Rajesh Exports Owner Rajesh Mehta: सेबीने नुकतेच सोने-चांदी शुद्धीकरण करणाऱ्या राजेश एक्सपोर्ट्स लिमिटेड कंपनीविरोधा आणि तिचे अध्यक्ष व व्यवस्थापकीय संचालक राजेश मेहता यांच्या विरोधात एक अंतरिम आदेश जारी केला आहे. यामध्ये मोठ्या प्रमाणावरील आर्थिक माहितीतील फेरफार, प्रवर्तकांशी संबंधित संस्थांच्या माध्यमातून निधी वळते करणे आणि कॉर्पोरेट प्रशासनातील गंभीर त्रुटी असे आरोप करण्यात आले आहेत.
आपल्या १०९ पानांच्या आदेशात, सेबीचे पूर्णवेळ सदस्य कमलेश चंद्र वार्ष्णेय यांनी नमूद केले की, सेबीला असे निदर्शनास आले आहे की, अनेक वर्षांपासून बनावट व्यवहार, संशयास्पद लेखांकन पद्धती, अपुरी माहिती उघड करणे आणि प्रवर्तक गटाशी संबंधित असलेल्या संस्थांमार्फत कंपनीच्या निधीचे हस्तांतरण करणे अशा प्रकारचा एक विशिष्ट नमुना या प्रकरणात दिसून येत आहे.
सेबीच्या मते, राजेश एक्स्पोर्ट्सने आर्थिक वर्ष २०२१ ते २०२५ या कालावधीत सुमारे १५.१५ लाख कोटी रुपयांच्या एकत्रित महसुलाबाबत कथितरीत्या चुकीची माहिती सादर केली आहे. सेबीने स्पष्ट केले की, या कालावधीत कंपनीने एकूण जो एकत्रित महसूल जाहीर केला होता, त्यापैकी जवळपास ९९.८% वाटा अशा महसुलाचा होता ज्यामुळे कंपनीच्या आर्थिक विवरणपत्रांची अचूकता आणि विश्वासार्हता यांबाबत गंभीर प्रश्न निर्माण झाले आहेत.
राजेश मेहता कोण आहेत?
२० जून १९६४ रोजी बंगळुरू येथे जन्मलेले राजेश मेहता हे राजेश एक्स्पोर्ट्सचे अध्यक्ष असून, सोने आणि चांदीच्या दागिन्यांच्या क्षेत्रातील भारतातील सर्वात प्रमुख उद्योजकांपैकी एक आहेत. बंगळुरू येथील सेंट जोसेफ्स शाळेत शिक्षण घेतल्यानंतर, मेहता यांनी उच्च शिक्षण न घेण्याचा निर्णय घेतला आणि तरुण वयातच आपल्या वडिलांच्या दागिन्यांच्या व्यवसायात प्रवेश केला.
१९८० च्या दशकाच्या सुरुवातीला, जेव्हा भारतातील दागिन्यांचा व्यापार प्रामुख्याने असंघटित स्वरूपाचा होता, तेव्हा मेहता आणि त्यांचा भाऊ प्रशांत यांनी चांदीच्या दागिन्यांचा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी आपल्या थोरल्या भावाकडून केवळ १२०० रुपये उसने घेतले होते. हा व्यवसाय अल्पावधीतच दक्षिण भारतातील, तसेच गुजरात आणि मुंबईसारख्या प्रमुख बाजारपेठांमधील चांदीच्या दागिन्यांच्या आघाडीच्या घाऊक व्यवसायांपैकी एक बनला.
शेअर बाजारात प्रवेश
१९९५ मध्ये राजेश एक्स्पोर्ट्सआयपीओद्वारे भांडवली बाजारात प्रवेश केला आणि १० कोटी रुपयांचे भांडवल उभारले. त्यानंतरच्या काही दशकांमध्ये, कंपनीने सोन्याच्या मूल्यसाखळीतील विविध टप्प्यांवर सोन्याचे शुद्धीकरण आणि निर्मितीपासून ते किरकोळ विक्रीपर्यंत आपल्या कामकाजाचा विस्तार केला.
२०१५ मध्ये, राजेश एक्स्पोर्ट्सने स्वित्झर्लंडमधील मौल्यवान धातू शुद्धीकरण करणारी कंपनी व्हॅलकॅम्बी (Valcambi) ४०० दशलक्ष डॉलर्सच्या पूर्णपणे रोख व्यवहारात विकत घेऊन जागतिक स्तरावर ओळख मिळवली. व्हॅलकॅम्बी ही जगातील सर्वात मोठ्या मौल्यवान धातू शुद्धीकरण करणाऱ्या कंपन्यांपैकी एक असून, तिच्या अधिग्रहणामुळे कंपनीचा जागतिक विस्तार बळकट झाला.
राजेश मेहता यांची संपत्ती
फोर्ब्सच्या संकेतस्थळाने दिलेल्या माहितीनुसार, ऑक्टोबर २०१९ पर्यंत मेहता यांची एकूण संपत्ती (Net Worth) अंदाजे १३,५०० कोटी रुपये इतकी असल्याचा अंदाज वर्तवण्यात आला होता.
