yOJj, 16 vJnWyj 2005

(mJmlj J=)

`n@cu' DYJv

 

cbyF& cj mnl mbI-vMK `jbimbi` Ghcl iJj, 17 vJnWyj jp mbkU ml Jpl [@. Y. v. hjboj mYi=n L Juc MkwmhDj uKl `n@cu` DYpl vk=llu vJ[k vJMb cj DvJob `vJv` k&c nCj Dn. `DYpl jbiYc- hC` vmbmLv k&c v|cl ku Dn. `n@cu` cj DvJo- ihU iCM Dijkj, vv pi DC DC vF&k bv ku Dmv, lb DYJv箳 k&c oioM&v Dv KJ[ bv ku Dn. v-Ʈ$h DYvl Dlu kukCa, mnm kukCa, ilbpu kukCa, OjM pM, vKu i[iU DC Dv ij DYJvl mnYi nCj Dnl.
cj mbil vhjbhjhmv Dplil `n@cu` DYpl vk Dvk hb cj Y<l vc&C Pu Dnl. llu vJ[k lv vmbnlb mcJM vJvl kjCl Duu Dn. 1883 mu ihU iCM Dijkj bv unuu `Jkj Juml` n hblj, 1959 mu vv pi bv hbljl kuu `n@cu` DC 1990 cO DC vF&k bv kuu Y<blj b l mcJM Dn. `n@cu` vklu n@cu DC D@Hu, n@cu DC kwu@[Dm lm n@cu DC i&[ lv vJMb vJv l nCj Dn. Jju lvn vmbnlbcOu n lv JM Ju pCj Dnl. MkwmhDj `n@cu` vk cj Y<l, l-l kUl Puu hblj DC Y<blj, lb Y<Mu, Myoh lm lvn vkkjb `n@cu`J< Dmuu kv #kbhl hnJ m lvOk mJhl vc hlv n `vJv` moj ku pCj Dn.
DYvJ vJv cU kuhv vkkj cnM SukbJj b DC vc nl `jbiJO&v` vuKv k&MU! cOblj c& cnvl vihj L cnM SukbJj b ci&oM&vmn `jbiJO&v` vuKv k&MU Pu. k&MU omj m$ hC L D@imcO hC& Pu. m$cO vkkj i. h. oMhb[, ckjbo m, cOj hjboj DC v-oioM&k- DYvl mnm kukCa b ci&oM&v uYu. k&MUl vpillu DYpl vk=lR cj Y<l vJv JnJ, DM kuhv cnM SukbJj bv mJu. llv ci `n@cu` vklu vJ[k vJMb `vJv` n k&c mkj Pu. DYvJ k&cm GhmLl #k DC k&MUlu mnYi vuKkbv lm GlmHl& lmo ou. hClu `jbiJO&v` vuKv k&MU Dpv cnj^ kuju mWj, hC DC `DYpl jbiYc, hC` bv mbjl ku nl. Dlu kukCa DC OjM pM bv k&MU mbkuv ku. lm Dv KJ[ bv k&MU mbpv pyyoj mbYUu nl.
`okl& DC hmku` : mnl mbI-vMK `jbimbi` Ghcl iJj, 24 vJnWyj jp mbkU ml Jpl [@. Y. v. hjboj mYi=n L cnj^ kuju mWj, hC v|cl `okl& DC hmku` W vk箳 cj DvJo vJv nCj Dn. cU uKk- p@ o kwup, cj DvJo- cOj hjboj, oioM&v- ijM pM, mnYi : okl&- pbl mJjkj, hmku- mo Dk.
`okl&` DC `hmku` oIbcOu n Slnmk Y I[u Flnml GuuK Dn. c$ Yl k & Pu, l kCln mboY& DmllJl vn. n oIb k yuu Dmlu, yu n vk n uKk kJU Dbop Dn. Oc&J<k uKv kjCj okl& J%vk kv Cl DmC DC iCl J Ycll mbMOv kjCj hmku Oc& DC MӮ YJmcj J%v k:hoL& cv uil, n mbJo cuYl Dbl:JjO Dn.
okl& (1596-1650) : pPF M#CmbmLl M#C IluJj okl& bv kn kU mvk hMcO k{u DC lvblj mJ& D< DYm, Elv, uKv kjCl IuJu. lJ% cnCv Dhu kUJj lbv c GcJu Dmu lj l iCl, J DC FbJ%v Mm$%n nl. lb lJ%v YJ mbhC& DjJ MlkJj nl. J%vk kv pu cnCll l lbk[v Du. lbv Oc& DC J%v n #$ hjmhjbhmv JiU ku. lb JjbcU llkuv Oc&m j< lbv D{Jv Ilu. vmcO n Hj kU jn Mku vnl. DKj mJ[vcO l mLƳk Pu DC lLu nJcv v cvJuv lb J箳 55 J J<a c=l Pu.
yuP hmku (1623-1662) : DlM lJ yǮ n Mm$% yuJhmv J%v箳 #$l DlM cnJ i kjl nl. J箳 DjJ J<a lbv DbkiCl b$ MOv k{u. Ycln lb Km DYm J< nl. J[ubyjyj lb mbhC& kbyv k@vum vmv (1585-1638) Oc&Mm$Jʳ箳 Oc&hbL DvƳlJ mJkju. pPFb vlJjO JjbJj DC k=lbJj hmku bv Dhu uKvcOv pyjoml k ku. hjbl cul: J%vk DmCN hmku b , Oc& DC J%v ov JjbcO mll nukJl jnu. hjk cvmk lC DC vpk Mjjk=l cU J箳 39J J<a lbv c=lv iu. Dukk yc iCl%, YlkJ%v DC O|ck lJJʳ DOvk JjJblbcOu mLv DvvmOjC Dn. vmvPc DC hj j@u- jcv k@L@uk & Oc&hjbhjlu Sk kfj Oc&hbL. hbL Dv kj Oc&huvJj JCj. Dlc箳 cǮ mll El kjCj DC F&j Y yUiCj nl. lb mJlb$ JjmjC Okw Juv pPF hbL DC jc箳 & lbv JjO nl.
vJv hnu i moM&v mYi=n, hC L DYpl jbiYc J cnj^ kuju mWj, hC Dpl vuKv k&MUl Pu nl.
lvO

 

lk yOJj

lk Jj