मुंबई : आजपासून म्हणजेच १ ऑगस्ट २०२६ पासून तुमच्या दैनंदिन व्यवहारांशी आणि आर्थिक नियोजनाशी संबंधित अनेक महत्त्वाचे नियम बदलत आहेत. आयकर रिटर्न भरण्याची अंतिम मुदत, क्रेडिट-डेबिट कार्डवरील नवीन बँक शुल्क, ‘CKYC 2.0’ चा नवा नियम, रेल्वेचे तत्काळ तिकीट बुकिंग आणि आरबीआयचे पतधोरण यांसारख्या अनेक घटकांचा यामध्ये समावेश आहे. या बदलांचा तुमच्या खिशावर कसा परिणाम होणार, हे सविस्तर जाणून घेऊया.
१. आयटीआर (ITR) भरण्याची ३१ ऑगस्ट अंतिम मुदत
नॉन-ऑडिट प्रकारातील व्यावसायिक, फ्रीलान्सर्स आणि लहान व्यवसायिकांसाठी (ITR-3 आणि ITR-4) ३१ ऑगस्ट २०२६ ही विवरणपत्र (Tax Return) भरण्याची अंतिम तारीख आहे. मुदतीनंतर आयटीआर भरल्यास ५,००० रुपयांपर्यंत विलंब शुल्क (Section 234F) आणि व्याजाचा फटका बसू शकतो.
२. बँकिंग सेवा शुल्कात बदल आणि क्रेडिट कार्ड पारदर्शकता
बँक चार्जेस: अनेक बँकांनी त्यांच्या सेवा शुल्कात बदल केला आहे. उदा. उज्जीवन स्मॉल फायनान्स बँकेने एसएमएस अलर्टसाठी प्रति संदेश ३० पैसे शुल्क लागू केले आहे.
क्रेडिट कार्डधारकांना दिलासा: ‘आरबीआय’च्या नवीन नियमांनुसार, क्रेडिट कार्डच्या थकीत रकमेवर व्याज आकारताना थकीत दंड किंवा अतिरिक्त सुविधा शुल्क (Convenience Fees) जोडून त्यावर चक्रवाढ व्याज आकारता येणार नाही, ज्यामुळे क्रेडिट कार्डधारकांना दिलासा मिळेल.
परदेशी व्यवहार महाग: काही प्रमुख बँकांनी (उदा. अॅक्सिस, कोटक) आंतरराष्ट्रीय व्यवहारांवरील डायनॅमिक करन्सी कन्व्हर्जन (DCC) आणि डेबिट/क्रेडिट कार्ड शुल्क वाढवले आहे.
३. ‘CKYC 2.0’ चा नवा टप्पा सुरू ग्राहकांसाठी ‘केवायसी’ (KYC) प्रक्रिया अधिक सोपी आणि जलद करण्यासाठी १ ऑगस्टपासून CKYC 2.0 फ्रेमवर्क लागू होत आहे. यामुळे एकाच वेळी केलेली केवायसी पडताळणी इतर वित्तीय संस्थांमध्येही वापरता येईल, ज्यामुळे ग्राहकांना वारंवार कागदपत्रे जमा करावी लागणार नाहीत.
४. रेल्वेचे ‘तत्काळ’ तिकीट बुकिंग अधिक सोपे
भारतीय रेल्वेने काउंटरवरून तत्काळ तिकीट बुक करण्याच्या प्रक्रियेत बदल केला आहे. नवीन नियमानुसार, बुकिंगपूर्वी प्रवाशांना टोकन दिले जाईल आणि एकाच वेळी संपूर्ण प्रक्रिया पूर्ण करता येईल.
५. ‘आरबीआय’चे पतधोरण आणि व्याजाचे दर (RBI MPC Meeting)
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या (RBI) पतधोरण समितीची बैठक ३ ऑगस्ट ते ५ ऑगस्ट दरम्यान पार पडणार आहे. या बैठकीत व्याजदरांबाबत (Repo Rate) काय निर्णय होतो, यावर तुमच्या होम लोन, कार लोनच्या ईएमआय (EMI) आणि फिक्स्ड डिपॉझिटचे (FD) परतावे अवलंबून असतील.
६. एलपीजी (LPG) सिलिंडरचे दर
दर महिन्याच्या १ तारखेप्रमाणे, ऑगस्टच्या सुरुवातीलाही एलपीजी (LPG) सिलिंडरच्या किमतींचा आढावा घेतला गेला आहे, ज्याचा थेट परिणाम गृहिणींच्या आणि हॉटेल व्यावसायिकांच्या बजेटवर होणार आहे.
