pvJj 2005
nmvbo U

16 HyJj 1975. mkU i[v hCnv cbyF&u pu vIu nl. J<&vJ<x J[nTm n cP Jmlu myl Dn. l hmlk MU Jnu lj vnl. cP Jm y@il Flj kCln hmlk Dmu lj J[nTm nJ. lm Ilu. lJ{l oj箳 Hlv `mkU` mjku. hnu hvJj J[nTm箳 vOv ylc. Sk nll kOn v cjCj J[nTm DC omN nll 94 J J<a J[nTm cjC hJu ylc mbiCj `mkU`. l #C cu J[nTm箳 Sk Godij DJC Pu. `uDvj` n l Dlbl u[k Skul Sk cui Jju ylc SkuJj $m J<祮 J[nTm Godiju nl- ``D L@ M J@p Fcc@&u.`` Dhu u[k uDvj DC l c=l ov Iv J[nTm箳 mJhvln kO Sk$ Du vJnl. ``cu Jub k l Dcj Dn`` SJ{ Godijl pil DhlJi箳 Jov YiJ uiuu DF&yhb cvJj ymCN hnu vI=&C IJu SK Mkm$mjK J Hu Dn. J[nTm箳 vOv Jl& SkuJj pilu l箳 u#JO Jkbvn n cnub Dmu k, Dj, Dcnu Jub nlb k l Dcj Dn!
J vJJo Dub[uvblj unuu l箳 kobyjln Jku KUUv nmJ l mcL& nl. J[nTmv unl p DC Jkbv nml nml J n L[L[k vJn, mjSk J<祮 hjbhj nl. l箳 uKCl uKk箳 J{l J pjmn mbM J DM DU vJnl. k LkJ vJnl. mjSk J<hJa cb[uu obi u nl. J[nTm vmuu piln Dhuu jnJ uiCj Dn n Jj kCu MJl vJnl.
hunc vJnu J[nTm vJ 15 D@kwyj 1881 jp pvcu Duu n Fbp Dhu uKC yp ElkƮln v youl jp Dhu yuM ymv kL-kobyN unl nl. hunc vJnu n l vJ pjm D[JUCǮ nl. lcU l D[vJ DOk uk Pu. ``yjM箳 JU yhlmc oCN h n Dmu vJ JCyu c j[v Dj[v v<O kjl n kC箳 u#l Du vn.`` n l vJJj mJl: J[nTmǮ lj Dn. pJU cCmb lu `huc` cnCl.
huc箳 kL-kobyNblu JlJjC youl mcp hjmLlM mljc mbybO vJnl. l lv oKun Ilu vn. DC vJu Dm k, l箳 J箳 vJJo-yCCJJ J<a unuu hmlk Khn oMu#b nMyl nl nl. DOvk hʳ uk kobyNblv D{UCj kc[b JC&v vJnl, Kvoj[ vJnl, j HmlJj cjcN vJnl, MJiU vJnl, Jli vJnl, kmu mcpk Mv vJnl- jpkdz jnmb mH vJnl. nlb l Sk pvb Fbiub[ DC kU箳 DIyjyj Jnv iuu l mcplu Sk mlj. l Fbiub[n hucv Dvk J<hJa m[ub nlb. Dcjkl vӳ@k&pJU Tv mLƳk Pu nl. kbyl l DC l箳nv j J<v unv Dmuu l cU, mo# mnjC SLu, kn k$ DC cbpj. uKvJj u#JO [@um& cUl iucU uBi Dub[Jj jcmvyi& vJ箳 coj Ghvijl jnu Sk mboj ybiu. YJlu kn Skj yi. ll io& JvjF&- JvjF&lv hUCN hJ.
hucb D< Ju#C vcl. mkU uJkj Gv ybiu箳 h&cO . yj vcmkjbmjK nlh lCC Sk Jc yj JU kj. J vJJo J<x Guu lj huc n JcoM ku vn. Ijl pi Duu vm. ci mJl: Dhu m Ypv I. n lj kj. n vnj MblhCv u. SKo jnmkL (ynO DiL ƸmlǮ) EkJ DJ[l uKk hmlk Jl Jl vnj mbhu, Flj Dvnkb Gjku k mJj YlHju vI. myl Ijlu k$ nJl. k$ DC cbpj n huc hjc mvnlu cb[U. Sko n mkU HjHk Pu k, vJ箳 mcju DYmkl Mj. kL-kobyNb Oi pUJu mJl. l v|cllv DmbK Jkbv cCmv KoKo l K: K:hl mJ& kjbv nmJu. vml nmJu vn, lj `h. p. J[nTm` n Jmv p[Ju. kClj Fbplv hmlk JCNb `J[nTm JCj` DC `J[nTm v JCj` DM JYiC ku nl. pcm D@i m hC mllǮ yyll cnkbp< DC lku k yyll kJU Dmj DmCN kkjv `L[Hj J[nTm DJ[Cj Dm l Jk pil mbYJl vnl` Dm cnu Dn. J[nTm DJ[l DL& l DLhmv l Flhl DJ[l. n Dhu yuibOJ祮 iCmjK Dn. l mbhC& DJ[ Dml. (mjMm$ Ʈ$Jbv J[nTm DJ[l DC l miU hmlk lb HUJj Dnl, n c pJn Ju l JU lbJ< cu JCj kMil Doj GHUv Du nl.) `Jmv` huk[ J[nTm箳 yyll omj Myo vn. Dmu Jmvbv pbv v yI[l jn Dmu lbv DJM lm jnJ. Dck Sk lJ%vl EkJ Oc&l cvJl kuC Dn Dm Dn OjCNbvn Yvi[l h[ v. (l h[l vmll!) lb nmC箳 FbJj vmi&v Sk v GI[Cj Ph[ ymJuu Dml. Dnbkj oiO DC DkjC Jli ITv n cCm pil Dmll. lbv mll kClj Kj-K `M$` nJ Dml. Dm `M$` mJ&pvk yiuyJ GY kjCl p MmJ nll l `nkcMn` nl Dmll. DC `Jvo` lj c$ p[l Dml. cnCv Sks$ jpJl hnu nl nl l Jvo.
J[nTmmjK cCmu- vJn, oJcCmu- mOMb J=Ǯ Hj c lh mmJ uiu. l Dh J= DC vc&U Jvoy n l箳 D<l Mh jJ DM hjmLl nTv iu. mmbmk=l piv upv cv Ku IuJ DMǮ n Iv Dn. Sk mbhC& Dml cCmu lhJuu mUv ouu [imjK km Ʈkv jnl DC jpkdz j vJKu uCN yk JYj DkjC yU nTv km piJ n Sk oYok GonjC Dn; hC lyjyj mN cvmk sUlv, JjJj icl JCj J[nTm Dhu Jvo uKvM Fcv Jv km jnu l nkkl cCmh{ Dojv vlcmlk Jnu uJCj Dn. hC nmJCN cCmu kC DojCdz Jij cvl vml.
kun lJ%v mj EkJ Okwkj kjCm J[nTmv unu vn. pJv箳 mKu lJ%v El ku vn. lv cnu Dn, ``cPh{ kun ci&oM&v kjCj vc vnl. c Dhu pil pl. unl Dmu cnCp GiǮ Fk[ lk[ hnl ymu Dhuu mJ[ vml. Skciv Sk hmlk unC n cP pJv Dn.`` kl mnplv J[nTm n cnCv iu Dn.
1902 mu J[nTmv JJmƳk uKv箳 #$l hnu Sb^ Ilu DC 1940 mu Gp[箳 DO yj vk, lm Jvo mbilk, Mk[ YJil, ovM mJv kL DC yUm kobyN unu nl. n kn vmlǮ uKvkc vJnl. llu pJUpJU lk k=l M vJ hj il iu nl. k[KbJj y箮u KUJJ lm Fbp Y<u KUJCN J[nTmv mJl: Sk J vc&C ku nl. l Y< DC l l m=, Flk l mJl: Dn k l箳 mnl Y<blj SK Gc kJl Y<bljmjK DMkw Dn. l h$ Sk JM Fbp kuKb[lu DC l mbmk=ll Flk puu DC J{uu Dnl k, l pcvlv lbv Dui kjC kǮ jJ. ljn J[nTm箳 Jvol Jlckl Dn. Fbp Y< mcpCN h=LJǮ hJju mbhC&hC vjU mbmk=ll piCN ukbv l箳 Jvov, DHulv Jvo Ghcbv, Jvo mbibv [Ublv hC F&hl nmJu.
l ya Jmj DC pJnpd, Dhu `mcL` vJ mhEui kjC vmlv `h`hmv m kv hnu `h` Dvᮮjl Dn n ypJCj DC moJ Gmv hm oCNb MOl DmCj l `mcL`, u@[& ScmJL& DC l l yuBE[ip k@mu, Ƭp, cuvj, Dbku [d, i@uH kLblu l i@uHcn<a `J= mom`, D@C DiLmjK Dvk Dl-cJM. n mj cb[U DC lb n vc&l bv Fbp mnll n iWOU cb[u nl. iWOUu Dbl vJnl DC c=lv cuJhl iWOU箳 nl cMu JPu vJnl. Sk mc#kv l箳 v|clh{ nl klv cnu Dn- ``J[nTm lY Lku lj vn. hC mc#k c$ vJv mllhj JM<C MOv k{l k{l Lku uiu Dnl.``
uKv n l箳 c J< nl. uKv cnCp m#l yuM ymv nlv kuu uKv. cpkj mbiv uKvkk[v unv IC lu pcu vn. Sko SLuv lu hjk@[&mjK b$n DCv oTv Yj nuk kjC lv ku nl. J[nTm cnCl, ``c `LBkw pJnpd` kobyjǮ l b$Jj cpkj mbiu uiu. DC kn JUv l cpkj Sku uiuJj l cP cu SkJv. Yul jU Ju uiu nl. DC cP DJpoKu SK hyymjK Dn cu lhl kuhvn vJnl. l lmu DJp EkJ l b$ hk Sk kClj cP lbi[ Kl nl. Dm. omN oJM c l Ykj b$ Jkv ku.`` mcj yyU h cb[v DhC DhuMǮ KUl ymJ lm n uKv k&c Dm. mJl: yk u kj DC llv mJl: icloj m[JCk kj. uKv箳 sboyu lv cnu Dn- ``uKv Sk cp Dn. lcn mJYJl: uKk Dmul lj lcn hMm, klam, EkJ Hj kMu, shv m JnJ cnCvm unu yml Dm cu Jl vn. cu lj hvn hvn unC DC l uKv Imvhmv uKK kj Hj nm Dn. Sko kioJj Glv k{u- ci l kln Dy[Oy[ k Dmv- k knlj Dhu hl[l pc Pu Dm cu Jl... S. S. cuv lj cnCl k, hmlkb kMloKu k vl. l unJl. l mboj DM Sk l shJ- uKku JCm.``
`mJvl: mK` cnCp lj omj k Dn? mnlv|cl n KjKjǮ [ DmJ. l KU cp Ju nJ. J[nTm n mnllu `KU[` nl. l mJl: cov nl. l mJl: c nl. l箳 kLkobyN cnCp mN Y[b pJvlu K-K, Dh, ubi[, OJOJ, uhb[J- vv lNn! DC J[nTm n l KU nkkl mbiCj Jvo kcWj. n l oml cb[U nl. FL kC Kuvk vnl. kC箳 cvl hh vn. FLu njpl KUlumjK. FLu HmJHmJ hʳ箳 [Jlu HmJHmJmjK. FLu c, l c箳 D[ Cj cCm, llv mj cv Yp iCj vk, lbv `pu`mjK LjLju uJCN l DlyF&, mbkcm m#l J<CmjK GY Dmuu l pJnpd... n Sk Ju#C cp vk.
vk cnCu nJ, kjC l箳 h$b Iucu DC OJhU n SK jbicbJj uumjKǮ Dml. kobyjlu h$oKu vklu h$bmjK moJ nul Ju hnpl Dm J[nTm cl nl. lv l h$bv mml nT ou vn. Sk Sk mbi cnCp Sk Imjib[Jv omN Imjib[Jj vC k&c. J[nTm vk vc&l, m$Oj DC #kn. Dhu vk vJ IUl mh[u k mJ&l lu DO Dvbo Jn. ci l箳lu m$Oj K<l Tv l箳 HplǮ icloj Myobl JC&v kju huu Dm. DM SKo vck Ghc vI k, l muJj cu Jlb J[nTm mJl: ioiu PumjK nml Dmu. hvhvblv DM kllj Jvo Ghc. Gc kJlcC Dpyl youl Cj vn DM Dk Myopv. Sk c$ vƽl k, J[nTm n l箳 l Fbplv DvYJu nJ. Y<bljl l箳 Mulu u hk[l l vn. lyu箳 lk[l `O` cnCp lL `O` nJ, `Ov` uCj vn. lm J[nTm箳 Jvo Dn. Y<blj n lm hnu lj Sk m Dn. J[nTm Jlv n Hj pCJl. l l pJnpd n `yuj` Dn. Dl `yuj` Myo DL& phv `iM` EkJ Hj kMu `YpyJ` EkJ `hu` MyobFlk D-Y<bljdz!
l箳 Fbp Y<u nJ lm KUu uJC klk hb[l-Dhb[l miUbv nl. 1939 mu D@kwmH[& vJn|mv J[nTmu Fbp mnl箳 mJyu [. ud. mvcvvdz hoJ ou. lhJa ck& dJv Jvo uKku k l mvcvvdz [@kwj oCl Du nl. Dhuk[u Jhv c$ Jvo uKku DM ijJhj [@kwj oC n mcvl: SK %Jukwcv kCu lj Gc lboj Ʈkv kjl cnCv `Mu DC HU` oCFlkǮ DMkw klu i Dn.

(c@pmk kv箳, pJbl oUJ mbhol
`h}b Sk mJC` hmlklv mYj)