Chandra Grahan 2026 Date Time and Visibility in India : हिंदू पंचांगानुसार फाल्गुन पौर्णिमेला, म्हणजेच ३ मार्च २०२६ रोजी वर्षातील पहिले चंद्रग्रहण लागणार आहे. होळीच्या दिवशीच ही खगोलीय घटना घडत असल्याने धार्मिक आणि ज्योतिषीय दृष्टिकोनातून याला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.चंद्र पूर्णपणे पृथ्वीच्या सावलीत गेल्यावर काही भागांत ‘ब्लड मून’चा लालसर दृश्य दिसते. या ग्रहणाचा परिणाम भारतात कितपत जाणवणार आणि सूतककाळ कधीपासून मान्य राहणार, याबाबत उत्सुकताआहे. या ग्रहणाचा परिणाम भारतात कितपत जाणवणार आणि सूतककाळ कधीपासून मान्य राहणार, याबाबत उत्सुकता आहे.
चंद्रग्रहणाची वेळ आणि टप्पे (Eclipse Timings and Phases)
द्रिक पंचांगानुसार ३ मार्च २०२६ रोजी दुपारी २ वाजून १६ मिनिटांनी उपच्छाया टप्प्याने ग्रहणाची सुरुवात होईल. त्यानंतर ३ वाजून २१ मिनिटांनी प्रच्छाया टप्पा सुरू होईल. सायंकाळी ४ वाजून ३५ मिनिटांनी खग्रासाची सुरुवात होऊन ५ वाजून ४ मिनिटांनी परमग्रास अवस्था येईल. ५ वाजून ३३ मिनिटांनी खग्रास समाप्त होईल. संपूर्ण प्रक्रिया सायंकाळी ७ वाजून ५२मिनिटांनी उपच्छाया समाप्तीने पूर्ण होईल. चंद्रोदय सायंकाळी ६ वाजून २६ मिनिटांनी होणार असल्याने काही भागांत ग्रहणाचे दृश्य मर्यादित स्वरूपात दिसू शकते.
भारतात ग्रहण किती दिसणार? (Visibility Across India)
हे चंद्रग्रहण भारतात दृश्यमान राहणार आहे. विशेषतः पूर्वोत्तर भारतात—अरुणाचल प्रदेश, आसाम, नागालँड, मणिपूर, मिझोराम या राज्यांत अधिक स्पष्टपणे दृश्य मिळेल. कोलकाता, गुवाहाटी, ईटानगर, आइजोल या शहरांत ग्रहणाचा प्रभाव अधिक जाणवेल.
दिल्ली, मुंबई, बंगळुरू, चेन्नई, लखनऊ आणि जयपूर येथे हे ग्रहण आंशिक स्वरूपात दिसण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे देशातील बहुतांश भागात धार्मिक नियमांचे पालन केले जाणार आहे.
सूतककाळ कधीपासून? (Sutak Kaal and Religious Observances)
हिंदू परंपरेनुसार चंद्रग्रहण सुरू होण्याच्या नऊ तास आधी सूतककाळ सुरू होतो. त्यामुळे ३ मार्च रोजी सकाळी ९ वाजून ३९ मिनिटांपासून सूतक लागू होईल आणि ग्रहण समाप्तीपर्यंत मान्य राहील.
या काळात मंदिरांचे दरवाजे बंद ठेवले जातात, पूजा-पाठ टाळले जातात आणि अन्न शिजवणे किंवा सेवन करणेही काही जण टाळतात. गर्भवती महिलांनी विशेष काळजी घ्यावी, अशी पारंपरिक समज आहे.
होलिका दहनावर ग्रहणाची छाया (Impact on Holika Dahan)
यंदा होलिका दहन आणि चंद्रग्रहण एकाच दिवशी येत असल्याने धार्मिक गणनेनुसार होलिका दहन सूतक सुरू होण्यापूर्वी किंवा विशेष मुहूर्तात करण्याची शिफारस विद्वानांकडून केली जाते. स्थानिक परंपरा आणि पंचांगानुसार वेळ निश्चित केली जाईल.
ग्रहणावेळी चंद्राची राशीस्थिती (Astrological Position of the Moon)
या दिवशी चंद्र सिंह राशीत केतूसोबत स्थित राहणार असल्याचे ज्योतिषीय गणित सांगते. काही राशींवर मानसिक तणाव, निर्णयातील गोंधळ किंवा अनपेक्षित घडामोडींचा परिणाम जाणवू शकतो. तथापि, याचा परिणाम वैयक्तिक कुंडलीवर अवलंबून असतो.
‘ब्लड मून’ म्हणजे काय? (What is a Blood Moon?)
पूर्ण चंद्रग्रहणावेळी पृथ्वीच्या वातावरणातून जाणाऱ्या सूर्यकिरणांमुळे चंद्राला लालसर छटा प्राप्त होते. या दृश्याला ‘ब्लड मून’ म्हटले जाते. ही नैसर्गिक प्रकाशीय प्रक्रिया असून त्यामागे वैज्ञानिक कारणे आहेत.
सूचना: वरील लेख प्राप्त माहितीवर आधारित आहे.
