LIC investment and mutual funds avoidance in Rajesh Exports: आर्थिक वर्ष २०२१ ते २०२५ या काळात महसुलात १५.१५ लाख कोटी रुपयांची फुगवटा दाखवल्याच्या आरोपावरून सेबी रडारवर असलेली राजेश एक्सपोर्ट्स ही कंपनी सुमारे ३० वर्षांपूर्वी १९९५ मध्ये शेअर बाजारात सूचीबद्ध झाली होती. मात्र, कंपनीच्या संकेतस्थळावरील शेअरहोल्डिंगच्या आकडेवारीनुसार, एका अपवाद वगळता देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी गेल्या किमान १० वर्षांत या कंपनीच्या शेअर्सपासून दूर राहणेच पसंत केले आहे.
सोने आणि दागिन्यांची निर्यात करणाऱ्या आणि राजेश मेहता प्रमुख असलेल्या राजेश एक्सपोर्ट्समधील देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणुकीवर नजर टाकल्यास असे दिसून येते की, मार्च २०१६ मध्ये म्युच्युअल फंडांची या कंपनीतील सर्वाधिक गुंतवणूक (एक्सपोजर) ०.५% इतकी होती. त्यानंतर त्यात केवळ घटच होत गेली असून सध्या ती शून्य आहे.
खाजगी क्षेत्रातील विमा कंपन्यांची या कंपनीत कोणतीही गुंतवणूक नसली, तरी सरकारी मालकीची एलआयसी (LIC) ही गेल्या काही वर्षांतली एकमेव मोठी देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदार राहिली आहे. राजेश एक्सपोर्ट्समधील एलआयसीचा हिस्सा मार्च २०१६ मधील १.९९% वरून वाढून मार्च २०२२ मध्ये ११.२२% इतका झाला, म्हणजेच तो पाच पटींहून अधिक वाढला. त्यानंतर, ३१ मार्च २०२६ रोजी तो किंचित कमी होऊन १०.८% इतका झाला आहे.
दरम्यान एलआयसीला पाठवलेल्या प्रश्नावलीला त्यांच्याकडून कोणताही प्रतिसाद मिळाला नसल्याचे वृत्त इंडियन एक्सप्रेसने दिले आहे.
परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांची या कंपनीतील गुंतवणूक मार्च २०१६ मध्ये १५.८७% आणि मार्च २०२३ मध्ये १७.७% इतकी होती. गेल्या तीन वर्षांत त्यांचे हे प्रमाण कमी होऊन मार्च २०२६ मध्ये १४.२% वर आले आहे. यातील मोठा हिस्सा केवळ ब्रिज इंडिया फंड ८.४६% आणि श्वाब फंडामेंटल इमर्जिंग मार्केट इक्विटी ईटीएफ २.७% यांच्याकडे आहे.
त्यांच्या आकडेवारीबद्दल कधीच खात्री वाटली नाही…
संपर्क साधला असता, आघाडीच्या म्युच्युअल फंड कंपन्या आणि ब्रोकर्सनी सांगितले की, या कंपनीत गुंतवणूक करण्यास ते फारसे उत्सुक किंवा अनुकूल नव्हते. “आम्हाला त्यांच्या आकडेवारीबद्दल कधीच खात्री वाटली नाही आणि त्यामुळेच गुंतवणुकीसाठीच्या आमच्या निकषांवर ही कंपनी कधीच पात्र ठरली नाही”, असे एका आघाडीच्या म्युच्युअल फंड कंपनीच्या मुख्य कार्यकारी अधिकाऱ्याने सांगितले. यावेळी त्यांनी आपले नाव उघड न करण्याची विनंती केली होती, असे इंडियन एक्सप्रेसच्या वृत्तात म्हटले आहे.
अन्य एका सोने निर्यातदाराने सांगितले की, मेहता प्रसिद्धीपासून दूर राहत असत, पण ते महत्त्वाकांक्षी होते. “सुरुवातीच्या काळात, ते राजेश एक्सपोर्ट्सचे वर्णन अशा प्रकारे करायचे की जणू ती कंपनी टायटनला (जी देखील दागिने व्यवसायात होती) मागे टाकेल”, असे त्या निर्यातदाराने सांगितल्याचे इंडियन एक्सप्रेसने नमूद केले आहे.
