काळाचे गणित : अनंत काळ प्रीमियम स्टोरी
आज ही लेखमाला संपणार. काळाचे गणित सोडवताना कित्येक गोष्टी पाहिल्या आणि तरीही कित्येक पाहायच्या राहिल्या. असो. कळावे, लोभ आहेच, तो…
काळाचे गणितः बिनचूक आणि शास्त्रीय भारतीय सौर कालगणना प्रीमियम स्टोरी
‘भारतीय राष्ट्रीय कालगणना’ ही निर्विवादपणे आदर्श कालगणना आहे. वापरायला सोपी, शास्त्रशुद्ध, तर्काधिष्ठित, ओळखीची. ग्रेगरियन कालगणनेबरोबर तिची घट्ट सांगड घातली आहे.…
वर्ष समाप्तीबरोबरच महिन्याची, पक्षाची आणि तिथीची समाप्ती साधणाऱ्या, नुसत्या डोळ्यांना जाणवू शकेल अशा वेळी महिन्याची समाप्ती करणाऱ्या आणि नव्या, वर्धिष्णु…
काळाचे गणित : मार्गशीर्ष की पौष? प्रीमियम स्टोरी
आज महिना मार्गशीर्ष की पौष? महिन्याची व्याख्या बदलली की या प्रश्नाचं उत्तर बदलतं! आणि तरीही आपले सणवार आसेतुहिमाचल एकाच दिवशी…
ग्रेगरियन कॅलेंडर बेतलं आहे जूलियन कॅलेंडरवर. आणि जूलियन कॅलेंडर रोमन कॅलेंडरवर आधारित आहे. या रोमन कॅलेंडर मालिकेतलं पहिलं कॅलेंडर दहाच…
काळाचे गणित : ऋतू – मास प्रीमियम स्टोरी
एखाद्या महिन्याचं नाव हे त्या काळच्या ऋतुमानाशी संबंधित असणं तर्कसुसंगत वाटतं. पण शालिवाहन शकात ते तसं नाही. का? आणि बाकीच्या…
काळाचे गणित: वारंवार! प्रीमियम स्टोरी
‘आठवडा’ हे काळाचं एकक मोठं गमतीचं आहे. हा विविध कालगणनांमध्ये आढळतो. शालिवाहन शकात आठवडा आहे. भारतात वापरात असलेल्या बाकीच्या कालगणनांमध्येदेखील आठवडा…
काळाचे गणित : आकाशाचा नकाशा प्रीमियम स्टोरी
नकाशा म्हटला की त्रिमित नाही तर द्विमित आकृती डोळ्यांसमोर येते. पण या अथांग अंतराळात सूर्य-चंद्रादिक ज्या मार्गावरून भ्रमण करतात त्या…
काळाचे गणित : योगायोगाची गोष्ट प्रीमियम स्टोरी
पृथ्वी स्वत:भोवती फिरता-फिरता सूर्याभोवती फिरते आणि चंद्र स्वत:भोवती फिरता-फिरता पृथ्वीभोवती, आणि म्हणून पर्यायाने, सूर्याभोवती फिरतो या दोन खगोलीय घटनांवर संपूर्ण काळाचं…
काळाचे गणित: साठा करणांची कहाणी प्रीमियम स्टोरी
तिथी हा काही कालमापनातला सर्वात लहान भाग नाही. तिथीचा निम्मा भाग म्हणजे एक करण. अशी एकूण अकरा करणं आहेत. आणि…
काळाचे गणित : नावात काय आहे? प्रीमियम स्टोरी
शालिवाहन शकाची नियमबद्धता पाहता महिन्यांची नावं एखाद्या नियमाने ठरावीत यात काही विशेष नाही. पण महिन्यातल्या तीन महत्त्वाच्या तिथींची नावंदेखील त्या…
काळाचे गणित : पावसाळ्यात तेरावा महिना प्रीमियम स्टोरी
साधारणपणे दर तीन वर्षांनी एक अधिक मास येणार हे निश्चित. पण कोणते महिने अधिक होऊ शकतात? आणि तेच का? ‘पावसाळ्यात…
