक धोरणे, रशियाचा प्रभाव कमी होत असताना शेजारील चीनचे प्रभावक्षेत्र वाढणे या घटना पाहता अमेरिकेचे बोट धरणे यात खचितच शहाणपण आहे. भारताचा सर्वात मोठा व्यापारी भागीदार, सर्वात मोठा शस्त्रपुरवठादार आणि सर्वाधिक भारतीयांना सामावून घेणारा देश या अनेकार्थानी अमेरिकेशी दोस्ती आपल्यासाठी महत्त्वाची आहे. मोदी यांनी वॉशिंग्टन येथे ‘लोकशाहीच्या मंदिरा’त भाषण करताना वारंवार याच दोस्तीचा दाखला दिला. यजमानाचे अफाट कौतुक करून त्याचे मन जिंकणे हा कोणत्याही पाहुण्याकडचा सोपा उपाय असतो. मोदी यांनी तो वापरला. त्यामुळे अमेरिकी कर्तृत्वाचे गोडवे गात त्यांनी आपल्या भाषणाचे यथास्थित स्वागत होईल याची चोख व्यवस्था केली. अशा वेळी हीच अमेरिका आणि याच अमेरिकेचे हेच लोकप्रतिनिधी आपल्यापेक्षा पाकिस्तानला अधिक मदत करीत होते आणि पुढेही करतील ही बाब चातुर्याने अनुल्लेखित ठेवावयाची असते. मोदी यांनी ती बरोबर तशी ठेवली. पाकिस्तानला दहशतवादासाठी जबाबदार ठरवताना मोदी यांनी पाकच्या दहशतवादाची ऊर्जा ही अमेरिका आहे या सत्याकडे खुबीने दुर्लक्ष केले. ते करीत असताना पॅरिस येथील पर्यावरण करारावर आपण स्वाक्षरी करावी यासाठी अमेरिका कशी जंग जंग पछाडीत आहे, ही बाबदेखील त्यांनी तितक्याच सफाईने दडवून ठेवली. त्यामुळे या प्रश्नावर अमेरिका आणि भारत यांच्यात सामंजस्य आहे असे मोदी म्हणाले त्याचा अर्थ काय, असा प्रश्न पडून अनेकांचा गोंधळ उडू शकतो. याचे कारण आपली अध्यक्षीय कारकीर्द संपण्यास काही महिन्यांचा अवधी राहिलेला असताना पर्यावरण करारासारख्या महत्त्वाच्या आंतरराष्ट्रीय प्रश्नावर मतैक्य घडवण्याची घाई अध्यक्ष बराक ओबामा यांना झाली आहे. तसे होणेही साहजिकच. नव्याने सत्तेवर आलेल्यास काही तरी करून दाखवण्याची ज्या प्रमाणे ईर्षां असते त्याचप्रमाणे सत्ता सोडणाऱ्यासही आपल्या नावे अधिक काही मागे राहावे, असे वाटत असते. या दोघांच्या गरजांचा संयोग झाला तर भरीव काही घडू शकते. मोदी यांच्या ताज्या अमेरिका दौऱ्यात हे दिसून आले.
यजमान श्रेष्ठ असेल तर बऱ्याचदा पाहुण्याकडून तो आणि आपण किती समविचारी आहोत, असे दाखवण्याचा हमखास प्रयत्न होतो. तसे होणे नैसर्गिक असते. कारण ते दोघांच्याही सोयीचे असते. पाहुणा आपल्याच विचारधारेचा आहे असे दिसल्यामुळे यजमान खूश आणि यजमानास जिंकले म्हणून पाहुणा समाधानी. मोदी यांनी अमेरिकी दौऱ्यात हा खेळ चोखपणे खेळला. ‘माझ्यासाठी देशाची घटना हा एकमेव धर्मग्रंथ आहे आणि त्यात सर्व नागरिकांसाठी धर्मस्वातंत्र्य, आहारविहारस्वातंत्र्य आणि विचारस्वातंत्र्य हे अनुस्यूतच आहे,’ असे मोदी म्हणाले. ही फारच महत्त्वाची बाब. कारण मोदी यांच्या या ‘धर्मग्रंथा’त गोमांस खाणे निषिद्घ नाही, हा देश मुसलमानमुक्त व्हायला हवा असे म्हणणाऱ्या, सलमान, शाहरुख आणि आमिर या तीन खानांवर बहिष्कार घाला असे म्हणणाऱ्या साध्वी प्राची नाहीत, मोदी विरोध करावयाचा असेल त्यांनी पाकिस्तानात जावे असे म्हणणारे आचार्य गिरिराज किशोर नाहीत आणि विरोधी पक्षास निवडणुकीत यश मिळाले की पाकिस्तानात फटाके फुटतील असे म्हणणारे अमित शहादेखील नाहीत हे या निमित्ताने जगास कळले. मोदी यांच्या अमेरिका दौऱ्याचे हे सर्वात मोठे फलित मानावयास हवे. परंतु त्यांचे दुर्दैव हे की त्यात ‘उडता पंजाब’ची माशी शिंकली. देशात विचारस्वातंत्र्य आहे असे मोदी सांगत असतानाच अनुराग कश्यप आणि तत्सम वाह्य़ातांनी ते कसे नाही आणि भारत उत्तर कोरियाच वाटतो जणू असे विधान केले. तेवढेच काय ते या विचारस्वातंत्र्याच्या दाव्यास गालबोट. फक्त पंचाईत ही की ते अमेरिकेतही लागले. अमेरिकी काँग्रेसच्या यूएस कमिशन फॉर इंटरनॅशनल रिलिजियस फ्रीडम या संघटनेच्या अहवालात भारतातील वाढत्या धार्मिक असहिष्णुतेवर बोट ठेवण्यात आले आहे. त्याच वेळी मोदी यांच्या अमेरिका दौऱ्याच्या ऐन तोंडावर बेन कार्डिन या सेनेटरने मोदी यांच्यावर कडवट टीका केली. हे कार्डिन हे सेनेटच्या परराष्ट्र व्यवहार समितीचे सदस्य आहेत आणि त्यांचे म्हणणे असे की भारतात धार्मिक हक्क आणि स्वातंत्र्य, सहिष्णुता, मानवी हक्क आदी आघाडय़ांवर चिंताजनक परिस्थिती असून ती सुधारावी यासाठी भारतास बरेच प्रयत्न करावे लागणार आहेत.
अर्थात या क्षुल्लक बाबी झाल्या. त्याकडे दुर्लक्ष करून मोठे चित्र पाहा असे आपणास सांगितले जात आहे. तेव्हा ते पाहू गेल्यास ४५ मिनिटांच्या या भाषणात ६९ वेळा मिळालेल्या टाळ्या आणि १० वेळा मिळालेली मानवंदना तसेच पुढील तीन वर्षांसाठी मिळालेले ४५०० कोटी डॉलरच्या गुंतवणुकीचे आश्वासन ही मोदी यांच्या अमेरिका दौऱ्याची श्रीशिल्लक. यातील पहिले दोन घटक आपल्या पदरात पडले आहेत. उरलेलाही पडेल अशी आशा बाळगावयास हवी.

First Published on June 10, 2016 3:03 am

Web Title: pm narendra modis speech in us congress 2
  1. P
    pprashant
    Jun 10, 2016 at 8:41 am
    आमच्या राहुल गांधीला पण येते असे भाषण -दिग्विजय सिंघ
    Reply
    1. P
      pprashant
      Jun 10, 2016 at 8:42 am
      आमच्या राहुल गांधीला पण असे भाषण येते -दिग्विजय सिंघ
      Reply
      1. K
        kumar
        Jun 10, 2016 at 10:18 am
        चांगला लेख असेच याचे कौतुक केले पाहिजे. मोदी जगभर दौरा करून भारताची प्रतिमा उजळत आहेत. यात शंका नाही. मात्र तसे करणारे ते पहिले नाहीत याची आठवण करून देण्याची तसदी संपादक महोदयांनी घेतली आहे. यावर कुणी आक्षेप घेण्याचे कारण नसावे. मोदी चांगली इंग्रजी बोलतात . त्यांनी ती आत्मसाद केली आहे. तश्याच आणखी चांगल्या गोष्टी आत्मसाद कराव्या. देशाला उगाच भूलथापा देऊ नये. भक्तांनी संयम बाळगला पाहिजे एवढेच.
        Reply
        1. P
          Pradeep Limaye
          Jun 10, 2016 at 12:49 am
          लागोपाठ दोन अग्रलेख, एकाच विषयावर ? . दौरा यशस्वी ठरतोय कि काय ? . नाहीतर failure दाखवण्याचे एव्हढे प्रयत्न का ? . लोकसत्ताने असेच चालू ठेवले तर, मोदी पुन्हा जिंकणार बहुतेक ! . १२ वर्ष कडाडून विरोध केल्याचा परिणाम म्हणजे; एका राज्याचा मुख्यमंत्री, आघाडी करावी न लागता पंतप्रधान झाला. बघा बुवा !!!
          Reply
          1. M
            makarand
            Jun 10, 2016 at 5:39 am
            मनमोहन सिंग चा भाषण वाचून वाचून केलेला होता. मोडी स्वयं स्फूर्ती ने बोलत होते. आता ह्याला काय म्हणावा. मोडी मनमोहन पेक्षा की पाटी नि चांगले मुत्सद्दी आहेत हे तरी मान्य करा. तुझको मिरची लागी तो मी क्या करू
            Reply
            1. P
              Pravin
              Jun 10, 2016 at 10:01 am
              ८०% टक्के हिंदू ? जैन, ायत, बौद्ध धर्म, व त्या जाती ज्या कातडी कमवितात, गोमांस खातात त्यांना जर वगळले तर किती उरतील ? हिंदू धर्मातील काही विशिष्ट जातींना गोमंसाचे धार्मिक वावडे असेल सगळ्यांनाच नाही.
              Reply
              1. Harish Joshi
                Jul 26, 2016 at 4:39 pm
                आधी घटनेमध्ये कलाम 48 काय आहे ते वाचा मग इथे स्वतः चे अज्ञान दाखवा.
                Reply
                1. M
                  mukund
                  Jun 10, 2016 at 12:47 pm
                  कॅर्दिन ने केलेल्या भाष्यापुढे सगळे नगण्य आहे. मोदींना आधी देशातील जातीयतेची घाण साफ करायला सांगा मोदिअन्ध्भक्तनो. एकाच धर्माचे ध्रुवीकरण केले जात आहे ते थांबवायला सांगा, विध्यापिठातील केंद्राचा हस्तक्षेप कमी करायल सांग आणि भाषणे देणे मोठी गोष्ट नाही करून दाखवा नाहीतर अशेच हजारो kardin तुमच्यावर चिखलफेक करत राहणार.
                  Reply
                  1. मुकुंद सप्रे
                    Jun 10, 2016 at 5:47 am
                    एखाद्याची निखळ प्रशंसा करणे या सद् गुणाचे संपादक महोदयांना वावडे असावे असे वाटते. तसेच "इंग्रजी उच्चारणाचे अपंगत्व" हा अग्रलेखातील अनावश्‍यक उल्‍लेख आहे.
                    Reply
                    1. विश्वनाथ गोळपकर
                      Jun 10, 2016 at 12:41 am
                      वा ! . किती तर्कसंगत विरोध व सर्वकाही चुकीचेच चालू आहे हे दाखविण्याचा आटापिटा. त्यात "मोदी यांनी अटलबिहारी वाजपेयी वगळता अन्य कोणत्याही पूर्वसुरीचा उल्लेखही केला नाही, हे त्यांचे आणखी एक वेगळेपण" अशी वाक्ये टाकून, विरोध का; ते पण स्पष्ट केले आहे. छान, छान. टीकाकारांमुळे सुधारायला संधी मिळते, हे बहुदा PMOला माहीत असेलच. फायदा घेतील बहुतेक !
                      Reply
                      1. Ninad Kulkarni
                        Jun 10, 2016 at 9:59 am
                        बाबासाहेब आंबेडकरांचा उल्लेख केल्याचे सोयीस्कर विस्मरण झाले आहे असोरशियन फ्रेंच जर्मन इटालियन माणसे इंग्रजी हे आपल्या मातृभाषेतील उच्चारातून बोलतात त्यांना कोणीही उच्चारांचे अपंगत्व असे संबोधत नाही संपादकांचे बौद्धिक अपंगत्व ह्यातून दिसून येते
                        Reply
                        1. P
                          Prashant
                          Jun 10, 2016 at 1:06 am
                          अहो संपादक महाशय, एवढा धार्मिक स्वातंत्र्यावर गळा काढत आहात तर हे पण लिहा ना कि आमच्या धर्म निरपेक्ष वृत्तपत्राला मदर तेरेसा अग्रलेखाच्या वेळी कशी शेपूट पायात घालायला लागली होती ते! कि हि पण क्षुल्लक बाब झाली? आम्ही पण मोठे चित्र बघायला हवे का?
                          Reply
                          1. Prasanna Hasabnis
                            Jun 10, 2016 at 6:35 am
                            Every country has certain bans. Even USA bans horse meet. Horse meat is generally not eaten in the United States and holds a taboo in American culture which is very similar to the one found in the United किंग्डम.
                            Reply
                            1. Prasanna Hasabnis
                              Jun 10, 2016 at 2:19 am
                              एवढा जळका संपादक बघितला नाही
                              Reply
                              1. P
                                Pradeep Phadke
                                Jun 12, 2016 at 9:13 am
                                टाळ्या व मानवंदना यांचा विचार करता भारतीय पंत प्रधानांचा क्रम असा असेल: मोदी, राजीव,वाजपायी,राव,मनमोहन व नेहरू.
                                Reply
                                1. P
                                  Prasad Bhalchandra
                                  Jun 10, 2016 at 4:30 am
                                  अमेरिकेशी मैत्री करावी हे बरोबर असले तरी अमेरिका हा व्यापारी देश आहे व त्याला इतर देशाच्या मानवी हाक्काशी काही घेणे देणे नाही व या दिशाने केलेली प्रगती ही केवळ शस्त्रे विकून केलेली आहे त्यातून नफा कमावला आहे (दुसर्या महायुद्धाचा इतिहास तपासावा) .भारताने स्वदेसी तंत्राद्यान विकसित करण्याकडे भर द्यावा .भारताने परदेशी कंपन्याच्या मनमानी व ग्राहक हिताविरोधी व ग्राहाक कायद्याविरोधी वर्तनावर निर्बंध लावावेत व त्याना रुपायात आयात मुली द्यावे.
                                  Reply
                                  1. S
                                    sanjay
                                    Jun 14, 2016 at 11:01 am
                                    काय हो JAY RAY तुमच्या अमेरिकेत मराठीत बातम्या देत नाही का? तुमच्या सारख्यांना समजायला.
                                    Reply
                                    1. R
                                      Rajendra Awate
                                      Jun 10, 2016 at 6:19 am
                                      मौनी बाबाची तळी उचलण्यात व त्या फडतूस कार्दीन चे कौतुक करण्यात आपणास धन्यता वाटते हेच विचारस्वातंत्र्याचे उत्तम उदाहरण आहे. बाकी तो कश्यप वगैरे विसरा. चार अनर्थ शास्त्र्यांनी भारताच्या अर्थ व्यवस्थेचे काय वाभाडे काढले ते जग जाहीर आणि हिंदुस्थान जाहीर आहे.
                                      Reply
                                      1. V
                                        vijay
                                        Jun 10, 2016 at 4:52 am
                                        विरोधकाचे योग्य वेळी मुक्तपणे कौतुक करता येणे हे मोठ्या मनाचे लक्षण असते. माननीय अटलबिहारी बाजपेयी यांच्याबद्दल आढळणारा सर्व पक्षातील आदर हा त्यांच्या या गुणातून आला आहे.१९७१चे युद्ध होताना त्यांनी इंदिराजींचे दुर्गामातेचे स्वरूप या शब्दात कौतुक केल्याचे स्मरते.लोकसत्ताच्या संपादकांना त्यांच्याकडून 'विरजण' म्हणण्यापुरता का होईना हा गुण घेता आला तर लोकसत्ताचे नाव 'लोकादर' होवू शकेल. नवी पिढी एवढी शहाणी व स्वाभिमानी आहे की तसे केले नाही तर नाव 'लोकलत्ता' ही करू शकेल, याची नोंद घ्यावी!
                                        Reply
                                        1. S
                                          sandeep
                                          Jun 10, 2016 at 5:36 am
                                          साहजिक आहे. ''बाई'' च्या चमच्यांनी केलेले काहीही भक्तांच्या डोक्यावरूनच जाते.
                                          Reply
                                          1. S
                                            Sandeep Laturkar
                                            Jun 10, 2016 at 8:48 am
                                            संपादकांनी खूपच जड अंतकरणाने हा लेख लिहिलेला दिसतोय . मोदीन्कडे जादूची कानडी नाही आणि त्यांने अमेरिकेचा दौरा केला म्हणजे सगळे लगेच होईल असे पण नाही . पण मोदींनी लाखावालेली इच्चाशक्ती आणि प्रंचंड मेहनत ही दुर्लक्षित नाही करता येणार . ते जगभर फिरून भारता साठी NSG चा मार्ग खुला करायचं प्रयत्न करत आहेत आणि ते नक्कीच यशस्वी होतील .पहिल्यांदा ईन्दिअन PM ला एवढी जगभर प्रसिद्धी मिळत आहेत पण आपलेच माद्ध्याम त्यांची प्रतिमा खराब करताना distat
                                            Reply
                                            1. Load More Comments