Is buying a house a good investment based on Michael Burry’s real estate analysis: रिअल इस्टेट क्षेत्राची चांगली जाण असलेले मायकल बरी यांच्या मते, घर खरेदी करणे ही सहसा एक सरासरी गुंतवणूक ठरते. ‘सबस्टॅक’वरील एका पोस्टमध्ये त्यांनी म्हटले की, “मी केलेल्या हिशेबानुसार, एखाद्या व्यक्तीच्या ५० वर्षांच्या प्रौढ आयुष्यात निवासी मालमत्तेतून मिळणारा दीर्घकालीन परतावा सर्व वजावटीनंतर सुमारे ४.५% इतका असतो.” त्यांनी नमूद केले की, हा परतावा एखाद्या “चांगल्या बाँड” मधून मिळणाऱ्या परताव्यासारखाच आहे. मात्र गेल्या २५ वर्षांत घरांच्या किमतीत मोठी वाढ होऊनही, या गुंतवणुकीचा परतावा अमेरिकेतील प्रमुख ‘S&P 500’ निर्देशांकाच्या तुलनेत “खूपच मागे” राहिला आहे.
सेंट लुईसच्या फेडरल रिझर्व्ह बँकेच्या आकडेवारीनुसार, २००१ पासून अमेरिकेत विकल्या जाणाऱ्या घरांच्या विक्री किंमतीत सुमारे १४० टक्क्यांनी वाढ झाली आहे. ही किंमत साधारणपणे १,७०,००० डॉलर्सवरून ४,०३,००० डॉलर्सपर्यंत पोहोचली आहे. त्याच कालावधीत S&P 500 निर्देशांकात ४०० टक्क्यांहून अधिक वाढ झाली असून, तो १,५०० अंकांच्या खाली असलेल्या पातळीवरून आज ७,५०० अंकांच्या वर पोहोचला आहे.
आपल्या ‘सबस्टॅक’ पोस्टमध्ये बरी यांनी लिहिले आहे की, गेल्या काही दशकांत घरांचा आकार मोठा होत गेला आहे. त्यामुळे, जर जुनी घरे एखाद्या मौल्यवान भूखंडावर नसतील, तर त्यांची सरासरी किंमत कमी झाली आहे.
दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे झाल्यास, लोकांना त्यांच्या घरांवर फारसा नफा मिळण्याची शक्यता कमी असते, परंतु तरीही त्यांना राहण्यासाठी एक स्थिर जागा मिळावी, कुटुंब वाढवता यावे, समाज घडवता यावा, चांगल्या सोयीसुविधा असलेल्या परिसराचा आनंद घेता यावा आणि आरामात म्हातारपण घालवता यावे, यासाठी घर घेण्याची इच्छा असू शकते.
मायकल बरी हे २००० च्या दशकाच्या मध्यात घरांच्या किमतीतील फुगवट्याविरुद्ध लावलेल्या त्यांच्या दूरदृष्टीच्या भाकितासाठी सर्वाधिक ओळखले जातात, जे भाकित ‘द बिग शॉर्ट’ या पुस्तक आणि चित्रपटात अजरामर झाले. “द बिग शॉर्ट” या चित्रपटात बरी यांनी २००८ मध्ये अचूकपणे केलेल्या शेअर बाजारातील क्रॅशच्या अंदाजाचे वर्णन आहे. गेल्या वर्षीच्या अखेरीस त्यांनी हेज फंड चालवण्याचा आपला व्यवसाय बदलून सबस्टॅकवर वैयक्तिक गुंतवणुकीबद्दल लिहिण्यास सुरुवात केली आहे.
घर म्हणजे असेट नाही…
‘रिच डॅड पुअर डॅड’चे लेखक रॉबर्ट कियोसाकी यांचे एक प्रसिद्ध वाक्य आहे की, स्वतःचे घर ही ‘मालमत्ता’ (Asset) नसून ती एक ‘देयक’ (Liability) आहे. कारण त्यातून उत्पन्न मिळण्याऐवजी गृहकर्जाचे हप्ते, कर, विमा आणि देखभालीचा खर्च यांसारखे आर्थिक खर्च वाढतात.
