yOJj, 1 c& 2006

(mJmlj J=)
yM b Y mJ nF&}!
 
1998 mu Yjlv DCJm$#cl GI[hC OjC ku lJn DbOl j@, Huu y[JF&, kjl hl-hlv Do Dvkbv knj GJu nl. Dp pj Dcjk Yjl箳 DCJm$ #clJj DbkM uJC lv kjl Dn lj cb[URv Dvbo箳 GkU Hu nJl! hC Dhu DCJm$JjO cnJ k Dcjk<, DM mbYcl n cb[U mO DmC Mkwl Dn.
D cjk DO# p@p& yM b Dic YjlY j[& vkwmv b 1972 mu箳 vYcC pilk jpkjCu kuC oCj nT Mkl, Dm hjj^ OjC箳 kn pCkjbv Jl. Yjllu Dvk i J jpkdz h# lb J Dcjk JjOl covl Glju Dnl. mhjmLll kcvmb mjkjJj hi[ Flk Dn, k lbcU yM mbmo ovn mYi=nbmcj Y<C kjCj vnl. u#l JCpi i cnCp 1985 hmv mJ& Yjldz hblOvbv Dcjkv n yncv ouu Dn. (jpJ ibO, vjEmn jJ, Jph J [@. cvcnv Emi). yu Ekwuv DO# Dmlv 2000 mu Du lJn DhC lbv n mvcv ou nl. Dp Yjl-Dcjk mbybO lnh# pJU Dmvm yM bv DhC mbmomcj yu oCj vn.
iu 15 J<l pi Dcu youu Dn. Ml mbhl mbhl hnu DKl Pu. (1991). lhl Yjl DCJm$ OjC `vj J kbpjJ` mJh nl. llkuv Mmbluv J pilk DC Yl h&YcJj l i nl. hjbl Sko Dhu mcjk `k` Dmuu mJSl mbI Dml Puvblj ll Dcu you kjC pj nl. hjbl, ouuǮ mcjk lp% Dhu Myob J Jjb Flkw cl h[uu nl k, youl hjmLll Yjlh{ GY kuu DJnv lbv oml vJnl. Dvk mbj#Clp%, clm J Mm$% bv iu Dvk J<x kuu lvbv DKjm 1998 mu HU Du DC Yjlv GI[hC DCJm$#cl OjC ku. hC箳 `Fvh@[`v hC l mboY&l Dhu KjǮ J Guu. `Dp yioo lj G cbyF&` n `ukm`l cP uK 1991 cO m Pu Dn.
1991-92 mu m Puu you SkJmJ Mlkl DCK mh nT uiu Dnl. Yjl J v n ovn oM YJ<l Sk c D|Lk M yvCj l Dp kCu Mbk Jl vn. v DC Dcjklu cuYl clYon Dl JnJj Du Dnl. mn J<hJa Jph bv vӳ@k&cO `DM mm`l Dhu Y<Cl Yjl J Dcjk blu c$ `vm|ik` Dmu Y< ku nl. mn J<vblj yM bv 22 HyJj jp J@EMivcO l Myo Jhju!
hjbl, Yjl-Dcjk c$ EkJ Yioj Jo箳 YJNl h[u Dn. Yjl箳 DCTp& J DCJm$ k&cmboY&l Dvk Jo Dpvn Dnl. kn jpkdz h#b lj DcjkM c$u JjO Dn.
Yjll l mbybOl j cK clJn Dnl. mjcOclv ov oMbl DCTp& mnk&yyl clYo GI[ Pu Dnl. DcjkM c$ kjC箳 JjOl kcvm hC&l: Dnl. kjC lbv n vJ׮ HU Jl DC vyu lb `vm|ik` c Dn. kn lLkLl Oc&vjh# cb[U Dcjk JjOl Dnl. kjC lj lbv Dhu Yjldz cmuc Skir cl hkwk kj Dnl. kn j^Jo M J Mm$% bv Yl Dn k DCTp&mbybOǮ colǮ D[v Dcjk Yjl DCJm$#cl Dn l mljJj `iJv` J FƮsl! 1998 mu Yjlv DCJm$#cl GI[hC OjC ku lJn DbOl j@, Huu y[JF&, kjl hl-hlv Do Dvkbv knj GJu nl. Dp pj Dcjk Yjl箳 DCJm$ #clJj DbkM uJC lv kjl Dn lj cb[URv Dvbo箳 GkU Hu nJl! hC Dhu DCJm$JjO cnJ k Dcjk<, DM mbYcl n cb[U mO DmC Mkwl Dn.
iu J<a 18 pu jp [@. cvcnv Emi J p@p& yM bv DCTpx #$l mnk& kjC kjj ku. l kjj cK GM DCMhmv Jp yvJC箳 Yjl箳 lvbv col kjC Dn. Yjl vm|ik Tp& l箳 #$l ci Dn DC Dhu mJoM DCTp& k&c 10 J<x ci Dn. DCTpx #$l Dcjk mn糳v il Pum Dl luJj Dhu hjJubylJ L[ lj kc nF&u. Yjl箳 D|Lk ill Tpx kcljl n c D[mj jCj Dn. 10 l 12 lm Yjvcv mnv kjCN cnj^lu pvlu lj n mnp hCj Dn.
mnk&cU Dhuu mO箳 DCkuhbkjl jvc FbOv cUu (p Dhu oMl Hj L[ Dn) J MJ lb$%v mnk&cU Dhu FL cyuk Dmuu Ljc JhjC箳 Dhu lvbv il cUu. 1972 hmv l oMv DhC lv kjl Dnl. hjbl Dhu Gi lb$%v DC OlJ%v Dpvn lm cimuu Dn.
kjjcU Dcjk Gibv Sk c ypjh cUu. Dp mJ& piYj ky&v o<CcU pi箳 nJcvJj nCN Ilk hjCcbyu pikl Dn. DCTpx Jhjj Yjl箳 D|Lk Jkmu il lj cUu hC ky&v DbljUl pTv p o<hjCc nT uiu Dnl lhmv h&JjC yJ nF&u. cnCv Yjlv DCTp& JhjC n mJ& pi箳 nl Dn.
hjbl, Dcjkl DCJm$ mjyboǮ mcL&v kjCj Sk Hj c `u@y` Dn. DCTp& #$l mnk& oC箳 cyoul lbv Yjl `Hm y[j jD@kwj` (pbl Jhjuu FbOv箳 ohh FbOv lj nl) Dbljj^dz vb$CKu DC Dnl. hjbl l DCYflv cUCj 90 kwk M huvc Dhuu s J DlOvk (Dcjk l[Ǯ) DCJ$ yvJCkjl ijp Dn. Yjl箳 Mpj hkmlvmjK DmLj j^ Dn DC lLu DCJm$ pj `pno` cb[UR nll h[C Mkwl vc&C Pu lj ci hkmlvJ n il DCJm$ Jhv Dhu oM yJ kjCKjp omj ci& Dhuh{ vmu.
Dio hb[l vn J nc YYb kUhmv n `mJoM` #cl DhC vc&C ku Dn. Tp& mnk&kjl l OjC yU Yjl oC mljc Mkwl vn.
pJn Yjldz hblOv DC Dcjk DO# ouul JIRv ymlu lJn lbci GovcK v mJu Dmu. Yjl-Dcjk JIl v n lmj DM KU[ Dn. lv J<hJa Sk p Dcjk lp%v Dcnu mbilu nl k, Dcjkv Yjlu cnM yvJC bi ybOu Dn. lv J<hJa Kmil mbiluu n c iu J<a Dcjk hjj^cb$ kW[um jF&m bv GI[hC mbilu nl. ov cnvbhJa J@uj DB[jmv mcjklp%v vӳ@k&cO kuu Sk Y< Hj cnJ Dn, ``Yjl kCln hjmLll Dcjk `h` yvu D Dc cUǮ Dh# vn. hjbl, u<kjǢ mcL& Yjl n DhDh DMcO Ʈv mu Mn oF&u`` Dm l cnCu nl.
Dcjkl GovcK Ʈv cnMǮ mcv kjCyyl clkw Dn. Dcjk vM D|Lk mljJj mnk& lj u<kj mljJj DbkM J FƮsl. 2003 mu y@mv箳 kv[ mWjcO mbMOv kjl Dmlv 7 Su 1961 mu Sk ybO (Dcjk j^dz mj# mcl kjl lj kuu) Jvl Du. [@. j@y& kcj n DO# p@v SH. kv[R muuij l ybOl cnCll k, v Sk cnM cnCv Gou Cj l Mbk vn. Dcjkv vu pilk mmbluvl i l mLv ou hnp. hjbl lyjyj Dcjkv Yjl J phv b m#ckjC kjC pjǮ Dn. iu kn J<hmv Dcjk OjC yjkF&v hnu lj lbv n cOc ci& mJkju mh omv l. Dp vmboY&l Dcjk OjCl Sk kj IF&ioa YJv oml. l cK kjC cnCp Ʈv DL&JJmL DC v箳 `YJ`Ku Dmuu nBikBi, Emihj, lJv J Fb[vM J cuM b pj iUyjp ku lj Dp pil v vbyj ov DL&JJmL yvu Dn. D|Lk lkoJv v Go n MbllhC& Dmu k v Mbl cnmij J Div DMJj l J&mJ ipJu Elv Dcjku muu Dn.
v Dbli&l mLl kn `MY`mbkl ol vn. vkl vv `Fbjv`Jj J J=h$bJj Dhu mjkj vb$C DOk cpyl ku Dn. YjlcC vcO `cui hnp` J= Dn. ll vv l kby Sk cu m ku Dn. iY&hl vcO Hj hJahmv koMj Dn. mJ祮 HumJh vcO uQik Dmclu Hj c cCJj DmC Mkwl Dn. mcpJj J oM箳 hjj^ OjCJj k hjCc nF&u n c MvƮvn Dn.
Yjl Jj ku lj 1986 cO jpJ ibOR v Yhmv iu 20 J<x DhC vM c$ J{JC lv uJuu Dn. hjbl, SJ{ J<x lv kvm mcJoJj Dpm v uJƮk Yck Iu lj vn. hjj^ cb$ulu vM mbybO Duu Sk GhomL Jo<R cl vu mcJo Ypl IWi[ lm J Dn. lj v JU Du k Yjldz GhKb[l {JU{JU kju Sk myy J mbO IT FƮsl.
1980 oMkhmv v hkmlv 80 kwk Mm$hjJ ijp YiJl Dn. Sc-11 #hCm$, Jcv J DC lb$%v hkmlvu oCl vv Dcjku kOǮ ci ku Dn. n mJ& Mm$ hkmlv YjlJ JhjCj n vu cnl vn k? v mll vkjlck Yck Dmvm FLu kcvmbv l Hj c Dn. kcvmb Dn Dn k pilk m mbluvl Yjlv Dcjk vJn lj v箳 ypu PkJ! hjbl U Sk nlv Jpl vml! Dhu kcvmbv yk #jiv hs[uu DmJ. cnCv lbv youl pilk hjmLllm Yjl nl-Dnl oml vn.
Yjl J Dcjk mOjuu mbybO iu h J<lu! lDO Dcjk Yjl箳 ill KU IuC Skn mbO m[l vm. pvJj 1966 mu Yjldz DC k&c pvk [@. nc YY b Jcv DhIll Puu c=l n Dpn v Gui[uu k[ Dn. pJn Yjlv `nJ J@j` JhjCj DCTp& kW yvJu mJl ku lJn luj (ciJuu m Yi mcl `h[u`) EkJ 3 [mWyj 1966 jp y[ mH DM Dvk IvbcO Ilhl o Mkwl Jl&JCl Du nl. hC 1980 oMkl (pJn mJSl mbI mv DHiCmlvl nl) l YjlJjO OjCv kUm iu nl. HjJo MK Dljkwbv Dcjk J Fbiub[cO jp nl. l hUcU Flk Ku iu Dnl k SDj Fb[ `kv<k` Jcv G[JCNbJj k@v[l Ku u Dmlv Sk ihlnj mbmL nml#hcU iu J<a mbhC& hjJ v ku iu DC n onMlJo vox< mu. Dio 2000 muhl kMcj Hj cb[U `Ekwuv EPoyo` DC `Dcjk EPoyo` I<C ol nl l GiǮ vJn! Sk DCK vJ kjCl n@ub[ cp hblOvbv cnu k hkmlv Mm$% Dyou kc Kv bv Dcjkv nml#hcU Dcn 1979 mu m[v ou! n Flnm yIlu lj Yjldzbv Dcjk Yckyu DJm JC mnpk Dn.
mbhC& Ml箳 kUl Yjl mJSl mbI箳 ypv Pkuu nl. 1956 mu nbij EkJ 1967 mu kmuJnkl jMv jCi[ Imu lJn DhC ci iUv ymu nl. 1971 mu ybiuoM DO DhC mJSl mbIM u<kj kjj ku nl! mbhC& Ml kUl `v` mv Yml Yjldz mvu M$Ӯ iluǮ cvl Dm.
Dp Yjl J Dcjk oIbn OjC youu Dnl. hkmlv DCJm$b pvk Dyou kc Kv DC Dmc yv uov n oI Dcjk vpjl Kuvk Dnl. Dcjk Dh#b Jhjl hkmlvv Dhu DCJm$ lb$%v kfj Fmuc oMbv c nml oT ku. hkmlv hb[J箳 luvl Yjl n Sk pyyoj DCJm$Oj oM Dn, n mJ& pilk vl mO cv kjll.
Fmuc onMlJo J GovcK v Dck nC Ok ovn oMbv mjK Dn. Yjlvm Dcjk mcjk ijp DUKv l oMv hJu ku Dnl.
Dp ovn oMbv Skckb ijp Dn. Dcjk Yjl `Hm y[j` DCmb$ Dbljj^dz vb$CKu DCC Hj lv kju, Dm Jl vn. Dio pJn DhC lbk[v Dl kuu OvJj DJubyv nl (1965 mu) lJnm DhC Dcjk oyJKu Pku vn! Dplj mJ& DI[bJj Yjl n Sk mcL& oM Dn. Yjl oyJKu F&u DM Hu Dh# Dcjk kjl Dmu k?
FL D|Lk ilu mJx Ov oCj kn Yjldz Dcjk colu T Mkll. DCTp& kCln Ekcl oTv cUJJ, Dm Sk Jo ku pl. n DL&lp% Jmjll k 1800 mu pJn u@[& Jumuv cjb hjYJ ku DC Yjll yM mcp cnl&c{ jJu lJn Yjl SkC D|Lk Glhov Fbiub[ onh nl. Yjl D|Lk Nnm n hjpvblj JmnlJo OjCbcU Pu Dn. DO DhC Dhu mJlb$ icJu DC ci Dhu D|Lk oo&M Pu. oozJv Dvk Yjldzb Fbpbv Flk mc=lYbM ku Dn k Fbp FL Dhu Yu kjCkjl Du Dm l cvll. D|Lk myKlj mj# yU ouv DhC ovn icJv ym.
Dp Yjl- Dcjk ojcv u<kj J cuk DC k&c Hjkl kjC c DJnv Dn. Dl kuu hjoM FbOv, lb$%v J DvYJ DhC u<kj kckjl Jh n Dcjk Yl vjOj Dn. mbhC& Ml kUl DhC kOn jMv lb$%v hƽclbv EkJ lb lb$%v jMu ou vn.
kO kO lj DM Mbk l k n 'Hm y[j' J DCJm$b c cc Gkju iu DmJ! GonjCL&- pj DO# p@p& yM bv Yjl n ciC cv ku lj ci DhC lj ku lW[v Dcjk-Yjl c$u JjO kjCj?
kv&u ([@.) Dvu Du (vJ=)
 


lk yOJj

lk Jj