MvJj ~ 6 c 2006

yOv kU箳 Dmhm (16 J 17 J Mlk) jhl Jmlku KN DL&v ynju nl. vJJmlMulu vjvjU Fcjl GY jn uiu nl. lJU piYj hmjuu yM mv Dhu jpOvl Sknv Sk mjm Fcjl GYju mJl ku. Gb cvj, v#kc kuu Kby, kcv, Gb K[kw, kjJ kc kuu sl DM yM sh箳 Fcjl lb mcpl piYj Pu. kub hvppJv箳 kUvblj ub[vcO 19 J Mlkl hvn JiU Mulu GuuKvdz Jml GY jnu. pv jcv MuǮ DJC oCN Jnkwjv JmlMulu FcjlRcO mJl oKC Fcjl ju l v@ju nm^ cPc. uu jbi n YJ Fcjl mc= yM Jmlhjbhjlu cv lj mcpu pl. Muoj ybOC hjbhjk FbiuM DC yOvkUlu vJJmlMuǮ cuH mcpu pl. hƽck[v yIlv SKo c k@L[^u DmJ, Dm Ym vc&C kjCN FcjlǮ Jmlj c Dn. ub[vcOu kvEmiv vJ Yi n lm hjlv Jmlbv mpuu Dn. Jml cc plv kv Ju Dnl. kvEmivcOu Sk jml vJ `SkwPyMv j[` Dm Dn. jmlJj ub[vcOu lv pim mbnu Dnl. lhk Sk cnCp v@ju nm^ cPc. mvm cPc DC Jnkwj DB[ Duy& cPc jmlJj Dv ov mbnub Fcjln oKC Dnl. c$ v@ju
 

nm^ cPc Jml hku Jnkwjv MucU u#JO jl.
mbhC& JmlӮ Dbli&l DC y ybOkcm jk Jhj cKv kjCl Du Dn. uu jbi箳 Jb ybOkcm Jhj kuv Fcjlu uu- lhkj jbi vm|ik mnllv cUu Dn. uu clǮ JoKu vml SkJj Sk jv Fcjl hC& kuu vn. l JbJj hvn kjJ kc kuu Dn. v@ju nm^ cPcmǮ Fcjl ybO vƽl Dmuv mbnul k Dn, voM&k Muh ynj ypu kju Dnl. uu JbJju kjJ kccO vjvjU pJk Ikb lcb DblY&J kjCl Du Dn. Hu- Jub v#yjyj Dvk Cb DC pJMcb lk DmCj v# L kju Dn. kcvoj Gb K[kw, cvNb Kby bJjn DM v# oml.
mbnu JMj ov Gb cvNb cOcO Dn. cOu pil cvNh# kc GbǮ kcvoj JMj Dn. m Ykwkc uKb[ DjK[Jj k mboj Jhj kjCl Du Dn. Yjllu yMkuv & EkJ mO Jh cnCv Jhj nl DmCN hC- cbyF& Fcjl Jv Jnkwjv JmlMuǮ Dbop T Mkl. ub[vcOu n mbnu n uuk Fcjl cnCp Mulu kUmO mOCj kulck ybOkc Dn.
cUl v@ju nm^ cPc Fcjl DmJ DM ijp vc&C Pu 1850 oMkl! hJa mOjC 1660 l 1753 kuKb[l DjM Mm$% mj n@vm muSv bv Dhu mbnl Juu Mk[ kj JUuu P[- hv, pvJjb J cCmb mbi[ cnCp mbnu nl. `yM cPc` DKljlu Sk Dv FcjlcO n mj pJMm$dz SJp plv kv Ju nl. 1850 cO yM cPc箳 v@ju nm^ JYi cK j[& DJv bv Lc cnJ箳 mbnm mJlb$ pi DmJ Dm Ju. lbk[u J{l mbn hnl lM vk[ vc&C Pu. lvmj mTL kvEmivcO pi Jkl ICl Du. v@ju nm^ cPc箳 Fcjlm lMǮ JiU Jml DmJ, DM kuhv h{ Du. 1864 cO FcjlǮ DjK[ moj kjC mhO& Ilu iu. lcO k@hv vmm H@k b DjK[ mJxlk= ju. c$ lvblj L[ oJmbl H@k b vOv Puv DjK[vmj Fcjl GYjCǮ kc Du[ lC Jmljvkj Du[ J@jnTm bk[ Du. H@k b yOvkuv vJJmlMulu YJ FcjlcO J@jnTmv kn JJn& you ku. FcjlǮ YJlu Okwk v uJl lbv l jv SK k@L[^umjK ku. F. m. 1873 cO kcu mJl Pu DC 1880 cO ybOkc hC& Pu. 1881 cO vJ mbnu GodIv Pu. c$ 1883 cO KN DL&v cO mJ& Jml uJCl Du DC Fcjl mbnu cnCv Ku Pu.
v@ju nm^ cPccO lyyu ml k Jml Ju Dnl. cO y@v, Sv@c@u@p, Pu@p, cvj@u@p, h@uSb@u@p Dm h JYi Dnl. o|cU pl DmCj Sk Gvn ypu Jkml kjCl Du Dn. [vmj o|cU mbi[, n mbnu cK JM cnCl F&u. n cnk mbi[ h&kb cK Dk<&C Dml. 1963 hl n mbnu yM cPck[ nl. lvblj mbnuJj mJlb$ Jml cb[U vcCk kv lu mJl oCl Du. mO mbnu箳 Jmll [|Jv mWj (um& [|Jv b mvcvL&) vJv vJv JmlMulu ouv ybOCl Du Dn. MJ DL& mWj vJ箳 ouvl kn Muh mkjCl Du Dnl.
Sk mbnu cnCv v@ju nm^ cPc pJ{ JM< Dn, llkǮ l Jml JiU Dn. Jnkwjv JmlMulu kulck Jml cnCv l m Dn.
DbOl jv[