मुंबई: गेल्या काही दिवसांपासून सावरलेल्या भारतीय शेअर बाजाराला अखेर मंगळवारी मोठ्या घसरणीचा सामना करावा लागला. जागतिक स्तरावर, विशेषतः अमेरिका आणि इराण यांच्यात पुन्हा एकदा निर्माण झालेल्या वाढत्या तणावामुळे गुंतवणूकदारांमध्ये भीतीचे वातावरण पसरले. परिणामी, चौफेर विक्रीच्या दबावामुळे मुंबई शेअर बाजारचा निर्देशांक सेन्सेक्स ५५० हून अधिक अंशांनी घसरला, तर राष्ट्रीय शेअर बाजारचा ‘निफ्टी’ २४,२५० च्या महत्त्वाच्या पातळीखाली बंद झाला.
बाजार उघडताच विक्रीचा जोर वाढला आणि व्यवहार संपेपर्यंत चौफेर पडझड पाहायला मिळाली. यामुळे गुंतवणूकदारांचे अब्जावधी रुपये एकाच दिवसात स्वाहा झाले आहेत.
बाजारातील घसरणीची ४ मुख्य कारणे:
१. अमेरिका-इराणमधील नवा तणाव: जागतिक राजकारणात पुन्हा एकदा युद्धाचे ढग जमा झाले आहेत. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संबंध अधिक ताणले गेल्याच्या वृत्तामुळे जागतिक स्तरावर गुंतवणूकदारांनी सावध पवित्रा घेतला. सुरक्षित मानल्या जाणाऱ्या डॉलर आणि सोन्याकडे गुंतवणूकदारांचा कल वाढल्याने इक्विटी मार्केटमधून पैसे काढून घेण्याची घाई झाली.
२. कच्च्या तेलाच्या किमतीत उसळी: पश्चिम आशियातील तणाव वाढल्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतीत पुन्हा एकदा वाढ झाली आहे. भारत हा कच्च्या तेलाचा मोठा आयातदार देश असल्याने, तेलाच्या किमती वाढल्यास देशांतर्गत महागाई आणि चालू खात्यातील तुटीवर ताण पडतो. या भीतीने बाजाराचे मानसिक बळ खचले.
३. नफावसुलीचा सपाटा: गेल्या काही आठवड्यांत ‘ब्रॉडर मार्केट’ आणि आघाडीच्या शेअर्समध्ये मोठी तेजी पाहायला मिळाली होती. निफ्टीने २४,००० चा टप्पा ओलांडल्यानंतर बाजार काहीसा ओव्हरव्हॅल्युएट झाला होता. त्यामुळे मोठ्या संस्थागत गुंतवणूकदारांनी आणि किरकोळ गुंतवणूकदारांनी या पातळीवर नफा पदरात पाडून घेणे पसंत केले.
४. जागतिक बाजारातून नकारात्मक संकेत: केवळ भारतीयच नव्हे, तर आशियाई बाजारांसह अमेरिकन बाजारातील ‘नॅसडॅक’ आणि युरोपीय बाजारातही कमालीची अस्थिरता पाहायला मिळाली. जागतिक पातळीवरील या मंदीचे सावट दलाल स्ट्रीटवर स्पष्टपणे उमटले.
निर्देशांकांची स्थिती (एका नजरेत)
सेन्सेक्स: ५५० हून अधिक अंशांनी घसरण नोंदवत ७९,७०० च्या पातळीजवळ बंद झाला. निफ्टी ५० सुमारे १.5 टक्क्यांहून अधिक घसरणीसह २४,२५० चा महत्त्वाचा आधार तोडून खाली बंद झाला. मिडकॅप आणि स्मॉलकॅप: सर्वाधिक फटका मिडकॅप आणि स्मॉलकॅप शेअर्सना बसला. गेल्या काही दिवसांत तुफान धावणाऱ्या या शेअर्समध्ये गुंतवणूकदारांनी मोठ्या प्रमाणावर विक्री केली.
बँकिंग आणि तंत्रज्ञान क्षेत्राला सर्वाधिक फटका
आजच्या घसरणीत ‘बँक निफ्टी’ आणि आयटी क्षेत्रातील शेअर्स आघाडीवर होते. मोठ्या बँकांचे शेअर्स २ ते ३ टक्क्यांनी घसरले. आयटी कंपन्यांचे निकाल आगामी काळात कसे येतात, याकडे बाजार लक्ष ठेवून असतानाच जागतिक संकेतांनी बाजाराचा मूड खराब केला. केवळ मोजकेच डिफेन्सिव्ह शेअर्स (FMCG आणि फार्मा) स्वतःला सावरण्यात यशस्वी ठरले.
बाजार तज्ज्ञांचा सल्ला काय?
बाजारातील ही घसरण दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांसाठी एक उत्तम संधी असू शकते. सध्याची घसरण ही केवळ भू-राजकीय कारणांमुळे आणि नफावसुलीमुळे आहे. भारतीय अर्थव्यवस्थेचे मूलभूत घटक अद्यापही मजबूत आहेत. त्यामुळे घाबरून न जाता दर्जेदार मिडकॅप आणि लार्जकॅप शेअर टप्प्याटप्प्याने खरेदी करावेत. येत्या काही दिवसांत अमेरिका-इराणमधील तणाव निवळतो की नाही आणि कच्च्या तेलाचे दर कुठपर्यंत जातात, यावर बाजाराची पुढील चाल अवलंबून असेल. गुंतवणूकदारांनी आता सावध राहून, बाजाराला स्थिरता मिळेपर्यंत मोठी जोखीम घेणे टाळावे, असा सूर तज्ज्ञांमधून उमटत आहे.
