mcJj, 26 Su 2004

  pv Kmi yBkb YJlJ Okwl
  MiL
  DYmJi&
  vJ[k
  yBkbJ<...
  u#cǮ hTu
  m. k. h. yBk npj k h JR u#
  cbyF&lu cxi箳 YjYjm
  Jc iblJCk
  Jhj Jj
  GhmLl mppvn...
  k jv& Pum...
  kmj hbKb hbKb[l Yjj
  ypj ihh
 
cbyF& yboj vJ= ?

cluy nk: `vJ= n cbyF& yboj YJlJ ?` mu#C cnpv b uKcU ybojlu kcij, Jnlkoj, kwuDEji Spbdm, J cbyF& ybojcU pb kby ull lbl DmJmLl vc&C Pu. j^Jo kBm DO# Mjo hJj bvn Duk[ mjkj pJnjuu vn yboj JoM kbhvǮ IMl Iul Dmu mvmv Djh ku nl. mbybO cbyF& io kcijb vl J yboj Jml Sm. Dj. kUkCa b ybojJj D{Juu mLlǮ JMu<C kv Ghpv mJCj uK Dcn kMl kjl Dnl-
oMlu 130 J<祮 pv cbyF& ybojh{ mO kn mcm GY Dnl. Lu mc kc Dmuu Ku, yboml io J h D@C[ D hjoM ynj^dz Kmi kbhvM J pJnjuu vn ybojM mhO& Do kjCbcU ybojlu Jnlk kc Pu Dn. hjCc yboj箳 DL&JJmLJj nl Dn.
JmlJk lm J<hJa cbyF& ybojlu J{l JnlkJj Gh cnCv vnJ-MJ L cbyF& yboj Ghyboj (m@uF h&) ybOC vC& cbyF& ybojv Ilu J mJl: 500 k h Iuv yboj ybOC kc m ku. c$, ybOkc hC& nl Du lJn kW mjkjv l JiU cK yboj cnCv I<l ku. cbyF&u vncǮ mJ$hCv JiJCN kW mjkjv vJ yboj pv yboju mhO& vc&C ku. vnJ-MJ yboj cbyF& yboj Yi jnu Dml lj Dp cbyF& ybojh{ mcm vc&C Pu vml. mboY&l n vco kjCmjK Dn k, kukl ybojhmv 180 k. c. o Dmuu nuo, JMKhfC Lu DTj ny&j, kb[u Lu J[vj Do JiU yboj vmv cK ybojb Sk Yi Dnl. H mn mij cubJj Dmuu vnJ-MJ yboj c$ JiU kjCl Du. kW mjkj cbyF&l Dmuu mJ$hC n {U{Ul hjJ Dn. SJ{ pJU JiU yboj Dmu pil omj kCln GonjC vn. vnJ-MJ ybojm cbyF& yboj箳 DO#bv yboj箳 Jmlb cbpj v Il 500 k h ou nl. J c mJl: cbyF& G vul oKu kuu Ʈk vkul vuv DO#b k=l ykoMj jJuvblj kW mjkjv kl oml kv vuv vC& kkc jJu. moj uKl cnucC pJnjuu vn yboj (vnJ-MJ) Dl-v&lojbv cbyF& ybojh# L[Hj mJml h[l Dmu lj ln kcijb M<CcU. lLu yjǮ kc l yboj kb$ kcijbk[v mJmll kv Il. vnlj H 1500 kcijbk[v 10 uK kbvj l yboj iu J<a km nlU Mku ?
cbyF& yboj cnJ kc kjCmǮ cbyF& yboju DOvkkjC k oCl Du vn, Dm cvCm JJ Dn. c$ kcij mbIvbv DOvkkjCu JjO kuu vn.
mJn[DEji kc ybojv mJl:k[ ICmjK cnJ箳 vC&bcU ybojlv nCj Jnlk hvn J{ uiu Dn. 2003-04 J<&l Jnlkl 3 oMu# vb J{ nTv l mcj 30 oMu# v Pu Dn. cbyF& ybojlu cu JnlkǮ DpJj Gbk 34 oMu# v Dn. n FL u#l ICpi Dn. Yjl mOjCj DL&JJmL u#l Il Jnlkl Dpvn J{ nC mƮvn Dnl.
p cuu yuk kix (Go. Kl, j@k H@mH, F.) J yk yuk kix (Go. uKb[ mcv, b$, F.) cnu pl, DM m cu箳 nlUCl Dpn cbyF& yboj kb[u ybojKuKu Yjll omj cbk uil. n cu Dl-v&l nC LbyCj vn J vn ybojk[ n cu nlUC #cl vn.
cbyF& ybojlv Kvp lu J h^uc hoL祮 Jnlk c cCl nl. Dhu oM Dpvn DKl oMbcOv Dl nCN luJj c cCl DJubyv Dn. cbyF& n lu#$lvn Kvp lu cnu Lu lu MkjC kjKvbk[ cbyF& ybojlv pl. lu箳 Jnlkm cbyF& ybojk[ mJl: b$C Dn.
2003-04 D|Lk J<&l cbyF& ybojlv 19.30 oMu# v h^uc (hDSu) Jnlk Pu. p iu J<&h# 3.07 oMu# vbv pml Dn. iu kn J<&l cbyF& ybojlv kc Puu JnlkǮ Sk kjC cbyF& n lu #$l kc Puu lu Glhov nn nl, n u#l Ilu hnp.
Yjldz mvu DJMk Dmuu mbj#C mnl, oiU bn Jnlk H cbyF& ybojlv nl. h^uc J mbj#C mnl oM箳 v cnJ箳 Dmuu Jmlb Jnlk pJnjuu vn ybojlv nT Mkl vn. kjC lm DJMk mJO lL vnl. MJ lL DJMk mJO vc&C kv Jmlb Jnlk kjC Okwn Mkl. kjC vn ybojlu Sk |cvu Kpi kbhvǮ Dn J omN |cvu KpikjC nT Ilu Dn. 1971 Yjl-hk ojcv Yjlu luhjJ kjCm Sk Kpi kbhvv vkj ou nl, n FL u#l IJ.
Dvk D[C Dmvn 1996-97 J<&l mn uK kbvj nlUv cbyF& ybojv kbvj Jnlkln Lc cbk cUJu nl. pv b$mc J GLU hCcU kbvjJn c pnp cbyF& ybojl T Mkl vnl. n Mv m[JCm cbyF& ybojl Ku mcl kbvj pnpbm ov Okwk ybOC vC& ICl Du Dn. l lv-j J<l n kuh hC& Puvblj cbyF& yboj箳 kbvj nlUC #cll 10 uK kbvm& Yj h[Cj Dn.
cbyF& yboju hvn pv kU JYJ DC cnJ mLv cU Mku k ? Mbk Dn, Dm uKl cnu Dn. l mcp cUCj vmu lj yboj ybo kjC n klhl JJn& ju ? lm uKl cbyF& h& ^mk[u ov npj Skj pcvǮ GuuK Dn. pcvǮ DypJO hb Ekcl u#l Il yboju vJ= kjC nk pCvypv ku pl Dn, DM Dcnu Mbk Dn.
p &m$Jj DOjl n uK Dn, l &m$l kcij lvORv Dcb$l k kjCl Du vJnl ? cbyF& yboju vJ= kj, n jJCmǮ n &m$ YjJu nl k ?
iu kn J<cO lj Puu b[ Dkj pnp cbyF& yboj箳 mcl kc KucU T Mkl vnl, n cbyF& yboj箳 hsnǮ cK kjC Dn. Lu mc Ku H 30-35 H Dn. lcU H ml-DM kbvm& Jn MkCj pnp ybojl T Mkll. mO箳 Yjldz ybojbhk H JMKhfC, cb J hhJJ ybojbcO mc Ku 45 l 50 H Dn. SJ{ KucO 7000 kbvm& JnCj pnp T Mkll. c$ cb J hhJJ n ipjlcOu yboj Kpi cukǮ Dnl. l 10-15 J<l mc 60 H Ku DJMk DmCj 18000 kbvm& JnC #cl Dmuu pnp lu. mc 60 H Ku Yjllu kCln ybojl vn. ci Yjllu mJ& yboj vJ= kj k ? Yjl mjkjv yyll ll[v u# IuC DJMk Dn. Yjllv Dl-v&l nCN cum s pnpbv Yjll J uiu.
1996-97 vblj cbyF& ybojlu kc nl iuu Jnlk ybojv kuu GhpvbcU iu ov J<hmv hvn J{l Dn. 2000-01 J 2001-02 ov J<l cbyF& ybojv l oKJu nl. c$ nMy箳 hlcU l l oml nl. lcU KjKj l Pu nl, JOvM c mncl vn. iu J<a yboju 263 k h vH Pu. 2003-04 J<an knM kR vH nC Dbop Dn.
kcijb mbK kc nTvn kcijb Glhokl J{u Dn, n vkvv mƮJbvn cv ku Dn. cbyF& ybojlu Jnlkl 2003-04 J<&l mcj 12 kwk J{ Pu 7 Su jp yboj GhO# . DMk kcj yu bv h$kj hj<ol DYcvv pnj ku Dn. Ku mcl 10 uK kbvm& #cl kbvj Okwk ybOC cbyF& ybojv jJu Dn. lu nlUC #clln 15 oMu# vbv J{ kjC 537 k hb kuh [mWyj, 2004 hl hC& nCj Dn. ybojb DmllJ oM箳 Jkmm DlJMk Dml. c$ oozJv Yjllu ybojbm Yjl mjkjv Dpvn m OjC DKuu vn. 1998-99 hl Yjllv nCN puJnlklu 11 cK ybojb 88 kwk J nl lj GJ&jl 150 unv ybojb J H 12 kwk nl. ljn cK ybojb DOvkkjC mjkjv ku vn. Gu Kpi #$l lLkLl unv yboj ybOCm lmnv ou. Dpn ybojb Jkmm DKCl Duu `mijcu` pv H I<CypǮ m Dn. pvm uiCj 10000 k hb jkwkc kM GY kjCj , n Dvjl Dn.
1991 hmv mjkjv mJkjuu vJv D|Lk OjCcU ykj J{l Dn. mJsvJ= J Flj kjCbcU 1992 hmv cbyF& ybojlu 15000 kcij kc Pu. ybojl kcijb vJv Yjl vn. vkjl Dmlv vOv Puu J Dk&#c Puu kcijb cubvn Dvkbh lJJj vkj ou pl vn. Dp cnj^lu 50 kwk kjKv ybo h[uu Dnl. o[ uK ijC kcij lj kOǮ jpij icJv ymu Dnl. Dl ybojn ybo h[C hlMj lv nlmbybO uk kjl Dnl.
cbyF& ybojk[ Dpn 4000 k hb jKJ vO GhuyO Dn. kb[u ybojk[ 1200 k hb jKJ vO Dn. vOR Jvi ybojb Jkmm mb kuhbcO kjJ, DM mӮv kW mjkj vkvv Kl箳 D|Lk muuijbv ov J<hJa lb hjh$kl ku nl. pJnjuu vn ybojlu yuk |cvu kbvj |cvucOu hblj KpikjCj v kjl cbyF& J vn ybojv mb kuhj kjJ, DM mӮv Jju mjkj mӮv DOj c ku nl. c$, Kpi kbhvb Jk[ [U uJv ymuu kW mjkjv lk[ ou&# ku. Dp ybojbk[ Dmuu jKJ vOǮ DJmL lUIjlu ihlOvmjK Pu Dn. kW mjkj hlu vi l OvJj JU Iuv ymu Dn. lcU l Ov Ghi kCn k Mkl vn.
Ov Ghi kv cbyF& yboj DOvkkjC kjCmn mjkj hjJvi ol vn. 1984 cO cbyF& ybojl ov kbvj iB^ v ymJCl Du. l Dl pv Pu Dnl. llu Sk v lj mO vnc ybo Dml. cbyF& yboj kv mJ Dmvn mjkj l pi vJv vm DC ol vn.
cbyF& yboj箳 kc Puu GlhV DCK Sk kjC cnCp yboj箳 Mukl iu 12 J<&l J{ Puu vn. Gu Jnlk J{JCm Dl-v&loj J pnp kbhvbJj mJulR Kjl ku pl Dn J kkmjǮ Gh cnCv kcijb DJnjFccO J hm-jcO khl, mJsvJ= pv Dm ol kv h YjC uu Dn. JmlJk Yjllu mij cuJnlklu cu箳 cu箳 Sk kwkn yboj Muk vml. l j kwk DmJ, Dm Sk Dbljj^dz DnJu mbil. cbyF& h& ^m p hbcO Muk Dkjl Dm l hjoM pCN/ CN yRJj [@uj ojv DkjJ, Dm mlJ c cbyF& h& ^m p Jml vlv J yboj箳 D|Lk nlm 1992 mu cb[u nl. cP mlJu Yjl mjkj DL&Klv lJjl cbpj ou nl J vkvv cb$uv oKu mJ& ybojbv DoM oTv cP mlJvmj hjoM pCN/ CN yRJj [@uj ojl Muk DkjJ, Dm HlJ k{u nl. lcU oMlu 11 cK ybojb GlhV kn iblJCk v kjl kj[ hbv J{u. lyyl h& ^m DOkj EkJ jpkdz h{j bv Dc箳 k& kOn klk ku vn. Ekynv, yRJj DkjCl CN [@uj ojl h Jmu kjC箳 yyll ul vkvv cb$u khl kjC箳 Jjl Dn DC lcU yboj箳 GlhVl Hj c I nF&u. n OjC oM箳 D|Lk nl Dn EkJ vn, n m% ukbvǮ jJJ. llhjl {-Glj kCln Obl Dmll. n Dcn mbiC Kj lj ijp vn. hC, 130 J<祮 yboju H ov J<x lLkLl l nTv l hvn vHwl Duu Dmlv yboj ybo kjC nk kjC, n kn nlmbybOlb [J Dn, n pvlv u#l IJ. cbyF&u vncǮ mJ$hC JiCk oCN kW mjkjcOn lu kn nlmbybO Dm Mklu. cbyF& ybojl Sk uKbh# pml kbvm& T vl, Dm DoM kW mjkjv 1987 cO h&JjC mbj#C箳 myyKu k{u nl, n Hj L[ ukbv cnl Dmu. DL&JJnjl YJv ul vnl, n Kj Dmu lj cbyF& yboj oM箳 ill Emn J Dn, n Jmv uCj vn. kbylu Dpj J cjJ, Dm kCn mmbmk=l Ju Jl vn. cbyF& yboj lj Dpj h[uu vn. lu Dpj h[Cl Du Dn. L[Hj Ghbv l yj nT Mkl Dmlvn l箳 cjC Y< kjCl l Dn. Sko yk lv GljCu uiuu Gi cnlvbvn mJjl l vn, Dm cl uKl J kjCl Du Dn. c$, yk lu k l[Cl Du, DM Mbk Iu vkwkǮ pi Dn. yk l[uu Dmu lj i[ cia uJv mKh vu cbyF& yboj nlElk, kcij DC Dc DKu Yjldz yboj J io kcij cnmbI J mJ& kcij vl mcL& Dnl, n pvlv mcpv IJ J hlMjhC kjCl CN ju yU h[ v.
Sm.Dj.kUkC@