माझा पोर्टफोलियो : सोडा ॲश क्षेत्रातील उभरते नेतृत्व

प्रमुख उत्पादने

१) रसायने : कंपनी प्रामुख्याने सोडा ॲश (निर्जल सोडियम कार्बोनेट) तयार करते, रसायन क्षेत्रात, सोडा ॲश हे डिटर्जंट्स, काच आणि सिरेमिक उद्योगांसाठी आणि सोडियम बायकार्बोनेटसाठी (बेकिंग सोडा) एक प्रमुख कच्चा माल आहे. जीएचसीएलचा सोडा ॲश दोन ग्रेडमध्ये उपलब्ध आहे, ते म्हणजे हलका आणि डेन्स ग्रेड. कंपनीचे उत्पादन भारतात लायन या नाममुद्रेच्या नावाने विकले जाते. जीएचसीएल भारतातील सोडा ॲशची दुसरी सर्वात मोठी उत्पादक कंपनी असून तिचा बाजार हिस्सा २६ टक्के आहे. कंपनीच्या प्रमुख ग्राहकांत हिंदुस्तान युनिलिव्हर, पीअँडजी, बोरोसिल रिन्यूएबल, सेंट गोबेन, पतंजली, हिंदुस्तान झिंक, पिरामल इत्यादी मोठ्या कंपन्यांचा समावेश होतो.

२) ग्राहक उत्पादने : कंपनी भारतात आय-फ्लो आणि सपन या नाममुद्रेअंतर्गत खाद्य मीठ, औद्योगिक दर्जाचे मीठ तयार करते आणि विकते. ती ट्रिपल रिफाइंड आयोडिनयुक्त मीठ, आयोडिनयुक्त क्रिस्टल मीठ आणि आयोडिनयुक्त रिफाइंड मीठ यासारख्या खाद्य मिठाचे प्रकार देते. दक्षिण भारतात खाद्य मिठासह कंपनीची मजबूत उपस्थिती आहे. कंपनीची तमिळनाडूतील वेदारण्यम येथे मीठ उत्पादन सुविधा आणि चेन्नई येथे खाद्य मीठ उत्पादनासाठी एक रिफायनरी आहे. त्याची वार्षिक उत्पादन क्षमता ०.१ खाद्य मीठ आहे.

भांडवली खर्च : कंपनी गुजरातमधील कच्छ येथे सुमारे ४,५०० कोटी रुपयांच्या भांडवली खर्चाने त्यांच्या ग्रीनफिल्ड सोडा राख उत्पादन युनिटचा पहिला टप्पा उभारत आहे, ज्याची प्रारंभिक वार्षिक क्षमता ०.५ मेट्रिक टन आहे. जीएचसीएल एका युरोपियन तंत्रज्ञान पुरवठादारासोबत सहयोगाने वार्षिक १७५ किलो टन क्षमतेचा व्हॅक्यूम सॉल्ट प्रकल्प डिझाइन आणि स्थापित करत आहे, जो लवकरच कार्यान्वित होण्याची अपेक्षा आहे. कंपनी ब्रोमाइन उत्पादनात १२० कोटी रुपयांची गुंतवणूक करत आहे, ज्याची अंदाजे क्षमता २,८०० टन आहे आणि ६०-६३ कोटी रुपयांचे उत्पन्न अपेक्षित आहे. हा प्रकल्पदेखील लवकरच कार्यान्वित होण्याची अपेक्षा आहे.

गुंतवणूक

सप्टेंबर २०२५ पर्यंत, कंपनीकडे एकूण ८३१ कोटी रुपयांची गुंतवणूक आहे, जी आर्थिक वर्ष २०२४ मध्ये ४२० कोटी होती. बहुतेक गुंतवणूक म्युच्युअल फंड आणि इक्विटी साधनांमध्ये आहे. कंपनीने गेल्या तिमाहीत ७५० रुपये प्रतिशेअरप्रमाणे ३०० कोटी रुपयांचे समभाग पुनर्खरेदी (बायबॅक) पूर्ण केले. तसेच २२ कोटी रुपयांची कर्जफेड देखील केली.

डिसेंबर २०२५ च्या तिसऱ्या तिमाहीत कंपनीने ७७३ कोटी रुपयांच्या उलाढालीवर (४ टक्के तुलनात्मक घट), १०७ कोटी रुपयांचा नक्त नफा कमवला आहे. गेल्या आर्थिक वर्षातील तिमाहीच्या तुलनेत तो ३७ टक्क्यांनी कमी झाला आहे. मात्र कंपनी व्यवस्थापनाने सादर केलेल्या अहवालनुसार नजीकच्या काळात सोडा ॲशची मागणी भारताच्या जीडीपी वाढीपेक्षा जास्त राहील. उत्तम व्यवस्थापन, अत्यल्प कर्ज पूर्णत्वाला आलेले विस्तारीकरण प्रकल्प आणि उत्पादनाला देशांतर्गत वाढती मागणी यामुळे जीएचसीएलचे भवितव्य उज्ज्वल वाटते. सध्या नीचांकी पातळीवर उपलब्ध असलेला हा शेअर तुम्हाला दीर्घकाळात उत्तम फायदा देऊ शकेल.
शेअरबाजारातील अनिश्चितता पाहता हा शेअर सुचवलेल्या किमतीपेक्षा कमी भावात मिळू शकतो, म्हणून प्रत्येक मंदीत तसेच टप्प्याटप्प्यात शेअर खरेदीचे धोरण ठेवावे.

अजय वाळिंबे

stocksandwealth@gmail.com
हा लेख एक अभ्यासपूर्ण विवेचन असून गुंतवणूक सल्ला नव्हे.

प्रस्तुत लेखामध्ये सुचवलेल्या कंपनीच्या शेअर्समध्ये लेखकाची वा त्याच्या जवळच्या नातेवाईकांची (उपलब्ध माहितीप्रमाणे) कुठलीही गुंतवणूक नाही किंवा असल्यास ती कंपनीच्या भरणा झालेल्या भाग भांडवलाच्या १% पेक्षा कमी आहे. तसेच सुचवलेल्या कंपनीशी लेखकाचा कुठलाही संबंध नसून त्याने कंपनीकडून कुठलेही मानधन अथवा भेट वस्तू घेतलेली नाही.
लेखात सुचवलेल्या कंपनीचे संशोधन हे वाचकांच्या महितीसाठी असून, शेअरमधील गुंतवणूक वाचकांनी स्वत:च्या जोखमीवर अथवा सल्लागाराच्या सल्ल्याने करावी.