Home Loan Insurance Mandatory Or Optional In India: भारतामध्ये मोठ्या संख्येने लोक घर खरेदी करण्यासाठी गृहकर्ज (Home Loan) घेतात. कर्ज प्रक्रियेदरम्यान बँका आणि गृह कर्ज देणाऱ्या वित्तिय संस्था अनेकदा ग्राहकांना गृहकर्ज विमा (Home Loan Insurance) घेण्यास भाग पाडतात. हे सहसा अनिवार्य असल्याचे सांगितले जाते. यामुळे सामान्य ग्राहकांमध्ये प्रश्न निर्माण होतो की, गृहकर्ज विमा अनिवार्य आहे की फक्त एक पर्याय आहे.
आरबीआयचे नियम काय सांगतात?
भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) नुसार, गृहकर्ज विमा अनिवार्य नाही. बँका किंवा वित्तीय संस्था कोणत्याही ग्राहकाला विमा खरेदी करण्यास भाग पाडू शकत नाहीत. कर्ज मंजुरीसाठी विम्याची अट घालणे हे आरबीआयच्या मार्गदर्शक तत्त्वांच्या विरुद्ध मानले जाते.
ग्राहकाला पूर्ण स्वातंत्र्य
आरबीआय असेही सांगते की, जर एखाद्या ग्राहकाला विमा खरेदी करायचा असेल, तर तो कोणत्याही विमा कंपनीकडून पॉलिसी खरेदी करू शकतो. बँका ग्राहकांना फक्त त्यांच्या स्वतःच्या किंवा सहयोगी कंपन्यांकडून पॉलिसी खरेदी करण्यास भाग पाडू शकत नाहीत. शिवाय, जर एखाद्या ग्राहकाला विमा खरेदी करायचा नसेल, तर या आधारावर त्यांचा गृहकर्ज अर्ज नाकारला जाऊ शकत नाही.
गृहकर्ज विम्याचा उद्देश काय आहे?
गृहकर्ज विम्याचा उद्देश कुटुंबाला आर्थिक सुरक्षा प्रदान करणे हा आहे. जर कर्जदाराचा मृत्यू झाला, तर विमा कंपनी उर्वरित कर्जाची रक्कम बँकेला परत करते. यामुळे कुटुंबावर येणारा ईएमआयचा भार कमी होतो आणि कुटुंबाचे संरक्षण होते.
बँक पॉलिसी महाग का असू शकतात?
बँका अनेकदा गृहकर्ज विम्याचा प्रीमियम कर्जाच्या रकमेत जोडतात. यामुळे एकूण कर्ज आणि त्यावरील व्याज वाढते. म्हणूनच अनेक ग्राहक विमा खरेदी करण्यापूर्वी पर्यायांचा विचार करतात.
जर तुमच्यावर विमा सक्ती केली गेली तर काय करावे?
जर बँक किंवा एजंट गृहकर्जासोबत विमा खरेदी करण्याचा आग्रह धरत असेल, तर ग्राहक त्यांना आरबीआयच्या नियमांची लेखी प्रत मागू शकतात. आवश्यक असल्यास, बँकेच्या तक्रार निवारण कक्षाकडे किंवा आरबीआयच्या बँकिंग लोकपालाकडे तक्रार दाखल करता येते.
