scorecardresearch

शरद बाविस्कर

French Enlightenment
तत्व-विवेक: फ्रेंच प्रबोधनपर्वातली ‘पर्शियन लेटर्स’! प्रीमियम स्टोरी

राजकीय क्षेत्राचा विचार सामाजिक, आर्थिक, सांस्कृतिक, भौगोलिक क्षेत्रांसकट करणारी चर्चा सोप्या भाषेत मोन्तेस्किअनं सुरू केली…

Marathi article on french revolution slogan liberty equality fraternity or death explained philosophy freedom and equality
तत्व-विवेक : प्रबोधनपर्वाचं ब्रीदवाक्य; न्याय किंवा मृत्यू प्रीमियम स्टोरी

‘स्वातंत्र्या’च्या वैश्विकीकरणासाठी समता हे मूल्यही मान्य करावं लागेल, ही वैचारिक क्रांती इंग्लिश आणि फ्रेंच राज्यक्रांतींदरम्यानच्या ‘प्रबोधनपर्वा’त झाली…

Impact of religious wars on philosophy
तत्त्व विवेक : प्रबोधनपर्व : हस्तक्षेपी तत्त्वज्ञान प्रीमियम स्टोरी

‘आळस आणि भ्याडपणा ही मनुष्याच्या परायत्ततेची प्रमुख कारणं… म्हणून बहुतेक माणसं स्वबुद्धी न वापरता ‘बाल्यावस्थेत’ असतात’ हे ‘प्रबोधना’तून केलं गेलेलं…

what is john locke liberalism individual freedom and role of state
तत्व- विवेक: व्यक्तिवाद की बाजारवाद? प्रीमियम स्टोरी

राज्यसंस्थेनं माघार घेण्याचा आग्रह कोण धरतं : स्वत: राज्यसंस्था की, प्रबुद्ध नागरी समाज की, इतरच शक्ती? यावरून ‘उदारमतवादा’च्या प्रवाहांतला फरक…

Liberalism definition, John Locke philosophy, modern democracy values, political liberalism, classical liberalism, liberalism evolution,
तत्त्व-विवेक: होमो इक्वालिसचा शोध प्रीमियम स्टोरी

‘हिंसेच्या मार्गानं इतरांवर विचार लादणं अनैतिक’ हा व्यक्तिवाद आणि उदारमतवादालाही पायाभूत ठरणारा निष्कर्ष जॉन लॉकच्या ज्ञानशास्त्रातून निघतो…

Homo Classicus philosophy
तत्व-विवेक : होमो क्लासिकुस प्रीमियम स्टोरी

‘अभिजात युग’ आणि ‘अभिजात साहित्य’ यांतला फरक १७ व्या शतकापासून पुढल्या दोनअडीचशे वर्षांत स्पष्ट होत गेला…

Thomas Hobbes
तत्त्व-विवेक : ‘लिव्हायथन’! प्रीमियम स्टोरी

मानवाची नैसर्गिक प्रवृत्ती पाशवीच, हे ओळखून हॉब्जनं धर्माऐवजी ‘सामाजिक करार’ हा सत्तेचा आधार असल्याचं केलेलं प्रतिपादन आधुनिक राज्यशास्त्राकडे नेणारं ठरलं…

loksatta article on Kartesian philosophy republic of letters
तर्क-विवेक: ‘रिपब्लिक ऑफ लेटर्स’ प्रीमियम स्टोरी

देकार्तनं दिलेली (कार्टेशियन) वैचारिक साधनं पुढे भांडवलवाद/ वसाहतवादानं हत्यारांसारखी वापरली. बुद्धिवादी मानवाचं समतामय जग राहिलं दूरच!

Cartesian philosophy, René Descartes philosophy, Cartesian coordinates system, modern Western philosophy, Cartesian doubt, Cogito ergo sum meaning,
तत्त्व-विवेक : कार्टेशियन क्रांती! प्रीमियम स्टोरी

स्वभान असलेला स्वायत्त विवेकी ज्ञाता आणि कर्ता मानव हे आधुनिकतेचं एकक आहे, हे देकार्तनं मांडलं म्हणून तो ‘आधुनिकतेच्या प्रकल्पा’चाही जनक!

Baroque aesthetics
तत्त्व-विवेक : अधांतरी ‘मानवतावादा’चं बारोक वळण… प्रीमियम स्टोरी

भूतकाळ मार्गदर्शक म्हणून निरुपयोगी नि भविष्य अनिश्चित वाटतं तेव्हा अस्तित्वात असणं यातच आश्चर्य, आनंद आणि नशा वाटते; हाच काळ ‘बारोक’…

Henry of Navarre story in marathi
तत्त्व-विवेक : धर्मापेक्षा पॅरिस महत्त्वाचं! प्रीमियम स्टोरी

जनतेसाठी प्रोटेस्टंट अनुयायित्व सोडणाऱ्या, पण राजा झाल्यावर लोकांना ‘उपासनास्वातंत्र्य’ बहाल करून ‘धर्मनिरपेक्षते’चा पाया रोवणाऱ्या हेन्री द नाव्हारचं पुढं काय झालं?

François Rabelais Paris humanitarianism religion language ancient wisdom
तत्व-विवेक: राब्लेचा निखळ मानवतावाद प्रीमियम स्टोरी

लुथरनं धर्मसत्तेची मध्यस्थी नाकारून ‘व्यक्तीच्या सदसद्विवेकबुद्धी’ला आधार मानलं; तर राब्लेनं लोकांच्या भाषेला, ज्ञानोत्सवासह इंद्रियोत्सवाला, हसण्यालाही महत्त्व दिलं…

लोकसत्ता विशेष

ताज्या बातम्या