jJJj, 14 vJnWyj 2004
JCpi kn

Myoblv jKuu `oJ`Ij ov Ʈ$
Ʈ$h mbil J mic mbil ovn bll Hj c kcij kv oKJCN uKk n Dlcj$. MJbl oJ Dc箳 Ʈklmk mcn MjUkj nmkucO Fbp mnJl Du. Sk J<&v Dcn c@^k Pu. ci c$ Dc箳 J JiU Pu. hC oml c$ kc jnu.
c mbil jmk Pu J jnu yjm cP Ji&c$k[ pl. JmlJk cP J箳 10-11 J J<a c mOj H[kwbv Dc箳 mjmJl %lǮ Sk vklu yji箳 s Yckl ov iC ilv hnu. hjbl l J lbM mui kjC vJnl! Gu oJ n MUl Sklv mlj JpJ. l mcjm c jJMbkjb mlj Lc Sku. Klvc mbilkj k. Dvu Jm (`kmcl` Ʈ$h mbil oioM&k) bJ< YjYv Sku l oJk[v.
`kO ynj`cO oJ箳 J[ub hjmLl kl yk nl n Lc kUl. oJ kby cU hC. l箳 Ijl iC nl. yhjJ hW{jkj J cmj ovvL bv lv unvhCǮ vkl hnuu nl. h{ l mJl: ncxvc J ymj JpJ uiu DC l GppJu YJlJ yk hkwk Pu.
1947-48 mu oJ kunhju mvm k@up箳 n@mucO nl. lL lu yhcnjp k[ukj mblJYlǮ vhC J kl&v Sku cUu. l mblb DYbi, iJUC DC Flj Ypv Dml. yJbv hhǮ mL kjC箳 vcv oJ lL pl Dm. l箳 cvl chC ymuu DOlcv chC Sk JiUǮ J KUu.
1948 D@iml oJ hnu uiv Pu. kcUu iv Dbi nl. c$ lu h{ Hj c Dpj Pu DC 1981 mu l vOv hJu. SJnv mic mbil箳 #$l oJv biu I[ ymJu mJl ku nl. 1950-51 cO lu `np cmm& Jn@Fm` kbhvl mljJok vkj cUu. n DvYJ Hj cu nl. iC箳 u uJC箳 kcl oJ箳 mJlb$ lY Gvc< Dl mh om uiu. oJ mJl:n kJjv k uiu.
uJkj vkj m[v oJ iC kwum uJ uiu. kubljv lu vYJCǮ mbil JYil vkj cUu DC L lu pvc vJ p[ojC- kC- nm uYu.
oJ JJmƳk pJv L[Hj D[CRv Yjuu Dmu lj llvn lv ci& k{uu Dn. l箳m pbv iC iuu Dnl ll Oj H[k, G< cbiMkj, mOj H[k, DC ol, Gj kUkj, cOyu Ju, mcv kuChj, mO cun$, mjM J[kj J ul cbiMkj bmjK Klvc kla ikb vJ Dnl. lv pm Ʈ$hbv mbil ouu Dn lm SKoomN vkun.
hjbl oJ箳 Dlcj$lu mJ&l klnupvk Yi cnCp lv DM jpvM b Iluu o#mbybOǮ. l l箳 pJkb c$bvm mcpCmjK vn. o# Yi cnCv Dc n c$ kn oJm YiJ Jm$ hjOv kv iUl #b cU Iu. hjbl Dl l jIbh# JiU kh[ kjl.
hjbl MJbl oJ JM n k kCln DOlck JjmjCǮ iCJM lu Dhu iuc yvJ Mkl vn. `kO ynj kO MMj` JM n k oJ pJvkL Jlv Sk JlhV DC v|clMu DM JcJcO lcn Ku [kJv hn Mkl.
MJbl oJ n vml mbilkj vnl lj kJn Dnl. Gbi lYFlk c<kuhC nm lb mLYJ Dn. kJ DC ik b MyoƮ$b DiUJiU mbnl mJ& iCb mcᮮ omu. l kn vcv hn :
ul cbiMkj...
vpmJj hnu l Dhu DhC
nl kC ?
JcOu jmk kUM mju nlip
kjl kC ?
mOj H[k
...iocb Myob ioc DhJ&
phmu
mbil mp cj jmkm=u
ou
mjM Y
...Y<l hju vM ipu Dbi
hC km jKu M cyuǮ
JiU l箳 Dokj jbi
l moJ nl `Sk u YjlǮ`
jmkl DC c<kuhC b mJl: mJKl cC Dmuu mOj i[iU Dhu c|ck mlJvl cnCll : `DmbK lNn cCmbM mju vlb p[C MJbl oJb mc= DvYJ u#l Il, n `mkm` unCN oJbk[v hC& h^xmd hnu Dcn Glmk Dnl.`
hC oJbJj DM yUpyj kjC i Dn k ? lb ibclƮ$b p[u mjM uukj DC Jkm myvm b p JbiƮ$ Dnl l hC&kj J jbi Jl Dm cnCCmjK n vn k ?
kO ynj, kO MMj :
MJbl oJ
DvI kMv, C (hJ&),
hv 157, Ekcl 160 h
k=l%l mj : MJbl oJ
DvI kMv, C (hJ&)
hv 72, kbcl 100 h
%vj v[kCa


`vyu' kLb cj Ju
`vyu hjmkj` n Sk pilk yncv mcpu pl. 2001 n hjmkjb Mlyo J<& nl. l vcv hjmkjhl mnlkb uKv cjl DCC lv cOJ Dh bv ku. lv-j J<祮 hjcvblj `vyu lo&M` n hmlk Dkju Du.
jJRvL ij bv 1913 cO `vyu hjmkj`v mvcvl kjCl Du nl. mvcvm kn cnJ箳 yy DM, cvJ cub mboY&l Jhu uKv DmJ. l uKk箳 mnl Fbp Y<ln kMv nC DJMk. hjmkj hl kjlv l uKk nl DmJ uil. D Dhu mnlJ箳 c&o mbill. lM l Jmlju JJn Dn, Dm pCJl.
kL n DYJǮ mcL& i mOv Dn. l DhMj, u#JO Dml. kLbcOv Dvk oMblu uKk lb mbmk=lk, mcpk DC lJk JMbmn cOJ Dh bv moj ku Dnl. yv&mlv& yv&mv b `Gjov` kLl hl cu箳 I[JCkl mcpk GjoƳlJ Jmuh DC vblj hl y Dm YJmhM& Dn. `Gbojb Ehpj` muc uijuSH b kLl Jm DC pcvb cui blu Dl# m#clju c Go Ʈ$C l. SK cCkhC DC lJYbi y b yjyjv JuYvdz vmi&JC&v `knC p[b` lmD [u[D b kLl D{Ul.
cm cv b `MMibOJ&` kcu, l, mc#k DC Jok b cvJhj F.v JC&vlck yjkJblv mkju Dn. `G<cIl` FJv yvv b kLl Sk mvOkN nUJj YJJ, l mjYjhC DvYJm l. ``cU nCj o:K, hukb c, Y<C JmlJ DC oMYcv Dm kv uF&p hj@vou mcL&hC mkjll. `hupJUu cnlj` n DC mcv cCm pJv oKJCj uIkL Dvxm nEciJ b MyoYlJ oKJv ol. Duyj kcb `hnCj` kL DhjObv Jm DC cCmk cUum lblu cuYJ pi=l nll, n oKJl. phv Ykw kuJblb pJv hl, lb YJJ, vlk cu DC vmi& kJlck mbybO `FPv|lk` mvj kJy b kLlv oml.
nF&vjK ySu b `c nml ?` n kL nm kukj JL Jkbmcj J kjl. `cbiUJj ohj Jck#` n ySu i|m ckxm b kL Dn. cO Dcjklu ijy, O|ck-Yiuk hjmLl b h&YcJj Sk DF& cv:mLlǮ Ʈ$C c|km bv ku Dn. ll KC cn cuu oJ oTv pl. DM DM vpy cnHp b `DYm k DvYJ` n kL Dn. o#C Dklu k=<CJCa mcp, lb ijy-Dmn糳l DC iNb hUJCk, kwJƮl D{UCj oJ= b m#c mboY& Dmuu vlck kL `uk[ Emn` v[v i@|[cj unll. `lb SkǮb k ?` n kL iEMi pv b `mu cTvv` Dlcj$lck kobyjlu kjC Dn. Sk m$ DC YJlu mcp b vck Ʈ$C kLl l.
1903 l 2000 kUlu 14 uKkb kL mbnl DvJol ku Dnl. v@Jx, mJ[v, pc&v, jM, Fu, Dcjk, vm, phv, kuby, Fphl, v oMblu n uKk Dnl. mnlk L[kwl hj H kLJ<Ǯ cnl DC ci kL Dm c Juv Jkbv DOk %v cUl. kLbhk Ʈv DC phv kL cUu yj kuJO uiu. DvJo kjlv Y< HjkcU kn JU kjJ uiuu l[p[ u#l l, p cvill uKkv cv ku Dn. ljn lk uKk uKvk=l u#l Il cOJ Dh b DvJo biu pcu Dn.
Dp Jk JiU mnl箳 MOl Dn. DvJo, Y<blj JCNb mbK J{u Dn. kJU cjhjl mcl jnv uCj vn. cU Ju cUu lj Gc. c$ lM mbO v cUum DM biu DvJob mJil kju nJ. pJUhm Mlklu kL vJ[lv cu, DY穮, uKv cb[C, J< DC Mul h[uu Dblj omv l. `vyu lo&M` Sko lj hjC kju njkl vn.
`vyu lo&M`: cOJ Dh, Glk<& kMv, hC, hv 140, Ekcl 100 h.
jOk kb


k@hv u#cR k& DUK
Yjl箳 mJlb$mbclu ov cnub vJ un; Dm Mv MU hj#l ncKm l. DC lu mJ祮b Gjn Dio juub Dmlb- jC u#cyF& DC k@hv u#c.
PMǮ jC u#cyFyu ukbv yNhk cnl Dml; hC k@hv u#c vlp mY<bb DPo Eno Hplu cnu mvkb cK nl, huk[ lbyu knn cnl vml.
mll `Fvkuy EPoyo` hmlkvb l GCJ yN DbM Yv k{uu Dn. k@hv u#cR cU Fbp Dlcj$ n cj DvJo Dn.
k@hv u#c cU u#c mJcvLv. lb J[u kjU; hC lcUv[l l Kl Jku nl. miUb Ij GM#l, ilk Jjbb nlb.
k@hv u#c [@kwj Pu DC lbv 1940 mu Emihju Jkdz JJm Lu. lJU Emihj n yM voub hJxk[b Hj cb Cb nlb. cn箳 Y[kl pJU Emihjhl hnu. phvbv Emihj Epkub.
lhh Lc jmynj ym DC ci vlp mY< Emihju Du. DPo Eno Hp J DmL Yjl mjkj b mLhv Pu. DPo Eno mvl cnun Dmu hnpl; cnub kl=&lJM DH Dn v l Ghi Pu hnp n kuhv vlpR. lbv [@. u#cRv jC PM huC GYjC jC ou. Lc H 15 cnu h{ Du. hjbl nUnU mbK J{l pTv Sk mJlb$ huC K[ Pu. lu Gc M#C cUuJj l h< mvkbFlkǮ ljyp Puu hnv phv mvOkjn kl Pu. h{ c$ oJ Hm Gu h[l iu. DPo Eno mv hjYJ Pu. hjbl DPo Eno mv Yjldz pvlcO kcuǮ uk Pu nl.
[@. u#c mJcvLvv kv&u c mniu Dhu mnkNM JJn ku DC l Dhu mJYJ Jkdz JJml i{v iu.
h{ mY<v Dhu cucU l ckwm&Jo Jjbv Yju pTv mcJo h#箳 k&kl& yvu. k@hv u#c mniu bv Dhu n pJvknC mll hmlkl L[kwl, hC hlhC cb[u Dn. vlp Jcv DhIll cjC hJu, Jj lb Jm vn.
cU hmlk 1983-94 mu unub iub Dn. iu 20 J<l oMl Dvk Iv I[u Dnl. lyu k@hv u#cR Jj k Dnl, n Jku kUl vn. 1942 mu p mcJbv DPo Eno Hpu `H@mm` cnub nlb, l JjOjk[ l kM Dk|<l Pu, bn Gj cUl vn. hmlkl sƮ$bn GCJ pCJl. k@hv u#cRb vlpRmylb u<kj JMlub l mm Ʈ$ lj kcv FL DmCb DJMk nlb.
cb[C, cC vox<. cKh= Dk<&k. k@vvvu kMv v|cl J movbo koc b DvJo Gc.
Fvkuy EPoyo:
k@hv u#c mniu
DvJo : movbo koc
k@vvvu kMv, hC
hv 122, Ekcl 70 h.
cunj k=<C iKu