केंद्राने अलीकडेच लागू केलेल्या नवीन सोन्याच्या हॉलमार्किंग नियमांच्या विरोधात देशभरातील ज्वेलर्सनी संप पुकारला आहे. ऑल इंडिया जेम ज्वेलरी डोमेस्टिक कौन्सिल (जीजेसी) ने दावा केला आहे की संपाच्या आवाहनाला प्रतिसाद देत बहुतेक दागिन्यांची दुकाने बंद राहतील.तसेच ३५० ज्वेलरी संघटना संपाचा भाग असल्याचेही म्हटले आहे. ज्वेलरी बॉडी सरकारच्या हॉलमार्किंग युनिक आयडी (HUID) सिस्टीमच्या विरोधात आहेत ज्याचा त्यांनी सोन्याच्या शुद्धतेशी काहीही संबंध नसून फक्त एक ट्रॅकिंग यंत्रणा आहे असं त्याचं म्हणणं आहे. सरकारच्या निर्णयाचा पुनर्विचार करण्याची विनंती करूनही संघटनांनी संप केला आहे. अंमलबजावणीच्या पहिल्या टप्प्याच्या ५० दिवसांमध्ये सोन्याच्या दागिन्यांचे अनिवार्य हॉलमार्किंग हे “भव्य यश” आहे असे केंद्राने ठासून सांगितले. नवीन हॉलमार्किंग नियमांबद्दल आपल्यालाही माहित असणे आवश्यक आहे.

गोल्ड हॉलमार्किंग म्हणजे काय?

गोल्ड हॉलमार्किंग हे धातूचे शुद्धता प्रमाणपत्र आहे. ब्यूरो ऑफ इंडियन स्टँडर्ड्स (बीआयएस) त्याची व्याख्या “मौल्यवान धातूच्या लेखांमध्ये (precious metal articles) मौल्यवान धातूच्या प्रमाणित सामग्रीचे अचूक निर्धारण आणि अधिकृत रेकॉर्डिंग” म्हणून करते.गोल्ड हॉलमार्किंग पूर्वी स्वैच्छिक स्वरूपाचे (voluntary in nature)होते, परंतु सोन्याच्या ग्राहकांची विक्रेत्यांकडून फसवणूक होऊ नये या हेतूने सरकारने हे बंधनकारक केले. करोना विषाणू साथीच्या आजारामुळे ज्वेलर्सनी वेळ मागितल्याने मुदत दोनदा वाढवण्यात आली होती.

UAPA, Dawood, terrorist, High Court,
दाऊद दहशतवादी घोषित म्हणून त्याच्याशी संबंधितांवर युएपीएअंतर्गत कारवाई नको – उच्च न्यायालयाची महत्त्वपूर्ण टिप्पणी
husband, dowry death, wife, inheriting property
हुंडाबळीच्या दोषी पतीस पत्नीच्या मालमत्तेत वारसाहक्क मिळेल का?
Committee, Flamingo, Habitat,
फ्लेमिंगो अधिवास, कांदळवन संरक्षणासाठी उच्चस्तरीय समिती स्थापन; समितीला दोन महिन्यांच्या आत अहवाल देण्याचे आदेश
Mahatma Gandhi
दिल्लीतील महात्मा गांधींचा भव्य पुतळा उभारण्याची योजना रद्द; PWD ला ‘या’ गोष्टीची भीती
crime , money, justice, Abolition,
पैशाच्या बदल्यात गुन्हा रद्द करणे म्हणजे न्याय विक्रीला काढल्यासारखे…
chatura article on mother marathi news
‘आई, तू ऑफिसमधल्या काकांच्या गाडीवरून घरी का आलीस?…’
thane ghodbunder rmc project marathi news
घोडबंदरच्या भरवस्तीतील आरएमसी प्रकल्प सुरूच, आरोग्य समस्या उद्भवण्याच्या भीतीने नागरिक चिंताग्रस्त; संबंधित यंत्रणेचे होतेय दुर्लक्ष
create 50 large ponds in northeast to manage brahmaputra floods says amit shah
पूरनियंत्रणासाठी ईशान्येत तलाव उभारा; अमित शहा यांच्या सूचना; ‘इस्रो’च्या माहितीचा वापर करण्याचे आदेश

नवीन नियम कधी लागू झाले?

सोन्याचे अनिवार्य हॉलमार्किंग, मौल्यवान धातूचे शुद्धता प्रमाणपत्र, १६ जूनपासून टप्प्याटप्प्याने अंमलात आले. पहिल्या टप्प्याच्या अंमलबजावणीसाठी सरकारने २८ राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशातील २५६ जिल्हे असा समावेश केला.

ज्वेलर्सनी नियमांचे पालन केले नाही तर काय होईल?

नवीन नियमांनुसार, BIS हॉलमार्कशिवाय दागिने किंवा १४,१८ किंवा २२ कॅरेट सोन्याचे बनवलेले आर्टिफॅक्ट विकले गेल्यास, ज्वेलरला वस्तूच्या किंमतीच्या पाचपट दंड किंवा एक वर्षापर्यंत कारावास होऊ शकतो.

केंद्राने जूनमध्ये जाहीर केले होते की जे  ज्वेलर्स सोन्याचे दागिने आणि कलाकृतींच्या अनिवार्य हॉलमार्किंगचे पालन करत नाहीत त्यांना ऑगस्टपर्यंत कोणताही दंड आकारला जाणार नाही. सरकारच्या मते, दागिन्यांवरील हॉलमार्किंग अस्सल आहे याची खात्री करण्यासाठी, कॅरेट आणि सूक्ष्मता, बीआयएस चिन्ह, ओळख चिन्ह किंवा हॉलमार्किंग सेंटरची संख्या आणि ज्वेलर्सची संख्या हे असणे आवश्यक आहे.