Chanakya Niti: आयुष्यात ‘या’ ५ ठिकाणी कधीही ठेवू नका पाऊल; कमावलेला आदर, सन्मान क्षणात होईल गायब

यस्मिन् देशे न सम्मानो न वृत्तिर्न च बान्धवाः.
न च विद्यागमोऽप्यस्ति वासस्तत्र न कारयेत् ॥

या श्लोकातून चाणक्य सांगतात की, ज्या देशात आदर नाही, जिथे उपजीविकेचे साधन नाही, जिथे आपले भाऊ-बहीण राहत नाही आणि जिथे शिक्षण शक्य नाही, अशा देशात कधीही राहू नये.

१. जिथे आदर नाही

माणसाच्या आयुष्यात आदराला सर्वोच्च महत्त्व असते. म्हणूनच माणूस आयुष्यभर कठोर मेहनत करतो. अपमान आणि अनादर आदराचा पाया कमकुवत करतात. माणसाचा आत्मविश्वास डगमगू लागतो. म्हणून जिथे आदर दिला जात नाही, तिथे कधीही जाऊ नये.

२. जिथे उपजीविकेचे साधन नाही

जगण्यासाठी उत्पन्न किंवा उपजीविका असणे आवश्यक आहे. जिथे रोजगार किंवा कमाईचे साधन नाही, अशा ठिकाणी कधीही राहू नये. आर्थिक अस्थिरतेमुळे चिंता आणि असुरक्षितता निर्माण होते.

३. जिथे आपले नातेवाईक नाहीत

कठीण काळात कुटुंब, नातेवाईक आणि प्रियजन हेच आपले आधार असतात. जिथे तुम्हाला कोणी ओळख नाही आणि मदतीला कोणी नाही, अशा ठिकाणी कधीही राहू नका. कठीण काळात असे ठिकाण अनेकदा नरकासारखे वाटू शकते.

४. जिथे शैक्षणिक संधी नाही

शिक्षण खऱ्या अर्थाने माणसाला घडवते. जिथे शिक्षण आणि ज्ञानप्राप्तीचा अभाव असतो, तिथे बौद्धिक आणि सामाजिक विकास खुंटतो. अशा ठिकाणी अराजकतेचा धोकाही असतो.

(टीप – वरील लेख प्राप्त माहितीवर आधारित आहे, लोकसत्ता डॉट.कॉम याची पुष्टी करत नाही.)