मुंबई : जागतिक बाजारात आणि देशांतर्गत उच्च पातळीवर पोहोचलेल्या सोन्याच्या किमतींमुळे चालू वर्षाच्या दुसऱ्या तिमाहीत (एप्रिल ते जून) भारतातील सोन्याच्या मागणीत घट झाली आहे. मात्र, किमतींमध्ये झालेल्या मोठ्या वाढीमुळे भारतीयांनी सोन्यावर केलेला एकूण खर्च १.९८ लाख कोटी रुपयांच्या (₹१,९८,१०० कोटी) विक्रमी पातळीवर पोहोचला आहे. जागतिक सुवर्ण परिषदेच्या (‘वर्ल्ड गोल्ड कौन्सिल’ – WGC) ताज्या अहवालातून ही माहिती समोर आली आहे.

अहवालानुसार, एप्रिल ते जून २०२६ दरम्यान भारतातील सोन्याची एकूण मागणी वर्षागणिक ६ टक्क्यांनी घटून १३१.४ टनांवर आली आहे. गेल्या वर्षी याच कालावधीत ही मागणी १३९.७ टन इतकी होती. असे असले तरी, सोन्याच्या खरेदी मूल्यात ५० टक्क्यांची घसघशीत वाढ नोंदवली गेली आहे.

दागिन्यांपेक्षा नाणी आणि बारला अधिक पसंती

दागिन्यांची मागणी घटली: वाढत्या दरांमुळे सोन्याच्या दागिन्यांची मागणी १५ टक्क्यांनी घसरून ७५.१ टनांवर आली आहे. ग्राहकांनी कमी वजनाचे किंवा कमी कॅरेटचे दागिने खरेदी करण्यावर अधिक भर दिला.

गुंतवणुकीत वाढ: सोन्यातील गुंतवणुकीचा कल वाढला असून सोन्याची नाणी आणि बार (Bar & Coin) यांची मागणी ९ टक्क्यांनी वाढून ५०.३ टनांवर पोहोचली आहे.गोल्ड ईटीएफचा (ETF) विस्तार: डिजिटल सुवर्ण गुंतवणुकीच्या पर्यायांनाही चांगला प्रतिसाद मिळाला असून गोल्ड ईटीएफमधील मागणी ४९ टक्क्यांनी वाढून ४.२ टन झाली आहे.

आगामी सणासुदीच्या हंगामात मागणी वाढण्याची शक्यता

वर्ल्ड गोल्ड कौन्सिलचे प्रतिनिधी यांच्या मते, किमती वाढल्यामुळे दागिन्यांची मागणी मंदावली असली, तरी गुंतवणुकीच्या दृष्टीने सोन्याचे महत्त्व कायम आहे. वर्षाच्या दुसऱ्या सहामाहीत येणारे सण-उत्सव आणि लग्नसराईच्या हंगामामुळे सोन्याची मागणी पुन्हा वेग घेण्याची अपेक्षा आहे. संपूर्ण २०२६ या वर्षासाठी भारतातील सोन्याची एकूण मागणी ६५० ते ७५० टनांच्या दरम्यान राहील, असा अंदाज अहवालात वर्तवण्यात आला आहे.

रिसायकलिंग आणि आयातीत घटजागतिक पातळीवर वाढलेल्या दरांमुळे यंदा सोन्याच्या पुनर्विक्रीत १७ टक्क्यांची घट नोंदवली गेली असून ती १९.२ टनांवर आली आहे. याशिवाय, वाढत्या सीमाशुल्क (Import Duty) आणि किमतींमधील चढ-उतारामुळे देशातील सोन्याची आयात २४ टक्क्यांनी घसरून ९८.१ टनांपर्यंत मर्यादित राहिली आहे.रिझर्व्ह बँकेची सुवर्ण खरेदी सुरूचआरबीआयसह (RBI) जगभरातील मध्यवर्ती बँकांनी सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून सोन्याचा साठा वाढवण्यावर भर दिला आहे. दुसऱ्या तिमाहीत जागतिक मध्यवर्ती बँकांनी २८९ टन सोन्याची निव्वळ खरेदी केली असून, ही खरेदी गेल्या वर्षाच्या तुलनेत ६२ टक्क्यांनी अधिक आहे.