vJj 29 S} 2006

mbYp Ym}
vvmny hMJb kjkoal hC Mnj Jiv Jkm Pu. Mnjlu ukJml J{ucU Jnj J volu hChjJ Dhj h[ uiu. 1750 cO Mnj hChjJkjl k$p OjC ybOCl Du. k$p箳 luJlv oi[ J Khj vUbcH&l hChjJ m Pu. k$p箳 hCu h& DmJ cnCv hJ&l hjmjl 1752-53 cO vvmny hMJ bv 25 Skj箳 pil luJ ybOkc ku. luJ箳 cOYi 25 npj jm H y jKv lJj mboj yi JmJu. luJ箳 kv Dvk kj P[ uJv luJ mJh DOk jcCdz ku. luJ uby 550 [& nl J bo 225 [& nl. luJ箳 hJxm njyi J hƽcm uCyi ov yi lj ku. lUpJUv Dbyu D{ Jnl nl. hJmUl k$p箳 lUlu po hC Dbyu D{l m[Cl l Dm. lcU D{m c hj Tv n hC vom Jnv pl Dm. Jnv pCN hC vpv kjC kuhv hJ&l- luJci nl. luJ箳 o#Ck[u khNl hJ&lǮ ypm Sk Ʈjybo OjCJp ybO ybOCl Du J ybOlv Dbyu D{ hC luJl m[Cl l Dm. hJmUl D{u hj Dum lUl Cj Dlj hC hjl Dbyu D{箳 voǮ oMv pCN Jnl m[v oC JJmL lU箳 hƽc Yil EYl ybOv kjCl Du nl. o#Cm hJ&lhl hMJb MkjKv nl. MkjKvl
 

Enomlvlv Gc kj Dvk C J h# DCv JCl Du nl. 1791 cO Fbp DOkj cpj F&m J 1792 cO hClu jm[W c@u bv MkjKvm Y ou GuuK Fbp mOvbcO D{Ul. yM i@PjcO kcUbv Jhuu luJ J y Jml=l JC&v Dn. yJju yil cOJjJ hMJbv unvm iCM cboj 1774 cO ybOu. Lu luJ J ybO ybOCm SkC 13570 h K& Du. (yM i@Pj h=. 389) mJF& cOJjJbv Lu luJl Jnj kjCkjl mjm h# DCv m[u. lcU n luJ MYJbl oml Dm. mJF& cOJjJbvblj omN ypjJ箳 kUln luJ J y JJmL Gc nl. luJ箳 hJxk[ Ʈjybo I ybOu nl. njyik[v Gljl hN Ihl l Dml. hMJF&l luJl vkvvn m nl. mJF& cOJjJ, cnop EMo J vv H[Cm blu cnJ箳 ihl cmul Lu vkJnjl Pu Flnml vco kuu Dn.
hMJF&vblj luJ箳 JJmLk[ ou&# Pu. lcU L iU mv yjm hC Du J IC mv [yk lj Pu. 1861 cO yM mjkjv luJlu y m[v jnuu pi hC vijhukk[ mhl& ku. L [mb HuJ PucU vijhukv luJ Gj yp (mCm cov) j[j[ J kjkj kv ypJv ku. kubljv mjmyi, hJ&llU n vJ ci h[u J hjmjl lUlu iChl n vJ { Pu. luJm vJuy cbojk[v J hJ&lk[v cbojk[ CN hJ nl. L ƮKu J [yk DmucU cbojk[ pC pkjǮ kc nl. 1936-37 cO vOM j. y. kW[ cnoJ kckj bv oJUl pCkjl mbicjJj hN ybOu J cbojmcj h$ mYcb[h ybOu. 1968-69 cO hC llkuv D YpbijJ kukCa bv luJ箳 Gjuu pil mboj Gv kjC pv DKu. cnvijhukv n kuh Dlbl vpvhJ&k jyJu DC mboj Gv J jml lj ku J yim mjmyi n cU vJ ou. yJju mJvk cboj ƮjWyo unv nl, l MKj hjbhjk cj Mulu Dn. 1969 cO yil J cbojl CN vijkb cC J{u. cU mYcb[h J cboj hvj&v kjC DJMkl vc&C Pu. cboj箳 Jml cb[Uv h{kj ITv cbojb vlv Jml J yiYJl EYl ybOC jJ cbpj ku. cboj DjK[ Jmljvkj G. c. Dh bv lj ku. vJ JmlӮ kvMu mcjbY llkuv cnhj J. Y. hu 箳 nml 3 [mWyj 1969 cO Pu. cboj箳 ybOkckjl jpmLvnv Km iuy jbi oi[ ciJCl Du. cboj箳 ybOkcJj jpmLv kjijb hbJm kby lv-j J<x Dnj$ kc kjl nl. mbmLv cK Jml k. YTmny hJO&v, [@. kckj, . vvmny y, . GoEmn hMJ J Flj Jmlbv DJbl c ITv cboj mboj Jml GY ku. DmbK Yb J Jml cb[U mJhv hj Pu.
cboj DjK[ Dlbl JjhJ&k lj kuu D{Ul. cj mLhl MuǮ n mboj DJ<kj Dn. cla mcju mYcb[h hJ&YcK Dmv 40 H bo J 48 H uby Dn. cb[h $cK hlǮ Dmv, Gjm J o#Cm L[ unv cb[h Dnl. cb[h箳 YJl Ov<k=l kcvoj cnjh Dmv, hMJF&lu oJCKvlu v#kcvmj Muh jKv kuu Dn. oJCKvlu kc GbǮ kjJ k[ J lJj Dmuu hlU unv kUm cj MuǮ Dnl. cboj MKj cnj^lu cbojbcC iu Ickj vmv Gj Yjllu EnoMuvmj GY vcUl kv Dn. n MKj ouulu u#cvjC cboj J il cboj箳 OlaJj Dn. cU 20 H GbǮ MKj Dl Jv lJj vJv hlǮ SkC 36 H GbǮ MKj Dn. cbojl SkC 68 unv c kcv Dnl. kcvR Kj vnccC Dvvm箳 v#Ǯ vmv, H[ GYjuu vib Dnl. Jj Dmuu kcv Ov<yCb v#Ǯ Dnl. Ov<yC J vi Enombmk=llu lkb Jhj L kjCl Du Dn. Lu Kby, shhj, kcv Skckbv huo mU bv p[v Ykwkc kuu Dnl. cboj h on H Ku Dmv, huo mcWv Yjuu Dn. lvn mYcb[hl mbicJjJj cu HjM ymJuu Dn. mYcb[hb slJj hb{N h&YcJj YJF& kcvǮ Dlbl cvnj mvj v# Dn. mYcb[h箳 ybOkcl mcW Jhj kuu Dmvn ll uk[kc DYm nl. iY&ij箳 JMj Gbp 6.6 H Dmv, bo 4 H Dn. iCMYb mm iY&ij箳 Gj J o#C EYlRcO oj kv lu mboj pU ymJuu Dnl. iY&ijl iuy mbicjJj ymJCl Du Dn. vlv JmlӮ GodIv mcjbY 20 c& 1970 cO Pu. mbhC& JmlӮ ybOkcu SkC K& 6,25000/- h. cOJjJ hMJbv mLhv kuu iCMcla kn kjCv 1882 cO Ybiu, lJn cUclacC vJv cla lhv kjCl Du. n cla Pp PucU vJv cla mLhv 28 c 1990 cO mcjbYhJ&k kjCl Du. mJvk cla GpJ mW[ Dmv, Dlbl lp:hbp J jKJ Dn. cnj^lu DmbK Yb mLv Dmuu iCM h Dlbl JuYvdz Dn.
mjmyi mJvk cboj oJoJj mbmLv hJ&l J kL[ b DKljl l. 1749 cO mLhv Puu mbmLv kjYj Lc hMJbk[ nl. hMJF&vblj l F&m Fb[ kbhvk[ Du. 1842 cO mjkjv hbcb[U vcv hClu cbojb JJmL ku. mJlb$vblj mjkjv Jml cb[U J hbcb[U b mboY&l kn mOjl vc kv ll mmlhC DCu. cboj箳 K& JJmL Lc hMJbk[v nl Dm vblj Fbp mjkjk[v hClu cbojbv Dvov cUl nl. kucvvmj Dvovl Dvk you I[l iu. mO mjkjk[v cUCN Dvovlv hClu 34 cbojbv oJoJj mbmLvk[v J|<k vO oCl l. mjmyi DJjl cnvijhukv mJ&$ njJU uJv mboj Gv kuu Dn. HuP[, jh Jk, kulck oJ, p@Eii hk&, kjbp cU yi mQo&l Yj h[u Dn. k[Ǯ YJl luJ kv ll cnk kcuh<hb uiJ[ ku Dn. Gv J cbojcU Lu hjmj jcCdz J Dunook Puu Dn. cnvijhukk[v yi Gc vi JCl l. yi YJlu箳 GljJj o P[ Dn. yi o#Ck[u khNl J hƽck[ hMJ hk&pJU Slnmk ybO箳 Ʈjybo EYlǮ DJM< Dnl. cboj箳 DJjl mYi=n, bLu, DYmk, Ovcboj Flo k# Dnl. L iCMcla #Cdz mbnu Dmv, mbnul uk[, oi[, nmlobl, kio, Ol, EMhu hmv yvJuu Dvk hlu Dk<&k iCMcla Dnl. 1982 hmv L `cbl vvmny hMJ O|ck J DOlck hjmkj` #$l YjJ kcij kuu cvJjbv oCl l. L Dvk mcphi Ghc jyJu pll. cboj箳 Jml cb[Uv Lu JJmL Gckj Ju Dn. jcCdz Gv, mV JlJjC J kulck cbojcU mjmyi n Dk<&C kW ju Dn.
mboY& mӮ
1) i@Pj D@H o y@cy m[vm- hv- h& 3. 1885. 2) vlvcla lhv mcjbY mc=lh<h mcjCk- 1990.
3) mJvk cboj mjmyi, mcjCk - 1977