माझा पोर्टफोलिओ: एकात्मिक ऊर्जा क्षेत्रातील भविष्यातील ‘मल्टीबॅगर’

शेअर होल्डिंग पॅटर्न (%)

प्रवर्तक ३८.९४
परदेशी गुंतवणूकदार १०.८५
बँक/ म्युच्युअल फंड/ सरकार ३१.४७
इतर/ जनता १८.७४

पुस्तकी मूल्य: रु. २६६
दर्शनी मूल्य: रु.२/-
लाभांश: २९१%

प्रति समभाग उत्पन्न: रु. ३६.७

किंमत उत्पन्न गुणोत्तर: ११.३
समग्र किंमत उत्पन्न गुणोत्तर: १४.९
डेट इक्विटी गुणोत्तर: ०.१८

इंट्रेस्ट कव्हरेज गुणोत्तर: २१.७

रिटर्न ऑन कॅपिटल एम्प्लोइड (ROCE): ११.७%
बीटा : ०.७
बाजार भांडवल: रु. २२,१३२ कोटी (स्मॉलकॅप)

वर्षभरातील उच्चांक/ नीचांक: ३८५/२३०

गुंतवणूक कालावधी : २४ महिने

गुजरात एनर्जी लिमिटेड (गुजरात गॅस लिमिटेड) ही एक नामांकित सरकारी कंपनी असून भारतात नैसर्गिक वायूच्या व्यवसायात कार्यरत आहे. नैसर्गिक वायूच्या व्यवसायात पुरवठा स्रोतांपासून मागणी असलेल्या केंद्रांपर्यंत आणि अंतिम ग्राहकांपर्यंत ती गॅस वितरण करते. कंपनी दक्षिण व मध्य गुजरात आणि सौराष्ट्र या भागांमधील घरगुती, औद्योगिक, व्यावसायिक आणि बिगर-व्यावसायिक क्षेत्रांतील ग्राहकांना सीएनजी आणि पीएनजी जोडण्या (कनेक्शन्स) पुरवते.

व्यवसायाची पुनर्रचना

कंपनीने मे २०२६ मध्ये जीएसपीसी समूहाची संयुक्त व्यवस्था योजना (कंपोझिट स्कीम ऑफ अरेंजमेंट) पूर्ण केली. या योजनेअंतर्गत, गुजरात स्टेट पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन, गुजरात स्टेट पेट्रोनेट लिमिटेड आणि जीएसपीसी एनर्जी लिमिटेड यांचे या कंपनीत विलीनीकरण करण्यात आले. यामुळे शहर गॅस वितरण, वायू व्यापार, शोध व उत्पादन, अक्षय्य ऊर्जा आणि धोरणात्मक गुंतवणूक अशा विविध क्षेत्रांत व्यवसाय करणारी एक एकात्मिक ऊर्जा कंपनी तयार झाली. त्यानंतर, कंपनीचे नाव बदलून गुजरात एनर्जी लिमिटेड असे करण्यात आले. पुनर्रचनेचा एक भाग म्हणून, गॅस ट्रान्समिशन व्यवसाय जीएसपीएल ट्रान्समिशन लिमिटेडमध्ये वेगळा करण्यात आला आणि ती कंपनी आता शेअर बाजारांवर स्वतंत्रपणे लिस्ट होईल.

व्यावसायिक विभाग

अ) शहर गॅस वितरण: कंपनी भारतातील सर्वात मोठी शहर गॅस वितरण कंपनी असून तिचे कामकाज ६ राज्ये आणि एका केंद्रशासित प्रदेशातील २७ भौगोलिक क्षेत्रांमध्ये पसरलेले आहे. आर्थिक वर्ष २०२६ पर्यंत, कंपनीने सुमारे ४५,२५० किमी लांबीचे पाइपलाइन नेटवर्क आणि ८३९ सीएनजी स्टेशन्सच्या माध्यमातून २४.१८ लाखांहून अधिक घरगुती पीएनजी ग्राहक, १६,०३० हून अधिक व्यावसायिक पीएनजी ग्राहक आणि ४,४६० हून अधिक औद्योगिक पीएनजी ग्राहकांना सेवा पुरवली आहे.

भौगोलिक उपस्थिती: कंपनीचा औद्योगिक पीएनजी व्यवसाय मोरबी, भरूच-अंकलेश्वर आणि वलसाड यांसारख्या प्रमुख औद्योगिक क्षेत्रांमध्ये केंद्रित आहे, तर सुरत, राजकोट, सुरेंद्रनगर आणि दादरा-नगर हवेली यांसारख्या प्रदेशांतून वाढ होत आहे. याचा घरगुती आणि व्यावसायिक पीएनजी विभाग सुरत, भरूच-अंकलेश्वर, राजकोट आणि गांधीनगर यांसारख्या शहरांवर केंद्रित आहे. सीएनजी नेटवर्क गुजरात आणि आसपासच्या राज्यांमध्ये पसरलेले असून, सुरत, राजकोट, ठाणे, भरूच, अंकलेश्वर आणि वलसाड यांसारख्या शहरांमध्ये त्याची प्रमुख उपस्थिती आहे. एकूण ८३९ सीएनजी केंद्रांपैकी ५७५ केंद्रे गुजरातमध्ये आहेत.

ब) गॅस व्यापार: कंपनी भारतातील तिसरी सर्वात मोठी नैसर्गिक वायू व्यापार करणारी कंपनी असून गेल्या ५ वर्षांत तिचे सरासरी व्यापार प्रमाण अंदाजे १२ एमएमएससीएमडी इतके राहिले आहे. कंपनी जागतिक उत्पादक आणि पोर्टफोलिओ कंपन्यांकडून एलएनजी मिळवते, भारतातील विविध टर्मिनलद्वारे त्याचे पुन्हा गॅसमध्ये रूपांतर करते आणि शहर गॅस वितरण, वीज, खते, रिफायनरी व रसायने या क्षेत्रांतील ग्राहकांना नैसर्गिक वायूचा पुरवठा करते.

क) शोध आणि उत्पादन : कंपनीचा १६ एक्स्प्लोरेशन आणि उत्पादन ब्लॉक्समध्ये सहभाग आहे (ज्यामध्ये ६ ब्लॉक्सचे संचालन कंपनी स्वतः करते). तसेच, गुजरातच्या भूभागावरील आणि समुद्रातील क्षेत्रांमधील ११ उत्पादक क्षेत्रांतून तेल आणि वायूचे उत्पादन घेतले जाते.

ड) अक्षय्य ऊर्जा व्यवसाय: कंपनी अक्षय्य ऊर्जा क्षेत्रातील व्यवसायाचे संचालन करते, ज्यामध्ये गुजरातमध्ये ५ पवन ऊर्जा प्रकल्पांद्वारे १२३.९ मेगावॅट क्षमतेचा समावेश आहे. यात ७९ पवन टर्बाइन जनरेटर दीर्घकालीन वीज खरेदी करारांतर्गत कार्यरत आहेत.

विस्तार योजना

पीएनजी व्यवसाय

पश्चिम आशियातील संकटामुळे निर्माण झालेल्या परिस्थितीला प्रतिसाद म्हणून, कंपनीने पाईप्ड नॅचरल गॅसचा (पीएनजी) वापर वाढवण्याच्या आणि एलपीजीवरील अवलंबित्व कमी करण्याच्या उपक्रमांना गती दिली. मार्च ते मे २०२६ या काळात, कंपनीने गुजरातमध्ये ८६ निवासी सोसायट्यांमधील (सुमारे १३,००० कुटुंबे) घरांना पीएनजी-जोडणी वसाहतींमध्ये रूपांतरित केले. मे २०२६ पर्यंत, या उपक्रमाचा एकूण विस्तार २,८३५ निवासी सोसायट्यांपर्यंत पोहोचला असून, यात सुमारे ४.८६ लाख कुटुंबांचा समावेश आहे. कंपनीने आपल्या व्यावसायिक पीएनजी नेटवर्कचाही लक्षणीय विस्तार केला असून, यामुळे जोडल्या गेलेल्या व्यावसायिक युनिटची संख्या मार्च २०२६ मधील १५२ वरून मे २०२६ च्या अखेरीस ५२७ पर्यंत वाढली आहे.

जून २०२६ साठी संपलेल्या पहिल्या तिमाहीसाठी कंपनीने गत वर्षीच्या तुलनेत ६३ टक्के वाढीने ९,५४५ कोटी रुपयांची उलाढाल केली आहे तर याच काळात नक्त नफ्यात देखील ७७ टक्के वाढ होऊन तो ९९९ कोटींवर गेला आहे. अर्थात हे निकाल स्कीम ऑफ अरेंजमेंटमुळे तुलनात्मक नाहीत. कंपनीने शहरी गॅस वितरण व्यवसायासाठी सुमारे १,००० कोटी रुपये तर शोध व उत्पादन व्यवसायासाठी (मुख्यतः विहिरींच्या खोदकामासाठी) सुमारे १०० कोटी रुपयांच्या भांडवली खर्चाचा अंदाज वर्तवला आहे. तसेच एकत्रीकरणामुळे कंपनीला सुमारे ९०० कोटी रुपये कर परताव्याचे मिळतील आणि दोन वर्षांत कामगिरीत मोठी सुधारणा दिसेल अशी अपेक्षा आहे.

अनुभवी प्रवर्तक, कमी कर्ज आणि कामगिरीत सातत्य दाखवणार्या या कंपनीचा शेअर सध्या २३५ रुपयांच्या आसपास उपलब्ध आहे. सध्या पुस्तकी मूल्यापेक्षा कमी किमतीत उपलब्ध असलेला हा शेअर एक आकर्षक दीर्घकालीन गुंतवणूक ठरू शकेल.

शेअरबाजारातील अनिश्चितता पाहता हा शेअर सध्याच्या किमतीपेक्षा कमी भावात मिळू शकतो, म्हणून प्रत्येक मंदीत तसेच टप्प्याटप्याने शेअर खरेदीचे धोरण ठेवावे.

अजय वाळिंबे: stocksandwealth@gmail.com

वरील लेख केवळ विश्लेषणात्मक संशोधन असून तो गुंतवणूक सल्ला नाही. प्रस्तुत लेखामध्ये सुचवलेल्या कंपनीच्या शेअर्स मध्ये लेखकाची वा त्याच्या जवळच्या नातेवाईकांची (उपलब्ध माहिती प्रमाणे) कुठलीही गुंतवणूक नाही किंवा असल्यास ती कंपनीच्या भरणा झालेल्या भाग भांडवलाच्या ०.१% पेक्षा कमी आहे. तसेच सुचवलेल्या कंपनीशी लेखकाचा कुठलाही संबंध नसून त्याने कंपनी कडून कुठलेही मानधन अथवा भेट वस्तु घेतलेली नाही. लेखात सुचवलेल्या कंपनीचे संशोधन हे वाचकांच्या महितीसाठी असून, शेअर मधील गुंतवणूक वाचकांनी स्वत:च्या जोखमीवर अथवा सल्लागाराच्या सल्ल्याने करावी.