j J J j , 17 D@ kw y j 2 0 0 4
cnj^ DL&-DvL&

kcj klkj
cnj^lu DL&kjC 1990-91 hmv you uiu. mKj kjKvbv IjIj uiu mJl PuJj l hjCc jpkjCJjn nT uiu. iu 10 J<l lj jp DL&kjC hC&hC Gp[ Pu Dn. 1963 l 75 12 J<&l JmbljJ vF&k n Sk cKcb$ nl. lbv mLj jpJ ou, Sk kjC o<kU, bF&, cniF&, ijy Dmvn DL&kjC il ilǮ oMv pl nl. 1975 l 1987 12 J<&l c$ SkC 11 JU cKcb$ youu iu. cnj^箳 DL&kjCu Dj uiu l lJnhmv.
lM lk vJ[Ck cnCp jpkdz Ykbh Dml. Mv Flk k `jMj mku`vmj Ykbh lJl kl nl! kJO cCmb cvl uuu KUyURv, ji-uYbv, #Y-#Ybv YkbhcU J Hu ckUk cUl. Ykbhu kO O|ck, pldz, oMk, Y<k Dm hoj Dmll, hC l mJv so oCj, hC mnp lm v Cj hoj Dml DL&kjC.
cnj^lu bo箳 vJ[Ckbv Sk yy UkhC DOjKl ku Dn. l n k, h{ jp DL&kjC hJa vk<bJj uCj vn. cnj^ jp箳 DL&kjC pJ{ YJ Lu jpkjCJj Dn, lJ{ Flj jpbcO D{Ul vn.
jplu lk mKj kjKv cnCp Skk i[ Dn. kjKv npj mom DC Tm uJCj Mlkj, npj Tml[C kcij DC kjKvlu kcij-kc&j lm mJJj DJubyv Dmuu uK uk b Sk sKv mbmLv Dml. l mbmLv箳 k=hMJ&ov MU, cnJu, yBk, Kjo-J mbI GY jnuu Dmll. Lu mJ& kc&j DC l mkWbJj DJubyv Dmuu (J uj Dmuu) uk l `mbmLvk`u cvJCj jpkjC kjl Dmll.
mKj kjKvb mJ& i[ mbybOl mnkj yBkbJj DC Dblcl: cnj^ jp mnkj yBkJj DJubyv Dmll. cnCp mKj kjKv, yBk, cnJu, Jkdz M#CmbmL, pun hj<o, mLvk Dcoj, Kmoj, jplu mjkj DC knM cCl kW mjkj DM Sk mKU Dn.
n mKU 1990 hmv l uiu DC lJnhmv `mbmLvbJj` mKj kjKvb hk[ {u nT uiu. 1990 mu kBmu hnu Okwk ymu. lǮ jp Du vn, hC lbv kBm箳 lW[ hC hUJu nl. Jmll: lJn kBm h# Sk nl DC cKcb$ Mjo hJj nl. ljn kBmu mO yncln cUu vn. kBmu 141 pi Epkl Du. kBmu 1980 mu 186 DC 1985 mu 162 pi cUu nl. (l kUl c$ Mjo hJj kBmJjOl, cnCp huocO nl. cnCp Mjo hJj ynj nl lJn kBmu biu pi cUl nl! DC l 1988 mu hjl h#l Duhmv kBm Nnm nl Dn, Dm kC cnu lj lu D#h Il Cj vn.)
cnj^lu DL&kjC SK JM J<&hmv Jmk uiu Dm pj cnCl Du vn, lj {yU DL&v l 1990-91 hmv you uiu, Dm c$ vkwk cnCl T Mku. mKj kjKvbv IjIj uiu mJl PuJj l hjCc jpkjCJjn nT uiu. 1990 vJ[Ckl youl DL&kjC lEyy JOvmYl Gcu. MJmv-Yph lu l J<a 94 pi Epkl Du. (MJmv 52 DC Yph 42). kn DlGlmn lJbv lJn cb$uJj YiJ H[kJu pCj, DM K$ Jl nl!
l#l c$ lb l mJhv 1995 mu hC& Pu. kBm 141 Jv L 80 Jj Tv L[ku DC lu 138 pi cUu. (MJmv 73 DC Yph 65). Dm {Glj H mhM[l nll!
iu 10 J<l cnCp 1995 l J<&hl jp DL&kjC hC&hC Gp[ Pu Dn. ynlk mKj kjKv GodOJml mLll Dnl. ynlbM mlijC ybo Dnl. muhj, YJb[, Fukjbp Lu h@Jjuc Gi oMO[u uiu Dn. mnkj yBk IUml Dnl. cOc Mlkj kp&ypj Pu, l kUl. DC Dlcnln Pu, l kUl. H kBm箳 vJn, lj lǮ jpJln n kp&ypjhC J Dlcnl nl nl. cbyF& oo&Mn kUl DOk Jiv m Pu. [@. o mcblb 1981-82 mbhvblj cbyF& ijCbv nC uiu mJl Pu nl, hC 1990 oMkl l nC Km Pu.
cbyF& (Dmmu cj) ijC kcij l箳 pJvlv GJu iu. D[Ǯ uK ijC kcij J lb kbydz cUv mcj 12 uK uk ijC GiM mbui> nl. ijCObJj DJubyv Dmuu Flj Dvk unvc GiObo nl. ln ybo h[u. l Kb[nj JmlbcO Dp ccu M@Ehi c@um, hypd, ym&, H@Mv mWm& GYju iu Dnl. cbyF& ijCiJ pJn Gp[ nl nl, lJn Lc kBm DC vblj mv-Yph l ml nl. ijCObo kCkCl kjCbcU um iu, & kjC n JU vJn. lu Dvk kj OjC kjCYl nl. c n k, cbyF& cnj^箳 jpOvǮ DL&kjCn vck kUl you uiu.
jpkjC DC DL&kjC Skckbv km hjk Dmll, n DCKn Sk GonjCJv mh nF&u.
cnj^ mLhv 1960 cO Pu, lJn jpl b[ Glmn JlJjC nl. MJbljJ JnC bv mb cnj^ kuM mJkjuhmv l 1975 hl cnj^ D|Lk Jkm nl nl DC jpkdz mL̳&n uYu nl. MJbljJ JnC 1962 mu mbj#Ccb$ cnCv ouuu iu hC `kv yvi cKcb$` MvJj Jo Pu vnl. cjljJ kVcJj bv MJbljJbv `Jjm` ku. oozJv kVcJj b J<&Yjvblj vOv Pu. hjbl ljn h#l cKcb$hoJv Jo Pu vnl. kBmu lJn 200nv DOk pi cUl. (p Dl mJhvln Mkw vn.) 1962 mu MJbljJb kBmu SkC 264 hk 215 pi cUu nl, cnCp 75 kwk pi. lbv mcj 52 kwk cl cUu nl. 1967 cO kBmu 270 hk 203 pi (mcj 49 kwk) cUu nl. lj 1972 cO 270 hkǮ 222 pi (mcj 57 kwk) pi cUu nl.
kVcJj bvblj JmbljJ vF&k cKcb$ Pu. lm hnu lj JmbljJ `cj` vJnl. hƽc cnj^lu vJnl. mKjmc vJnl DC pJn l cKcb$ Pu lJn lj l `oiip` Jijn vJnl. l nl JoY&lu Jbpj. hjbl hƽc/ o#C cnj^l Ykwkc pc Dmuu DC JoY&l b[ hEy Dmuu kBmu Dhuu mlv kC nmk Mku, Dm JCmjK hjmLln lJn vJnl.
Dp kBm箳 hƽc J o#C cnj^lu `DEpkw` cvu iuu kBm箳 i[bv Yuc EK[j h[u Dnl. clb JYiCJv DC kC Epku- kC nju, n hnv mnp u#l F&u k, p DL&kjCv kBm yp ybOu iu nl, l DL&kjC kmU uiuJj m ypn {mU uiu Dnl.
JoY&lu `Jbpj` cnj^u 1963 l 1975 DM mcj 12 J<x mLj cKcb$ho oT Mku, hC l kl&yij hƽc cnj^lu kCln `cj`u oKJl Du vn. cjJ[lu MbkjjJ J JumjJbvn oI& kjko& ol Du vn. 1963 l 1975 12 J<&l JmbljJ vF&k n Sk cKcb$ nl DC 1975 l 1987 12 J<&l c$ SkC 11 JU cKcb$ youu iu. (ll MbkjjJ JnC ovo, Jmbloo hu j JU DC Mjo hJj jo, Dblu, yymny Ymu DC vubikj Skko!) cnj^箳 DL&kjCu Dj uiu l lJnhmv.
JmbljJ vF&k bv mLj jpJ ou, Sk kjC o<kU- bF&- cniF&- ijy Dmvn DL&kjC il ilǮ oMv pl nl. mnkj UJU J mKj kjKvbv l kUl pc ymJu.
vJol mKjmcbv Fljn #$b Jkm ku. MU-cnJu k{v M#Cmj ku, mnkj ml ijC k{u. ijy Dmvn uk oMO[u uil vJnl. Dio 1972-73 mJ&l Y<C o<kUln jpij nc pvcU ukbv DOj cUu nl.
l kUl DL&kjC p h Ilu iu llv cnj^ Dp `mc=` vc&C Pu. hC l mc=Ǯ HU jplu cOcJi&, mOv J vJmOvJi&k[ ku DC ijyyjyj yku J{ uiu. jp箳 MnjkjCv Ji Ilu mjǮ oMkl. lJn H 18 kwk Mnj ukmbK nl, Dl l 42 kwkwbnv DOk Dn. hjbl mJ& kUl Mnjb vJ-DL&kjC kCln mjkjv Jj ku vn. HwuDJnj ybOC cnCp Mnjb vpv vJn. Mnjlu ukb Dh#-Dkb# JiU Dmll. MJmvv cbyF&lu Dmbl< M[l Yju, hC cC Yilu DmJmLl lbv mcpu vn DC 1999 mu lu (kBm Hvn) m nl Il Du vn.
iu h J<&l cC DmJmLl hblj Dmbl<l Pu DC Mnjlu Dmbl< Dkwl C Ʈvn vnl. jpkdz Ykbh nll, l ukb cvl uuu KUyUR JO jpkdz h#bv Il Du vn lj!
h{u h J<x lj DOk kC Dnl. mcj Sk k ykj (kBm箳 pnjvcl cnucC) DC Sk uK k hb kp&. vJv iblJCk nlv oml vn DC cC DL&JJmL Jmkuu Dn. pj Dm vpvMv DL&kjC u jnu, lj jpkjCn Dm oMnv nl jnCj, n GI[ Dn.
jp cKcb$ DC lb k&ku
MJbljJ JnC (c 1960- vJnWyj 1962), cjljJ kVcJj (vJnWyj 1962- vJnWyj 1963), JmbljJ vF&k ([mWyj 1963- HyJj 1975), MbkjjJ JnC (ov JU; HyJj 1975- c 1977, c& 1986- pv 1988), Jmbloo hu (j JU; c 1977- c& 1978, c& 1978- pu 1978, HyJj 1983- c& 1985, c& 1985- pv 1985), Mjo hJj (j JU; pu 1978- HyJj 1980, pv 1988- c& 1990, c& 1990- pv 1991, c& 1993- c& 1995), y@. S. Dj. Dblu (pv 1980- pvJj 1982), yymny Ymu (pvJj 1982- HyJj 1983), MJpjJ vubikj (pv 1985- c& 1986), mOkjjJ vF&k (pv 1991- HyJj 1993), cvnj pM (c& 1995- pvJj 1999), vjC jC (HyJj 1999- D@kwyj 1999), JumjJ oMcK (D@kwyj 1999- pvJj 2003), mMukcj EMo (pvJj 2003-Dphl). vJnWyj 1963 l [mWyj 1963 kUl h. k. mJbl n kUpJn cKcb$ nl, lj HyJj 1980 l pv 1980 kUl j^hl jpJ ui nl.