जागतिक प्रवासाच्या विरुद्ध भारतात ‘गोल्ड ईटीएफ’मध्ये मोठी गुंतवणूक; जून महिन्यात ३८.८ कोटी डॉलरचा ओघ!

वर्ल्ड गोल्ड कौन्सिलच्या ताज्या अहवालानुसार, मे महिन्यातील घसरणीनंतर भारतीय बाजाराने घेतलेली ही मोठी झेप आहे. चालू वर्षाच्या मे महिन्यात भारतात सोन्यावरील आयात शुल्कात वाढ करण्यात आली होती, ज्यामुळे देशांतर्गत बाजारात सोन्याचे दर गगनाला भिडले होते. त्या वाढीव दरांचा फायदा घेण्यासाठी गुंतवणूकदारांनी मोठ्या प्रमाणावर नफावसुली केली होती, ज्यामुळे मे महिन्यात ६.१ कोटी डॉलर्सचा आऊटफ्लो (निधी बाहेर जाणे) झाला होता. मात्र, जून महिन्यात गुंतवणूकदारांनी पुन्हा एकदा सोन्यामधील आपली गुंतवणूक आक्रमकपणे वाढवली आहे.

जागतिक स्तरावर नेमकी काय स्थिती आहे?

भारतामध्ये सोन्यात गुंतवणूक वाढत असताना, जागतिक पातळीवर मात्र चित्र थोडे वेगळे आहे. अमेरिकेत व्याजदर आणि डॉलर मजबूत राहिल्याने तिथल्या गुंतवणूकदारांनी सोन्याऐवजी इतर जोखमीच्या मालमत्तांना (उदा. टेक शेअर्स) पसंती दिली. चीनमध्येही स्थानिक बाजारात सोन्याची मागणी घटल्याने आशियाई बाजारात संमिश्र वातावरण होते. केवळ भारत आणि युरोपमधील काही देशांमध्येच जून महिन्यात गोल्ड ईटीएफमध्ये सकारात्मक गुंतवणूक पाहायला मिळाली. युरोपमध्ये घसरणारे बाँड उत्पन्न (Bond Yields) आणि सौम्य महागाईमुळे गुंतवणूकदार सोन्याकडे वळाले.

भारतीय गुंतवणूकदार ‘गोल्ड ईटीएफ’कडे का आकर्षित होत आहेत?

पश्चिम आशियातील वाढता संघर्ष आणि जागतिक बाजारातील अस्थिरता पाहता, गुंतवणूकदार संरक्षणात्मक पाऊल म्हणून सोन्याकडे एक ‘सुरक्षित बेट’ म्हणून पाहत आहेत. प्रत्यक्ष (Physical) सोने खरेदी करण्यापेक्षा गोल्ड ईटीएफमध्ये गुंतवणूक करणे अधिक सोयीचे, पारदर्शक आणि कमी खर्चाचे आहे. यात चोरीची भीती नसते आणि शुद्धतेची पूर्ण हमी मिळते. शेअर बाजारातील मोठ्या चढ-उतारांमुळे गुंतवणूकदार आपल्या पोर्टफोलिओचे संतुलन राखण्यासाठी सोन्यामध्ये गुंतवणूक वाढवत आहेत.

सरकार आणि फंड हाऊसेसचे मोठे पाऊल

दरम्यान, देशात सोन्याची आयात वाढल्यामुळे चालू खात्यातील तुटीवर आणि रुपयावर दबाव येत आहे. हे पाहता, जून महिन्याच्या सुरुवातीलाच HDFC, ICICI प्रुडेन्शियल आणि निप्पॉन इंडिया सारख्या देशातील ३ मोठ्या म्युच्युअल फंड कंपन्यांनी गोल्ड ईटीएफमधील मोठ्या (Bulk) गुंतवणुकीवर मर्यादा (Caps) घातल्या आहेत. यामध्ये ₹२५ कोटींपेक्षा जास्त रकमेच्या थेट गुंतवणुकीवर तात्पुरती बंदी घालण्यात आली आहे, जेणेकरून सोन्याची आयात नियंत्रणात ठेवता येईल. जागतिक स्तरावर सोन्याच्या मागणीत चढ-उतार असले, तरी भारतीय गुंतवणूकदारांचा सोन्यावरील विश्वास कायम आहे. आर्थिक अनिश्चिततेच्या काळात पोर्टफोलिओ सुरक्षित ठेवण्यासाठी ‘गोल्ड ईटीएफ’ हा भारतीयांसाठी सध्या सर्वाधिक पसंतीचा पर्याय ठरत आहे.