मुंबई : प्राथमिक बाजारातील गुंतवणूकदारांचा उत्साह कायम असल्याचे चित्र पुन्हा एकदा पाहायला मिळाले आहे. एकाच वेळी बाजारात आलेल्या सहा मेनबोर्डवरील प्रारंभिक समभाग विक्रीला (आयपीओ) तब्बल १.४ लाख कोटी रुपयांच्या बोली प्राप्त झाल्या. या सहा कंपन्यांनी मिळून सुमारे ४,५०९.६८ कोटी रुपये उभारण्याचे उद्दिष्ट ठेवले होते. म्हणजेच कंपन्यांनी अपेक्षित केलेल्या निधीच्या तुलनेत गुंतवणूकदारांकडून आलेल्या बोलींचे मूल्य अनेक पटींनी अधिक आहे.
जवळपास तीन दशकांनंतर प्रथमच सहा मोठे आयपीओ एकाच वेळी गुंतवणुकीसाठी खुले झाल्याने प्राथमिक बाजारात मोठी चुरस निर्माण झाली. विशेष म्हणजे सहापैकी पाच आयपीओंना अंतिम दिवसापर्यंत २० पटींपेक्षा अधिक मागणी मिळाली. यामध्ये पात्र संस्थात्मक गुंतवणूकदारांसह (क्यूआयबी) बिगर-संस्थात्मक गुंतवणूकदारांकडूनही मोठ्या प्रमाणावर प्रतिसाद मिळाल्याचे दिसून आले.
रेंटोमोजोला सर्वाधिक प्रतिसाद
घरगुती वस्तू आणि उपकरणे भाडेतत्त्वावर उपलब्ध करून देणाऱ्या रेंटोमोजोच्या आयपीओला सर्वाधिक मागणी मिळाली. अंतिम दिवशी हा आयपीओ सुमारे ७३ पट सबस्क्राईब झाला. कंपनीने या इश्यूद्वारे सुमारे १,२५५.५७ कोटी रुपये उभारण्याचे उद्दिष्ट ठेवले होते. सहा आयपीओंपैकी हा सर्वाधिक आकाराचा इश्यू होता. कंपनीच्या समभागासाठी ४०४ रुपये किंमत निश्चित करण्यात आली होती.
रेंटोमोजोला मिळालेला प्रतिसाद प्राथमिक बाजारातील किरकोळ गुंतवणूकदारांपुरता मर्यादित न राहता व्यापक गुंतवणूकदारांच्या सहभागाचे संकेत देणारा ठरला. मोठ्या आकाराचा इश्यू असूनही त्याला मिळालेली मोठी मागणी बाजारातील नव्या कंपन्यांविषयीची गुंतवणूकदारांची उत्सुकता दर्शवते.
करमतारा इंजिनीअरिंगची ६२.६ पट मागणी
औद्योगिक क्षेत्रातील करमतारा इंजिनीअरिंगच्या आयपीओलाही गुंतवणूकदारांचा दमदार प्रतिसाद मिळाला. कंपनीचा आयपीओ एकूण ६२.६ पट सबस्क्राईब झाला. यामध्ये पात्र संस्थात्मक गुंतवणूकदारांचा (क्यूआयबी) हिस्सा तब्बल १५९.६ पट, तर बिगर-संस्थात्मक गुंतवणूकदारांचा (एनआयआय) हिस्सा सुमारे ४८.६ पट सबस्क्राईब झाला.
करमतारा इंजिनीअरिंगने आयपीओच्या माध्यमातून सुमारे ८७५ कोटी रुपये उभारण्याचे लक्ष्य ठेवले होते. कंपनीने समभागासाठी २४१ ते २५४ रुपये असा किंमतपट्टा निश्चित केला होता. क्यूआयबी विभागाकडून मिळालेली प्रचंड मागणी विशेष लक्षवेधी ठरली.
एलसीसी प्रोजेक्ट्सलाही मोठी मागणी
पायाभूत सुविधा क्षेत्रातील एलसीसी प्रोजेक्ट्सच्या आयपीओलाही गुंतवणूकदारांचा मोठा प्रतिसाद मिळाला. कंपनीचा आयपीओ एकूण ४८.५ पट सबस्क्राईब झाला. क्यूआयबी विभागात सुमारे ७८.७ पट, तर एनआयआय विभागात सुमारे ६३ पट मागणी नोंदवण्यात आली.
एलसीसी प्रोजेक्ट्सने आयपीओच्या माध्यमातून ४२७.१४ कोटी रुपये उभारण्याचे लक्ष्य ठेवले होते. समभागाचा किंमतपट्टा १३९ ते १४६ रुपये निश्चित करण्यात आला होता.
प्राथमिक बाजारात गुंतवणूकदारांचा वाढता विश्वास
सहा आयपीओंना मिळालेली एकत्रित मागणी प्राथमिक बाजारातील गुंतवणूकदारांचा वाढता सहभाग अधोरेखित करते. कंपन्यांनी मिळून सुमारे ४,५०९.६८ कोटी रुपये उभारण्याचे उद्दिष्ट ठेवले असताना त्यापेक्षा कितीतरी पटींनी अधिक मूल्याच्या बोली आल्याने बाजारातील उपलब्ध संधींबाबत गुंतवणूकदारांचा उत्साह स्पष्ट झाला आहे.
विशेषतः क्यूआयबी आणि एनआयआय विभागात मोठ्या प्रमाणावर मागणी आल्याने संस्थात्मक तसेच मोठ्या गुंतवणूकदारांकडून नव्या कंपन्यांच्या समभागांना मिळणारा प्रतिसाद वाढत असल्याचे चित्र आहे. एकाच कालावधीत सहा मेनबोर्ड आयपीओ बाजारात आल्याने गुंतवणूकदारांसमोर पर्यायांची संख्या वाढली होती. तरीही बहुतांश इश्यूंना मोठ्या प्रमाणावर मागणी मिळणे हे प्राथमिक बाजारासाठी सकारात्मक संकेत मानले जात आहेत.
सहा आयपीओंमधून कंपन्यांनी उभारावयाच्या निधीच्या तुलनेत मागणीचे प्रमाण पाहता, ‘इश्यूचा आकार किती’ यापेक्षा कंपनीची वाढीची क्षमता, व्यवसायाचे क्षेत्र आणि भविष्यातील संधी याकडे गुंतवणूकदारांचा कल वाढत असल्याचे या प्रतिसादातून दिसून येते.
