मुंबई : बकरी ईदच्या निमित्ताने आज देशातील प्रमुख शेअर बाजारांमध्ये कोणतेही व्यवहार होणार नाहीत. मुंबई शेअर बाजार (बीएसई) आणि राष्ट्रीय शेअर बाजार (एनएसई) यांच्यासह इक्विटी, इक्विटी डेरिव्हेटिव्ह, चलन व्यवहार (फॉरेक्स) आणि सिक्युरिटीज लेंडिंग अँड बॉरोइंग (एसएलबी) विभाग पूर्णपणे बंद राहतील. त्यामुळे नियमित व्यवहार करणाऱ्या गुंतवणूकदारांना आज बाजारातील चढ-उतारांपासून थोडा विराम मिळणार आहे.

मात्र, बाजार बंद असला तरी आर्थिक नियोजनासाठी हा दिवस महत्त्वाचा ठरू शकतो, असे बाजारतज्ज्ञांचे मत आहे. अनेक गुंतवणूकदार रोजच्या व्यवहारात इतके व्यस्त असतात की, स्वतःच्या गुंतवणुकीचा सखोल आढावा घेण्यास वेळ मिळत नाही. त्यामुळे अशा सुट्टीच्या दिवशी दीर्घकालीन आर्थिक नियोजन, पोर्टफोलिओ विश्लेषण आणि पुढील रणनीती आखणे अधिक फायदेशीर ठरू शकते.

पुढील आठवड्याचे संकेत कोणते?

गेल्या काही दिवसांत जागतिक बाजारांवर अनेक घटकांचा परिणाम दिसून आला आहे. पश्चिम आशियातील वाढता तणाव, कच्च्या तेलाच्या किमतीतील चढ-उतार, अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हचे व्याजदर धोरण, डॉलर निर्देशांकातील हालचाल आणि परदेशी गुंतवणूकदारांचा ओघ यांचा भारतीय बाजारावर थेट परिणाम होऊ शकतो. विशेषतः कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्यास भारतासारख्या आयात-आधारित अर्थव्यवस्थेवर दबाव वाढू शकतो. याचा परिणाम रुपयाच्या मूल्यात, महागाईत आणि इंधन कंपन्यांच्या शेअर्सवर दिसू शकतो. त्यामुळे बाजार सुरू होण्यापूर्वीच गुंतवणूकदारांनी संभाव्य ट्रेंडचा अभ्यास करून रणनीती आखणे आवश्यक असल्याचे विश्लेषक सांगतात.

पोर्टफोलिओ ‘रिव्ह्यू’ करा

गुंतवणूकदारांनी केवळ शेअरची किंमत वाढली किंवा कमी झाली यावर लक्ष केंद्रित न करता त्या कंपनीची मूलभूत आर्थिक स्थिती तपासणे गरजेचे आहे. कंपनीचा महसूल, नफा, कर्जाची पातळी, व्यवस्थापनाची गुणवत्ता आणि भविष्यातील विस्तार योजना यांचा अभ्यास करूनच दीर्घकालीन गुंतवणुकीचे निर्णय घ्यावेत. विशेषतः गेल्या काही महिन्यांत वेगाने वाढलेल्या शेअर्समध्ये नफावसुली करायची का, याचाही विचार करता येईल. काही तज्ज्ञांच्या मते, बाजारात सतत तेजी असताना गुंतवणूकदार अनेकदा अति आत्मविश्वासाने निर्णय घेतात. त्यामुळे अशा शांत दिवशी पोर्टफोलिओ रीबॅलन्स करणे फायदेशीर ठरू शकते.

नफावसुलीची वेळ आली का?

अनेक गुंतवणूकदार तेजीच्या वातावरणात नफावसुलीचा निर्णय पुढे ढकलतात. मात्र काही शेअरमध्ये अपेक्षेपेक्षा जास्त वाढ झाल्यास पोर्टफोलिओ ‘रीबॅलन्स’ करणे फायदेशीर ठरू शकते. दीर्घकालीन उद्दिष्टे लक्षात घेऊन जोखीम कमी करणेही महत्त्वाचे असल्याचे आर्थिक सल्लागारांचे मत आहे.

पुढील आठवड्याची रणनीती आखा

जागतिक बाजारातील घडामोडी, अमेरिकेचे व्याजदर, डॉलर निर्देशांक, कच्च्या तेलाच्या किमती आणि पश्चिम आशियातील तणावाचा भारतीय बाजारावर मोठा परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे बाजार सुरू होण्यापूर्वीच संभाव्य ट्रेंडचा अभ्यास करून रणनीती तयार ठेवणे फायदेशीर ठरते.

एसआयपी आणि विमा नियोजन तपासा

फक्त शेअर बाजारातील गुंतवणूक पुरेशी नसते. म्युच्युअल फंड एसआयपी, आपत्कालीन निधी, टर्म इन्शुरन्स आणि आरोग्य विमा यांचाही आढावा घेणे आवश्यक आहे. वाढत्या महागाईच्या पार्श्वभूमीवर आर्थिक संरक्षण मजबूत असणे तितकेच महत्त्वाचे ठरते.

आर्थिक शिक्षणासाठी वेळ द्या

बाजार बंद असताना वार्षिक अहवाल, तिमाही निकाल, अर्थव्यवस्थेवरील पुस्तके, गुंतवणूक विषयक पॉडकास्ट किंवा तज्ज्ञांच्या मुलाखती पाहून ज्ञान वाढवण्याची संधी मिळू शकते. दीर्घकालीन यशस्वी गुंतवणुकीसाठी आर्थिक शिस्त आणि सतत शिक्षण महत्त्वाचे असल्याचे बाजारविश्लेषक सांगतात.

कमॉंडिटी बाजाराचे वेळापत्रक वेगळे

शेअर बाजार बंद असले तरी काही कमॉडिटी एक्स्चेंजमध्ये सायंकाळच्या सत्रात व्यवहार सुरू असतात. त्यामुळे कमॉडिटी किंवा बुलियनमध्ये व्यवहार करणाऱ्या गुंतवणूकदारांनी संबंधित एक्स्चेंजचे वेळापत्रक तपासूनच व्यवहार करावेत.

‘नो ट्रेड’ म्हणजे ‘नो टेन्शन’?

अनेक किरकोळ गुंतवणूकदारांसाठी बाजार बंद असलेला दिवस मानसिकदृष्ट्याही महत्त्वाचा ठरतो. सततच्या चढ-उतारांपासून दूर राहून शांतपणे आर्थिक निर्णय घेण्याची ही संधी असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. घाईघाईत व्यवहार करण्याऐवजी दीर्घकालीन उद्दिष्टांवर लक्ष केंद्रित करणेच गुंतवणुकीत यशस्वी होण्याचा खरा मंत्र असल्याचेही ते सांगतात.