मुंबई : देशातील सर्वात मोठी खासगी बँक असलेल्या ‘एचडीएफसी बँके’च्या संचालक मंडळाने देशाचे माजी मुख्य निवडणूक आयुक्त आणि माजी केंद्रीय वित्त सचिव राजीव कुमार यांची बँकेचे नवीन अर्धवेळ बिगर-कार्यकारी अध्यक्ष म्हणून नियुक्ती केली आहे. बँकेचे माजी अध्यक्ष अतनु चक्रवर्ती यांनी अंतर्गत नैतिक मूल्यांचे कारण देत अचानक राजीनामा दिल्यानंतर निर्माण झालेली अनिश्चितता आता संपुष्टात आली आहे.
आरबीआयच्या मंजुरीची प्रतीक्षा
सोमवारी झालेल्या बँकेच्या संचालक मंडळाच्या बैठकीत या नियुक्तीवर शिक्कामोर्तब करण्यात आले. राजीव कुमार यांची ३ वर्षांच्या कालावधीसाठी अध्यक्ष म्हणून निवड करण्यात आली असून, या नियुक्तीला आता भारतीय रिझर्व्ह बँकेची अंतिम मंजुरी मिळणे बाकी आहे. यासोबतच, ३० जून २०२६ पासून त्यांची बँकेचे अतिरिक्त स्वतंत्र संचालक म्हणून ४ वर्षांसाठी नियुक्ती करण्यात आली आहे, ज्याला ५ ऑगस्ट २०२६ रोजी होणाऱ्या वार्षिक सर्वसाधारण बैठकीत भागधारकांची मंजुरी दिली जाईल. ते सध्याचे अंतरिम अध्यक्ष केकी मिस्त्री यांची जागा घेतील.
नियुक्तीमागील पार्श्वभूमी आणि वाद
मार्च २०२६ मध्ये तत्कालीन अध्यक्ष अतनु चक्रवर्ती यांनी बँकेच्या काही अंतर्गत पद्धतींवर आक्षेप घेत अचानक राजीनामा दिला होता. यानंतर अमेरिकेतील ‘विल्सन सोन्सिनी’ आणि भारतातील ‘वाडिया घंडी अँड को’ या नामांकित कायदेशीर संस्थांमार्फत बँकेची स्वतंत्र चौकशी करण्यात आली. २६ जून रोजी आलेल्या अहवालात चक्रवर्ती यांचे आरोप सिद्ध होऊ शकले नसल्याचे स्पष्ट करण्यात आले, ज्यानंतर बँकेने नव्या अध्यक्षांची घोषणा केली आहे.
कोण आहेत राजीव कुमार? (बँकिंग क्षेत्रातील ‘रिफॉर्मर’)
६६ वर्षीय राजीव कुमार हे १९८४ च्या बॅचचे सनदी (आयएएस) अधिकारी असून सार्वजनिक धोरण आणि वित्त क्षेत्रात त्यांना जवळपास ४ दशकांचा प्रदीर्घ अनुभव आहे. वर्ष २०१७ ते २०२० या काळात केंद्रीय वित्तीय सेवा सचिव म्हणून कार्यरत असताना त्यांनी देशातील सरकारी बँकांच्या पुनरुज्जीवनासाठी ‘४आर’ म्हणजेच ओळख (रिकग्निशन), निवारण (रिझोल्युशन), पुनर्भंडवलीकरण (रिकापिटलायझेशन) आणि सुधारणा (रिफॉर्म्स) हे महत्त्वाचे धोरण राबवले. त्यांच्याच कार्यकाळात सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांचे थकीत कर्ज (एनपीए) कमी करण्यासाठी ३ लाख कोटींपेक्षा जास्त भांडवल ओतण्यात आले, तसेच २७ सरकारी बँकांचे विलीनीकरण करून त्या १२ मोठ्या बँकांमध्ये रूपांतरित करण्यात आल्या.
यानंतर त्यांनी भारताचे २५ वे मुख्य निवडणूक आयुक्त म्हणून जबाबदारी सांभाळली, ज्या अंतर्गत २०२४ च्या लोकसभा निवडणुका अत्यंत यशस्वीरीत्या पार पडल्या. एचडीएफसी बँकेचे व्यवस्थापकीय संचालक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी शशिधर जगदीशन यांचा कार्यकाळ ऑक्टोबर २०२६ मध्ये संपत आहे. त्यांच्या मुदतवाढीचा निर्णय घेण्यापूर्वी राजीव कुमार यांच्यासारख्या अनुभवी प्रशासकाची अध्यक्षपदी झालेली निवड बँकेच्या कॉर्पोरेट गव्हर्नन्सला अधिक बळकटी देणारी ठरेल, असे मत बाजार विश्लेषकांनी व्यक्त केले आहे.
