भारतीय शेअर बाजाराला धोक्याचा इशारा; पुढील ५ वर्षे ‘निफ्टी’ देणार शून्य परतावा?

मुंबईत पार पडलेल्या एका जागतिक गुंतवणूक परिषदेत बोलताना शर्मा यांनी बाजाराच्या सद्यस्थितीवर आणि भविष्यातील वाटचालीवर सडेतोड भाष्य केले. सप्टेंबर २०२४ मध्ये गाठलेल्या सर्वोच्च शिखरा नंतर आता भारतीय बाजार दीर्घकालीन मंदीच्या किंवा स्थिरतेच्या चक्रात अडकल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे.

‘पाच वर्षांचे तेजीचे चक्र‘ आता समाप्तीच्या वाटेवर?

शर्मा यांनी आपल्या दाव्याच्या समर्थनार्थ बाजारातील ‘तेजी-मंदीच्या चक्राचा’ दाखला दिला. भारतात साधारणपणे कोणत्याही मोठ्या तेजीचे चक्र हे कमाल पाच वर्षे टिकते. सध्याची तेजी देखील पाचव्या वर्षात पोहोचली असून, तिची कमाल मर्यादा आता संपत आली आहे.

“जर तेजीचा घोडा प्रमाणापेक्षा जास्त वेगाने धावला—जसा आपल्याकडील स्मॉलकॅप समभागांच्या बाबतीत घडला आहे, तर तो घोडा लवकर थकतो. सध्याचा स्मॉलकॅप बाजार हा असाच थकलेला घोडा असून, जागतिक पातळीवरील एखाद्या किरकोळ धक्क्यानेही तो कोसळू शकतो,” असा इशारा शर्मा यांनी दिला.

परताव्याची मर्यादा आणि ‘लेक ऑफ रिटर्न्स‘चा सिद्धांत

कोविडनंतरच्या काळात भारतीय शेअर बाजार कमालीच्या वेगाने वाढला. या अभूतपूर्व तेजीमुळे पुढील काही वर्षांत मिळणारा संभाव्य परतावा गुंतवणूकदारांना आधीच मिळून गेला आहे. यालाच शर्मा यांनी ‘लेक ऑफ रिटर्न्स’ (परताव्याची कमतरता) असे संबोधले. प्रत्येक मालमत्ता वर्गाच्या वाढीला एक नैसर्गिक मर्यादा असते आणि निफ्टीने ती मर्यादा ओलांडल्यामुळे आता पुढील पाच वर्षे इंडेक्स फंड किंवा पॅसिव्ह गुंतवणुकीतून फारशा फायद्याची अपेक्षा ठेवणे व्यर्थ ठरेल, असे त्यांनी स्पष्ट केले.

बाजारासमोरील प्रमुख आव्हाने

जागतिक भू-राजकीय तणाव: अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यातील संघर्ष हा केवळ प्रादेशिक वाद नसून, तो जागतिक अर्थव्यवस्थेची पुनर्रचना करणारा आहे. भारताने याचे गांभीर्य ओळखण्यात मोठी चूक केली आहे.

कच्च्या तेलाचा भडका आणि रुपयाची घसरण: आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाचे वाढते दर आणि डॉलरच्या तुलनेत कमकुवत होणारा रुपया भारतीय बाजारपेठेसाठी घातक ठरत आहे.

ऊर्जा पुरवठादारांसोबत घटलेली सौदेबाजीची ताकद: जागतिक समीकरणे बदलल्यामुळे भारताची ऊर्जा पुरवठादार देशांसोबतची सौदेबाजीची क्षमता कमी झाली आहे, ज्याचा थेट फटका कॉर्पोरेट नफ्याला बसू शकतो.

किरकोळ गुंतवणूकदारांना काय संदेश?

शंकर शर्मा यांच्या या विश्लेषणातून किरकोळ गुंतवणूकदारांसाठी स्पष्ट संदेश मिळतो की, बाजारातील ‘सोपा पैसा’ कमावण्याचे दिवस आता संपले आहेत. निफ्टी एकाच पातळीवर रेंगाळण्याची शक्यता असल्याने, गुंतवणूकदारांनी आंधळेपणाने इंडेक्स फंडात पैसे टाकण्याऐवजी अत्यंत सावध पवित्रा घेणे आणि पोर्टफोलिओचे पुनरावलोकन करणे आवश्यक बनले आहे. सध्याच्या परिस्थितीत जागतिक बाजारांपेक्षा भारतीय बाजाराला अंतर्गत कारणांमुळे मंदीचा मोठा धोका असून, या ‘रिअल बेअर मार्केट’चा सामना करण्यासाठी गुंतवणूकदारांना संयम पाळावा लागेल, हेच या विश्लेषणातून अधोरेखित होते.