मुंबई : ऑनलाइन ट्रेडिंग आणि गुंतवणूक क्षेत्रातील आघाडीचे फिनटेक व्यासपीठ ‘धन’ (Dhan) आता म्युच्युअल फंड आणि एसआयपी बाजारात आपली पकड मजबूत करण्यासाठी सज्ज झाले आहे. तरुण पिढीला, म्हणजेच ‘Gen Z’ गुंतवणूकदारांना आकर्षित करण्यासाठी कंपनीने ‘Millions’ नावाचे एक नवीन आणि स्वतंत्र अॅप बाजारात आणण्याची घोषणा केली आहे. धनच्या या आक्रमक खेळीमुळे सध्या म्युच्युअल फंड वितरण क्षेत्रात अग्रस्थानी असलेल्या ‘Groww’ अॅपकडून मिळणाऱ्या आव्हानाचा सामना करण्यासाठी बाजारात मोठी चुरस निर्माण होणार असल्याचे चित्र आहे.
तरुण गुंतवणूकदारांवर विशेष लक्ष
धनचे संस्थापक प्रवीण जाधव यांच्या नेतृत्वाखाली कंपनीने गेल्या काही वर्षांत शेअर्स आणि एफएंडओ एफ (एफअँडओ) ट्रेडिंग क्षेत्रात वेगवान प्रगती केली आहे. कंपनीने २०२३ मध्येच म्युच्युअल फंड वितरण सेवेचा पाया रचला होता. मात्र, आता नव्या पिढीतील गुंतवणूकदारांची मानसिकता आणि त्यांची तंत्रज्ञानाची आवड लक्षात घेऊन ‘Millions’ हे अॅप खास डिझाइन करण्यात आले आहे. अत्यंत सोपी रचना (UI) आणि जलद प्रक्रियेच्या जोडीने तरुणांना लहान वयातच बचतीची आणि गुंतवणुकीची सवय लावणे हा या अॅपचा मुख्य उद्देश आहे.
स्पर्धा का वाढणार?
सध्या भारतातील म्युच्युअल फंड आणि डिजिटल एसआयपी नोंदणीच्या बाबतीत ‘Groww’ चा बाजारातील हिस्सा प्रचंड मोठा आहे. छोट्या शहरांमधील तरुण आणि पहिल्यांदाच गुंतवणूक करणाऱ्या वर्गाला आकर्षित करून Groww ने हे यश मिळवले आहे. आता तशाच प्रकारच्या किंवा त्याहून अधिक प्रगत फीचर्ससह धनचे ‘Millions’ अॅप बाजारात येत असल्याने, या दोन्ही डिजिटल प्लॅटफॉर्म्समध्ये आगामी काळात जोरदार स्पर्धा पाहायला मिळेल.
बाजारातील सद्यस्थिती काय?
भारतीय वित्तीय बाजारपेठेत सध्या पारंपरिक बचतीकडून इक्विटी आणि म्युच्युअल फंडांकडे वळणाऱ्या गुंतवणूकदारांची संख्या झपाट्याने वाढत आहे. दरमहा होणारी एसआयपी (SIP) गुंतवणूक दरवेळेस नवे उच्चांक गाठत आहे. मोबाइल-आधारित गुंतवणूक वाढल्यामुळे फिनटेक कंपन्यांसाठी ही मोठी सुवर्णसंधी मानली जात आहे. अशा वातावरणात Dhan चे हे नवीन पाऊल तरुण वर्गाला कितपत आकर्षित करते, याकडे आता संपूर्ण आर्थिक क्षेत्राचे लक्ष लागले आहे.
शेअर बाजार तज्ज्ञांच्या मते, भारतीय गुंतवणूकदारांमध्ये बचतीकडून गुंतवणुकीकडे कल वाढत असून, मोबाइल-आधारित आणि वापरण्यास सुलभ अॅप्समुळे म्युच्युअल फंड गुंतवणुकीचा प्रसार अधिक वेगाने होत आहे.
बनावट गुंतवणूक अॅप्सपासून कसे सावध राहावे?
ऑनलाइन गुंतवणूक आणि ट्रेडिंगचा प्रसार वाढत असताना बनावट अॅप्सद्वारे फसवणुकीच्या घटनाही वाढत आहेत. विशेषतः शेअर बाजार, म्युच्युअल फंड, क्रिप्टो आणि जलद परताव्याचे आमिष दाखवणारी अॅप्स धोकादायक ठरू शकतात.
१. सेबी नोंदणी तपासा
- कोणतेही ट्रेडिंग, ब्रोकिंग किंवा गुंतवणूक अॅप वापरण्यापूर्वी संबंधित संस्था किंवा मध्यस्थाची नोंदणी भांडवली बाजार नियामक सेबीकडे आहे का ते तपासा.
- अधिकृत संकेतस्थळावर नोंदणी क्रमांक पडताळा.
२. फक्त अधिकृत अॅप स्टोअरमधून डाउनलोड करा
- अज्ञात लिंक, WhatsApp, Telegram किंवा SMS मधून आलेले APK फाइल्स डाउनलोड करू नका. अॅपचे विकसक (Developer) नाव तपासा.
३. अवास्तव परताव्याच्या आश्वासनांपासून सावध रहा
- “दरमहा 20-30% हमखास नफा”, “100% गॅरंटी”, “पैसे दुप्पट” अशा दाव्यांवर विश्वास ठेवू नका. शेअर बाजारात हमखास परतावा देणे शक्य नसते.
४. रेटिंग आणि पुनरावलोकने तपासा
- अॅपवरील वापरकर्त्यांच्या प्रतिक्रिया वाचा. सर्वच प्रतिक्रिया अतिशय सकारात्मक वाटत असतील तर संशय घ्या.
५. वैयक्तिक माहिती देताना काळजी घ्या
- OTP, UPI PIN, नेटबँकिंग पासवर्ड किंवा डेबिट कार्डची संपूर्ण माहिती कोणालाही देऊ नका. कोणतेही गुंतवणूक अॅप ही माहिती मागत असेल तर ते धोक्याचे लक्षण असू शकते.
६. अधिकृत वेबसाइट आणि संपर्क तपासा
- कंपनीचा पत्ता, ग्राहक सेवा क्रमांक आणि ई-मेल उपलब्ध आहेत का ते पाहा. केवळ सोशल मीडिया पेज असलेल्या प्लॅटफॉर्मपासून सावध राहा.
७. स्क्रीन शेअरिंग टाळा
- AnyDesk, TeamViewer किंवा तत्सम अॅप्स इन्स्टॉल करण्यास सांगितल्यास सावध व्हा. फसवणूक करणारे स्क्रीन शेअरिंगद्वारे बँक खात्यांमध्ये प्रवेश मिळवू शकतात.
फसवणूक झाल्यास काय करावे?
- त्वरित बँकेशी संपर्क साधून व्यवहार थांबवण्याचा प्रयत्न करा.
- राष्ट्रीय सायबर फसवणूक हेल्पलाइन १९३० वर तक्रार करा.
- National Cyber Crime Reporting Portal वर ऑनलाइन तक्रार नोंदवा.
- सर्व व्यवहारांचे स्क्रीनशॉट आणि पुरावे जतन करून ठेवा.
