Indian Cricketers Startup Investments and Sachin Tendulkar Virat Kohli MS Dhoni Net Worth: भारतात क्रिकेट हा केवळ एक खेळ नाही, तर ते असे एक व्यासपीठ आहे ज्याने सामान्य घरातील तरुणांना रातोरात स्टार आणि दिग्गज खेळाडू बनवले आहे. गेली अनेक दशके माजी क्रिकेटपटूंची निवृत्तीनंतरची कारकीर्द प्रामुख्याने प्रशिक्षण समालोचन किंवा क्रीडा प्रशासनापुरती मर्यादित होती. पण अलिकडील वर्षांमध्ये हा पॅटर्न बदलत असल्याचे पाहायला मिळत आहे.
आजचे क्रिकेटपटू केवळ मैदानावर शतके झळकावणे किंवा बळी घेण्यापुरते मर्यादित राहिलेले नाहीत, तर ते कॉर्पोरेट क्षेत्रातील निर्णय-प्रक्रियेच्या ठिकाणीही आपली छाप पाडत आहेत. एका प्रचलित म्हणण्यानुसार, “क्रिकेटने त्यांना दिग्गज बनवले, पण स्टार्टअप्सनी त्यांना व्यावसायिक क्षेत्रातील ‘आयकॉन्स’ बनवले आहे.” हे दिग्गज खेळाडू आता आपले आर्थिक भविष्य सुरक्षित करण्यासाठी आणि भारताच्या वेगाने वाढणाऱ्या अर्थव्यवस्थेत योगदान देण्यासाठी नाविन्यपूर्ण स्टार्टअप्समध्ये मोठी गुंतवणूक करत आहेत.
क्रिकेटपटू आता केवळ जाहिरातींतून पैसे कमावण्यापुरते मर्यादित राहिलेले नाहीत. त्याऐवजी, ते स्वतःचे ब्रँड्स निर्माण करत आहेत, ‘एंजल इन्व्हेस्टर’ म्हणून काम करतात आणि ‘व्हेंचर कॅपिटल’ कंपन्याही चालवतात. म्हणूनच सचिन तेंडुलकर, विराट कोहली, महेंद्रसिंग धोनी, युवराज सिंग आणि शिखर धवन यांसारखी नावे केवळ क्रिकेटच्याच नव्हे, तर भारतातील यशस्वी गुंतवणूकदार आणि उद्योजकांच्या यादीतही झळकत आहेत.
काहींनी ‘लाइफस्टाइल ब्रँड्स’ उभे केले, तर काहींनी ‘व्हेंचर कॅपिटल’ कंपन्यांची स्थापना केली आहे. त्याचबरोबर काहींनी देशातील नवोदित स्टार्टअप्समध्ये सुरुवातीच्या टप्प्यावर गुंतवणूक करून मोठे यश मिळवले आहे.
चला तर मग, अशा भारतीय क्रिकेटपटूंच्या व्यावसायिक प्रवासाचा आणि गुंतवणूक पोर्टफोलिओचा सविस्तर आढावा घेऊया, ज्यांनी आपल्या क्रीडा कारकिर्दीसोबतच व्यावसायिक विश्वातही यशाची नवी शिखरे गाठली आहेत.
सचिन तेंडुलकर
‘क्रिकेटचा देव’ मानल्या जाणाऱ्या सचिन तेंडुलकरने ज्याप्रमाणे मैदानावर प्रत्येक खेळी तांत्रिक कौशल्य आणि संयमाने साकारली, त्याचप्रमाणे तो व्यापार आणि वित्त विश्वातही अत्यंत चतुर आणि दूरदर्शी गुंतवणूकदार म्हणून उदयास आला आहे.
एकूण संपत्ती: यशस्वी कारकीर्द आणि हुशारीने केलेल्या गुंतवणुकीमुळे, सचिन तेंडुलकरची एकूण संपत्ती अंदाजे १,४१५ कोटी रुपयांवर पोहोचली आहे.
व्यावसायिक ब्रँड्स: सचिन तेंडुलकर व्यावसायिकदृष्ट्या ‘SRT10’ आणि लोकप्रिय कपड्यांचा ब्रँड ‘TRUE BLUE’ यांच्याशी संबंधित आहे.
गुंतवणूक धोरण: आज सचिन तेंडुलकरची गणना भारतातील सर्वात हुशार स्टार्टअप गुंतवणूकदारांमध्ये केली जाते. त्याच्या गुंतवणूकविषयक कौशल्याचे एक उत्तम उदाहरण म्हणजे ‘स्पिनी’ मधील त्यांची सुरुवातीच्या टप्प्यातील गुंतवणूक. ही कंपनी वापरलेल्या गाड्यांच्या ऑनलाइन खरेदी-विक्रीमध्ये विशेष प्राविण्य असलेली ‘युनिकॉर्न’ कंपनी आहे. याव्यतिरिक्त, ‘आझाद इंजिनिअरिंग’च्या यशस्वी आयपीओपूर्वीच त्याने त्यातील क्षमता ओळखली होती आणि कंपनीला आर्थिक पाठबळ दिले होते.
विराट कोहली
विराट कोहली आपल्या आक्रमक शैलीसाठी, उत्कृष्ट कव्हर ड्राइव्हसाठी आणि फिटनेससाठी जितका प्रसिद्ध आहे, तितकाच तो त्याच्या व्यावसायिक साम्राज्यासाठीही ओळखला जातो. त्याने आपल्या प्रचंड लोकप्रियतेचे यशस्वीपणे एका भरभराटीस आलेल्या व्यावसायिक साम्राज्यात रूपांतर केले आहे.
एकूण संपत्ती: विविध प्रसार माध्यमांच्या वृत्तानुसार विराट कोहलीची सध्याची एकूण संपत्ती अंदाजे १,११५ कोटी रुपये इतकी आहे.
ब्रँड्स: त्याच्या ब्रँड पोर्टफोलिओमध्ये ‘ONE8’ आणि ‘WROGN’ सारख्या तरुणांना आकर्षित करणाऱ्या प्रमुख ब्रँड्सचा समावेश आहे.
गुंतवणूक आणि व्यवसाय: कोहलीने ‘डिजिट इन्शुरन्स’ या कंपनीत सुरुवातीच्या टप्प्यावरच गुंतवणूक केली. या कंपनीने विमा क्षेत्रात क्रांती घडवून आणली आहे. याव्यतिरिक्त, खाद्य आणि पेय उद्योगात पाऊल टाकत त्याने ‘One8 Commune’ ही प्रीमियम रेस्टॉरंट साखळी सुरू केली, जी देशभरातील प्रमुख शहरांमध्ये मोठी लोकप्रियता मिळवत आहे. अशा धोरणात्मक निर्णयांच्या माध्यमातून त्याने भारतातील सर्वात मोठ्या सेलिब्रिटी लाइफस्टाइल ब्रँड्सपैकी एक ब्रँड यशस्वीपणे उभा केला आहे.
एम.एस. धोनी
मैदानावर ज्याप्रमाणे महेंद्रसिंग धोनीची रणनीती शांत, अचूक आणि परिणाम करणारी असायची, त्याचप्रमाणे व्यवसायाकडे पाहण्याचा त्याचा दृष्टिकोनही तितकाच स्पष्ट आणि दूरदर्शी आहे. केवळ जाहिरातींसाठी मानधन घेण्यापलीकडे जाऊन, एम.एस. धोनी आता कंपन्यांमध्ये थेट हिस्सा घेण्यावर भर देत आहे.
एकूण संपत्ती: धोनीची एकूण संपत्ती अंदाजे १,०६० कोटी रुपये इतकी आहे.
व्यावसायिक ब्रँड्स: एम.एस. धोनी हा ‘सेव्हन’ या क्रीडा आणि लाईफस्टाईलशी संबंधित ब्रँड तसेच ‘धोनी एंटरटेनमेंट’ या प्रॉडक्शन हाऊसशी संबंधित आहे.
गुंतवणूक: एम.एस. धोनीने ‘गरुड एरोस्पेस’ या ड्रोन तंत्रज्ञान कंपनीत महत्त्वपूर्ण गुंतवणूक केली आहे. त्याच्या व्यावसायिक चातुर्याचे एक उत्तम उदाहरण म्हणजे, ‘खाताबुक’ ॲपसाठी जाहिरातीचे कोट्यवधी रुपयांचे मानधन स्वीकारण्याऐवजी त्याने त्या कंपनीत इक्विटी घेण्याचा निर्णय घेतला. एम.एस. धोनीचे हे पाऊल दर्शवते की, तो स्टार्टअप्सच्या माध्यमातून भारताच्या भविष्यात दीर्घकालीन गुंतवणूक करत आहेत.
