Ruchir Sharma on Indian IT Companies and the current status of the Indian stock market: २०२६ या वर्षात आतापर्यंत भारतीय शेअर बाजारांचा प्रवास अत्यंत खडतर राहिला आहे. टॅरिफसंबंधीचे आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेशी (AI) संबंधित सुरुवातीचे अडथळे पार केल्यानंतर, बाजारांना आता वाढत्या ऊर्जा (तेल आणि गॅस) किमती आणि विदेशी गुंतवणूकदारांकडून होणारा भांडवलाचा बहिर्प्रवाह या दुहेरी संकटाचा सामना करावा लागत आहे.
रॉकफेलर इंटरनॅशनलचे अध्यक्ष, ‘ब्रेकआउट कॅपिटल’चे संस्थापक व मुख्य गुंतवणूक अधिकारी आणि प्रसिद्ध लेखक रुचिर शर्मा यांच्या मते, कृत्रिम बुद्धिमत्तेसाठी (AI) आवश्यक पायाभूत सुविधांचा अभाव हेच सध्या विदेशी गुंतवणूकदार भारताबाबत उदासीन असण्यामागील सर्वात मोठ्या कारणांपैकी एक आहे.
‘एक्स्प्रेस अड्डा’ या कार्यक्रमात ‘द इंडियन एक्स्प्रेस ग्रुप’चे कार्यकारी संचालक अनंत गोयंका यांच्याशी संवाद साधताना, या रुचिर शर्मा यांनी भारतात परकीय गुंतवणूक न येण्यामागील मुख्य कारणे सांगितली. तसेच, त्यांनी सध्याच्या परिस्थितीनुसार आदर्श मालमत्ता वाटप (Asset Allocation) कसे असावे यावर प्रकाश टाकला आणि भविष्याचा वेध घेत, भारतातील माहिती तंत्रज्ञान (IT) कंपन्यांचे भविष्य काय असेल याचा अंदाज वर्तवला.
भारत ‘AI-विरोधी’
जागतिक स्तरावरील आर्थिक वर्तुळात, “भारताला ‘AI-विरोधी’ पर्याय म्हणून संबोधले जाते”, हे रुचिर शर्मा यांनी सविस्तरपणे स्पष्ट केले. “सध्याच्या घडीला हेच वास्तव आहे. परंतु माझा असा विश्वास आहे की, ही परिस्थितीही कालांतराने बदलेल. संपूर्ण जागतिक अर्थव्यवस्था केवळ एकाच घटकावर आधारित राहू शकत नाही. तरीही, सद्यस्थितीत हेच वास्तव आहे.”
त्यांचा असा विश्वास आहे की, “उपभोग या विषयावर आधारित कल (theme) कालांतराने नक्कीच प्रभावी ठरू शकतो. जर तुम्ही खरोखरच ‘प्रवाहाच्या विरोधात जाणारे’ गुंतवणूकदार असाल, तर भारतामध्ये गुंतवणूक करण्यासाठी हीच योग्य वेळ असू शकते. अर्थात, हे केवळ एक मत आहे. मात्र, मी आता ज्याबद्दल बोलत आहे, तेच सध्याचे वास्तव आहे.”
भारतीय आयटी कंपन्यांचे भविष्य
कृत्रिम बुद्धिमत्तेमुळे (AI) होणाऱ्या बदलांच्या आणि त्यामुळे निर्माण होणाऱ्या व्यत्ययाच्या भीतीमुळे, २०२६ या वर्षात आतापर्यंत आयटी शेअर्समध्ये लक्षणीय घसरण दिसून आली आहे. भारतीय कंपन्यांचे भविष्य काय असेल याबाबत रुचिर शर्मा म्हणाले, “त्या नक्कीच टिकून राहतील. विशेषतः मोठ्या कंपन्यांकडे स्वतःचे पुनरुज्जीवन करण्याची आणि नव्याने घडवण्याची संधी उपलब्ध आहे. मात्र, सध्या मी (या क्षेत्रात) कोणतीही गुंतवणूक केलेली नाही.”
भारतात व्यवसाय करणे कठीण
भारतात खाजगी भांडवली गुंतवणुकीचा वेग अजूनही का वाढत नाहीये, याचे आणखी एक कारण कदाचित या देशात व्यवसाय करताना प्रत्यक्ष व्यवहारात येणाऱ्या अडचणी हे असावे. शर्मा यांनी या गोष्टीवर प्रकाश टाकला की, “प्रत्यक्ष व्यवहारात पाहता, भारतात व्यवसाय करणे हे आजही अत्यंत कठीण काम आहे. मग ती नियामक चौकट असो किंवा तपास यंत्रणा. व्यवसाय करण्यासाठी हे एक कठीण ठिकाण ठरते. भारत हा आशावादी आणि निराशावादी या दोघांचीही सातत्याने निराशाच करतो.”
रुचिर शर्मा यांची मालमत्ता वाटप (Asset Allocation) रणनीती
जर १ दशलक्ष डॉलर्सची गुंतवणूक करायची झाली, तर ते ती कशी करतील असा प्रश्न विचारला असता, शर्मा यांनी शेअर्स (Equities), वस्तू (Commodities) आणि रोखे (Bonds) यांमध्ये गुंतवणूक करण्यावर आधारित एक रणनीती मांडली.
“तुम्ही अमेरिकेपासून सुरुवात करा. अमेरिकेत किती गुंतवणूक करायची हे निश्चित करा आणि त्यानंतर उर्वरित जगात गुंतवणूक करा. मालमत्ता वाटपाचा मूलभूत नियम असा आहे की, मी साधारणपणे ६०% रक्कम जागतिक शेअर्समध्ये, २०% रक्कम महागाईपासून संरक्षण देणाऱ्या साधनांमध्ये (inflation hedges) आणि २०% रक्कम चलन-संकोचापासून (Deflation) संरक्षण देणाऱ्या साधनांमध्ये गुंतवतो.”
सोन्याबाबतच्या रणनीतीवर भाष्य करताना त्यांनी नमूद केले की, “मला सोने आवडले, परंतु अडचण अशी आहे की, सध्या ते प्रत्येकाच्याच पसंतीचे बनले आहे. त्यामुळे, सध्या आणखी सोने खरेदी करण्याकडे माझा फारसा कल नाही. तरीही, प्रत्येकाच्या गुंतवणूक पोर्टफोलिओमध्ये सोन्याचा वाटा ४-५% इतका असायलाच हवा. तूर्तास, त्यापेक्षा अधिक गुंतवणूक करण्याचा सल्ला मी देणार नाही.”
