jJJj , 21 c 2006

Dym Dj#CcU mcpk v mLhl nF&u J plJJmL vc&uv Mkw nF&u, Dm cnCC n DlcJbv kjCmjK Dn. cb[uJo l#l cvJo mcpk Gljb[u yUk ol Dn. Dj#CJjOk DC Dj#CmcL&k, n oIn SkC Yjldz mcp DOk il J iuY kjl vmv Dioj Jmkuu Eno mcpu DOk Ku ilxl {kul Dnl. cK cnCp n mj mkjC Dn, mcpkjC vJn...
mO p lC cu DC cu Dj#C箳 JjOl EkJ ypv jmlJj Glju Dnl, u Kl Dnl J Gh<Cu yml Dnl, lbhk ynlkbv #Y Jl kO, kC J k hJu n cnl vn. ovn ypӮ cu-cu lM v<hh J DvY% Dnl. mkjC箳 MljbphJj DhC kC lj ho yvl Dnl, Yv Dpv lbv Duu vn.
p cu-cu Dj#C箳 JjOl Dnl, lbv cCkhC Jl k `iCJu kn Ekcl vn, DC cnJ Dn l DhC kCl pll pvcu Du lu!` Gu p JLa-J|Lv Dj#C箳 ypv jmlJj Glju Dnl, lb DM cCk OjC Dn k, l mcpk v箳, GJCa DjjJǮ DC cvJo yCMnǮ JjOl mbI<& ol Dnl!
ovn ypbv `C hCu uJv` u{CmjK hjmLl vn, hjbl cL Y[kuu Dmu k hjmLlǮ Dkuv nl vn. ci DhC p mcpl, hjmjl, pll J GlhV箳 mljl JJjl, l Ji&/ plǮ mJYJk ilvmj DhC Dbouvl Gljl. mO m Dmuu oJmM mbI<&l Yjldz mcp JIv kjC Enm$ lko Dn, n mJbY `cj`Jubv, lm `hs[` plR D.y.m. DYvJM DCCNbvn u#l Ju nJ. lcC n m Ovl Iu nJ k, vJ-Dj#CcU lcc Gh#l pl-pclRv M#Ck v cUCj Dn Dm vn DC SkC `iCJ` OUu cUCj Dn Dmn vn. cnCp n Dkbllb[J kn Dhcluy mkjC cb[URv pCJhJ&k Y[kJu Dn, DC ovn ypӮ JLa J hukn l kjmLv yU jl Dnl.
Oc& DOj Yjldz mcp I[ Jmkv kC Sk DlM ku Dm lv iu 20 J<&l Pu. kUl Yjldz mcp plRvmj JIv kjC kjmLvn Mpu. Yjllu mbmodz jpkjC GodOJml kjC `Dbljj^dz` k lj lnhJa, cnCp mcj 40 J<hJa (cnCp 1965 l 1975 kUl), Dbcul DCu pT uiu nl. mJ& mkjC khbm uiCj oiU c$ Dhu

 

mcpl Dn, n u#l Ju hnp.
Dj#C mbkuhv lM piYj Dn. hjbl Yjll lJv pm JmHk JlJjC lj nl, l cCl Flj oMl nl vn. GonjCL&, Dcjkl k=<CJCa, DMF&, nmh@vkwm, m$ bm JJO kj `Dj#C` Dn. `D@HcxJ D@kwMv` vJv l OjC DUKu pl DC uK Yjldz, Dkv, nmh@vk, Dcjkv m$ J h< l OjC Ho Ill. JM< cnCp `D@HcxJ D@kwMv` n OjC Dcjkl Kpi #$un ui Dn. npj Yjldzbv Dcjkl Dhu JJmƳk- Jhj- Dik ymlv ymJCm Dcjklu `Dj#C JJmL` uY Ilu Dn. hjbl Dcjkl mLƳk Puu Yjldz lLu Dj#C Ho Ilv Yjllu l JJmLu c$ lJ JjO kjlv omll. Dcjklu `D@HcxJ D@kwMv` OjCJjl Y< kjC n JU J pi vn. kjC Dhuu Yjllu #Yk oJ mcpv I Dn DC Mkwl mchjv l U Dn. hjbl lm [k kCJj Dmu nJ. (p mO vn, cnCv l kCJj DCCm n uKhb!)
vcvu Flk I[Yj lu Iluvblj kn JmlJ yyRJj vpj k .
hnu i cnCp kCln j^dz jpkdz h#v Dp&vEmiCl vJ-Dj#Cu JjO kuu vn. Yjldz pvl h#vn vn! Kpi mbY<Cl J JJnjl Yph vJn lj Dvk kBmJubn Dp&vEmi b OjCu JjO Dn. n JjOJj, cnCp mbIhjJj DC kn kC kBmJu. l JLv Yjm h[l Dmu DhC hnl Dnl. hjbl lb h#bv c$ pnjhC Dp&vEmi bv hEy ou Dn J kn pC ciOl yUiv Dnl. lb ohhhC kjC Dn, vJ[Ckb jpkjC.
vJ[Ck Epk箳 lj `Jn yBkwm` nlM uill. mbIhjJju Sk kU Dm Yc Pu nl k, oMlu 80 kwk Enobhk 60 kwk Eno cloj pj `iJ& m kn` I<C ITv clov kWJj Du, lj Yphu 544 hk 400 nv DOk pi Epkl lu. hjbl `Eno` cloj Oc& vJJj SkJu vn. kjC l JJO h#bcO JYiuu nl. EnolJJo jpkjCu ynmbK Enob JjO nl. l mJYJkn nl. pJUpJU mJ& Yjldzb mJl: Lck DUK n plJv jl. Oc&Jv vJn. kO l kuoJlJv J { hjbhjbJv jl, hC `EnolJ` n l hjbhjb h vml. kn JU l DUK Y<, bl, Ji& vmj jl. Yphu oMl mJ& cUv, GC-hj 30 kwk Enon cl ol vJnl. cnCp `ynmbK Eno` cloj Oc&YJvk[ jpkdz kvlv Dk|<l Pu vJnl- nCjn vnl. lcUv[, kjU, ybiu, hbpy, Djm jpl lj Yphu jpkdz DmllJn vn.
j^dz mJbmJk mbI箳 (cKl: mjmbIuk yUmny oJjm b) u#l n i Duvblj Yphv `ynpv` mcplu vl=lJu h{ DCu mJl ku.
Yjll mcj [PvYj Oc& Dhhu mbIl kjl Dmu lj 400 Dmhm pl DC Ghpl, hpl cUv mOjChC 4000 mcpi Dnl. lk pl-Ghpl hplǮ pJvMu lm mJbhkhl Flk JiU Dn k, ov kfj EnolJJo hl-hlvn mKv Sk$ vbolu, DM mLl vn! lblu Yo J lCJb mhl Oi plmbmkj Dml.
pbv yC EkJ GY, mJC& DM mb%bv mbyOu pl, lb oMlu mbK pmll pml cnCp 15 kwk Dn. `Smm- Sm` mcj 40 kwk DC Dym, `H@jJ[&` kmmd 45 kwk. n kwkJj {yU hC hjM yuk Dn.
yC plǮ JK kjC lm mh Dn. cKl: Y-Y#k (SkkU) kjCj, cvJo mbklvmj Dl#hC mcpJj nkcl ipJCj, ynlbM Mknj (v kUl c$ yC cbmnj nl J Dio icbmn Y#C kj!). ciu J Fbp jpJl mJl: mcpk mLvvmj ml} DOkj hl kuu DC ck@u M#CJJmLvblj DOk M#C ITv ckw箳 pi kyp kjCj n mJC&, yC J GY iCo<bv lm mcv Dnl. Dhu mcplu mLv, G ho, M#C, hm n mJ& Dhu `cj` TH& `iCJ`vmj DC kl&yijvmj Dhuu cUuu Dn, DM Ji& (cCk?) OjC Dn. l OjClv lbl kO DjjJ, lj kO Dlcvl l; hjbl %vcU mcpk Yv Duu DC G-vǮl v cvCjn uK yC Dnl.
ybiucO SkkU mjbpc yCMn mcpk- mbmk=lk m yUiv nl. Yuk n l mcpkl `y-@[kw`! hC Yuklv mcpmOjkb hjbhj DC iu 30 J<x ml Dmuu kcvm vc&C Pu. Dj#CJv GodYJuu oJǮ uC ybiucO hmjuu vn, kjC l Dn.
kjUcOn `vbyR` cnCp lLkLl GmLl yCb D|Lk- mbmk=lk m nl. hC DM vbyRcOv Sk k@c[ vbyho vc&C Pu DC h{ lj uK k@c[ lj Pu. kjUun Dj#C箳 oJǮ uiC Puu vn.
lcUv[l 1960 l 1970 oMkl p G Dm yCJjO Dbouv Pu llv ck (DC DCCck) vc&C Pu. Dp lcUv[l mcj 70 kwk Dj#C Dn, hC iojU J Dkbllb[J vn.
cnCp Dp J=h$l J Jn JnvbJj omCj Dj#Cv|cl oJ cKl: cO, hƽc J Gj Yjll Dn. kv&k-DbO oMl JlJjC lhu lj njv, ouu, cnj^, cO oM, ipjl, jpmLv, ynj, Gj oM Yil pm Di[Wy GmUl, lm lk[ GmUl vn.
Yjllu m mckjC DC ouuǮ lKlm nCj Pbp cKl: cO, hƽc DC Gj Yjll nl. l kjC Yil ukmY SkC mcj 350 pib YJlJ jl. MJ Lu JOvmYn c Dmuv jpMk uJCm nCj mmbI<&n lm c J lJ Dml. Yilu `Jn yBkwm` kyp kjCm cb[uJo jpkjC m Pu.
Dp jmlJj Gljuu cu-cuRv J lb hukbvn n cb[u kC DC l箳 vJv DUKu pCj Jo kO m Pu, hjM cnl vn. y. h. cb[u n mǮ oMkl ynj cKcb$ nl. kUl Yjll njl bl Pu DC cOc MlkNb vJ Ji& Gou T uiu.
lhJa kUl n Mlkj ijy nl, hC Dmh=M vJnl. Gh#l nl, hC oul vJnl. cOc MlkNbv [@. yymny Dby[kjb UJUl kOn iov ou vJnl. mJlb$ cUuvblj, pmkyjyj p 22 kwk Dj#C DvmƮl plRv (cKl: Dmh=M, JMynju, hC& Gh#l) DC DvmƮl pclRv (Mk[ pcl p mcplu cK Jn箳 ynj nl) ou iu, lJn lu Hjm JjO Pu vn.
mvlv- lic, yC- mJC& mcpl KUKU Pu, hC mJlb$ UJUlu ibOJo- mcpJo- GojclJo cubcU l [@. Dby[kjCl JjOu k Du vn. [@. Dby[kjbv GY- mJC& mcL&kn c cCl uYu. oMlu SkC JlJjCn mJlb$vblj hnu oMkl mn<C J DoM&Jo nl. Gh#lbyu mcpl DmL DC kC nl, p Dl DYJv oml.
kUl cnCp 1965 hl lj `Dym` n mb% J mbkuhv { vJnl. DL& `Doj y@kJ[& kwumm/ kmmd` b pJv il J mc= nl Dm vn. hjbl `ymR` hJa Dmh=Ml DC DymR mcpk Gh#, l iClck Hjk nl. Dvk DymRk[ GlhV mOv (pcv, iF&- cnM- MU F.) nl. knRk[ kMul nl DC lcU kjij nl. JJmn nl. Dym ijy Dmu lj mcplv ynj Hku iuu vJnl.
kJU ijy n c Dml lj 80 kwk oM ijy nl. ynmbK yCn oj- Dio GhmcjǮ pJU nl. hC n yC mcpk- mbmk=lk Gh#l vJnl. mcplu p Lj ojn nl DC Glhov mOvbhmv JbƮl nl, uj nl DC pldz Gljb[l `Ku箳` hNbJj nl, lu l DJmLlv ynj k{Cm Dj#C OjC Du. cKl: 22 kwkwbm.
cOc pllu DC cOc GlhV Dmuu cC cOcJi& vc&C nT uiu 1965 vblj. lhl Eno hflu mcpk Ʈ$ cbob kobyNbcOu pk pcvojMnǮ nl. Yjldz jp Iv 1950 mu Dbcul Duvblj 1951 mu pcvoj vnM kjCj ko Pu hC Ovob[i pcvoj mJkjb Flk J&mJ mcpJj nl k l#l pcvǮ HjJh c cCl Pu vn. pcvǮ HjJhb uY oul Mlcpjbv nCj vJnl. l uYLa DmCj nl cOc pllu Mlkj.
mcplu lJn JjOYm u#Cdz nl. kBm ibOJo- vnJo yp ym DC Gh#l DymRv jpkdz pJU Jl Dm. hC kBm mLvk vl=lJ pcvoj- mJkjbk[ Dm. nUnU n pcvoj- mJkjb DC GY yCb Lj pvmbIk[ JU uiu. mcpl lv {yU Lj lj Pu. GJCa DC `H@jJ[&` pcvojb Sk Lj, cOc MlkNb omj DC ijy Mlkj- oul Mlcpjb lmj.
mJlb$vblj hnu oMkl p D|Lk il Pu, OjC ybOu iu, jml, cnci& lj Pu, lcU ypjh Jmlju, Mllu Glhovu YJ cU uiu DC cC pJvcv GbJ uiu. hjbl youb uY cKl: lbv Pu, pbk[ pcv J Glhov mOv nl. Dnj, kca, ipj, p, jphl, Ycnj, oJ, Jj mljlu cmuc b GlhV J{u DC llv lb (cnCp DymR) D|Lk DC jpkdz cnJkb# vc&C Pu.
Dkb#bv J mh[u l 1967 mu箳 vJ[CkbcO. cOoM, ynj, GjoM, jpmLv, hbpy Eno hfl kBm hjYJ Pu, cK kjC Yilu mcp youl Lj. oMlu vJ-cOcJia, Dym, cC Yi jpkjC jmlJj DCu l jCEmi bv. lhl kBmcO Dmuu jCEmi bv Lc `pvkBm` DC vblj Yjldz bl ou Dm h# mLhv Eno hflu Dym kmvbv Sk$ DCu mJl ku. Kj lj n DymR hnu GJ. lJn vc&C Puu kBmJjO mb JOk ou J Flj DI[ jpkdz mLj nT Mku vnl, kjC l vJcOcJia DymR jpkdz h hjm Jml=l vJnl. 1967 l 1977 kUl l yNhk Jmlju DC llv pvl h#u Gjl hEy cUu. 1977 cO Puu kBm hjYJ kJU DCyCJjO YJvlv J Ycklv Pu vJnl, lj DymR Dkb#bcOv ku nl.
jCEmi, kh&j kj, oJuu, kMEmi you, yvmuu DC Dp Dhuu mmLv omCj cucEmi oJ, vlMkcj, uumo oJ, DckM Lu J kuCEmi, Gc Yjl n mJ& cb[U lJU Dym GJlv h{ Du. pkM vjCb Dbouv DC pvl h# n kn cCl Dym Dckl DJ<kj nl.
cnCv pvl h#v mJj ll, jCEmib h{kjv DpJj Gh#l jnuu DymRv v oCm Sk Di vcu. l Di DO# cnCv y. h. cb[u (p Jj cnucC ynj cKcb$ nl) b v Pu.
hC Dym cnCp vkwk kC, l JK kM kj, Dm Dym oMl Dnl lj kl, DM kj Mv GhmLl Pu. 1931 mu Puu plvn pviCv n DOj Oj ju. hjbl 1931 l 1977/ 78 kUl yN i I[u. hnu i cnCp ukmbK pJUpJU ohh Pu, pl-plRcOu mbK- mbluv youu, 1947 mu HUC Puvblj lj oMk ukmbK mclun youu. ljn cb[u Div 1931 vk< Oju.
cb[u Di DnJu l#l moj ku iu lJn (cnCp 1980 mu) pvl mjkj DmllJl vJnl. Lc cjjp omF& DC vblj jCEmi hblOv Pu, hC lbv jpkjC kBm I[ youl Du vJnl. 1980 mu Fboj ibO hblOv Pu. cb[u Di箳 DnJulu $ u#l ITv l khl ku iu. hjbl u#l I yy cnCp 1980 l 1990 kUl Skn jpkdz h#v l DnJu箳 DbcuypJCǮ ciC ku vn. Dp cb[uJo箳 ypv vMC ITv GY jnuu kcvm l on J<x ihh k nl? l kUl (1980- 90) mcpJo- unJon cb[u DnJuyu Gomv nl.
Fboj ibOR nlvblj (1984) jpJ ibO hblOv Pu. JvL lh Emi n jpJ ibOR cb$cb[Ul cbk ovJj nl. hjbl lbvn cb[u DnJuyu lJn Sk DJ#j k{u vn. lbv jpJJjOl yb[ ku l yHm& J llmc (mbj#CKllu) Yj箳 MvJv. Jn. h. Emi bv Sk ypu Yph DC omN ypu [J kcvm bv Sk$ DCu. l [J- GpJ- cOu DC lmNb DI[Ǯ DpW[ nl yHm& kjC DC yyj cMo. cb[u vJn vJnl.
Jn. h. Emi b mjkj yvuhmv DmLj nl. lbv mJl: Dm jpkdz h vJnl. kBm h mJl:k[ JUJ lko l kCk[ vJnl. hjbl `Jn yBk` lj nJǮ nl. j^dz DI[Ǯ Dbli&l oJuu (p GhhblOv nl) DC ynj EnolJJo Yph, bv DJnv oC箳 cnJkb# jpkjClv DC kBm箳 mcpk hu mbi uJC箳 [Jhlv Jn. h. Emi bv 1990 pu cnvl cb[u Di箳 DbcuypJCǮ SklHa (DC kCun Jml v Il) I<C ku.
llv Sk Di[Wy GmUu. mcp mJC& J Dym Dm JYiu iu. Dio mJlm Dby[kjJbv J oul jpkdz h#bv ciOl hUu. kjC cU Dj#C mlJl [@. Dby[kj nl Dmlv, DymRv l mlJl Ilu iu vJnl. h{ (1953 mu) kuukj mcl vcv Flj Gh#l plRm Jj kj mlJ Du, hC l#l lm mJmlj (pviCv DOjYl Ov) DnJu lj Pu vn.
lcU Dpvn kCu Dym cvJ J kCu cv v, vƽl vk< juu vnl. cj, p, j mJv Dym op& nJ Dn. mJ& Ocl JjJj pj ym- Dym Sk$ Duu omu lj l l#l Sk$ vnl. Gj Yjll ymRJj (oulbJj) cKl: Dv ku pl l kn mLhl DymRk[v. DbO oMln lǮ mLl Dn.
kCln hjic Dp n cv kju lj vn k Dym J ym mcpl Dio L cvJo OlaJj Gljb[ DmllJl Dml. yClj mcplu GvǮl Ju#C lJ DC Enn Dml. Eno hfl J DbO oMln pl-plRcO nCj nlkb[ cKl: ym- DymRcOuǮ Dmll.
lcU Dym Dj#CcU mcpk v mLhl nF&u J plJJmL vc&uv Mkw nF&u, Dm cnCC DlcJbv kjCmjK Dn. cb[uJo l#l cvJo mcpk Gljb[u yUk ol Dn. Dj#CJjOk DC Dj#CmcL&k, n oIn SkC Yjldz mcp DOk il J iuY kjl vmv Dioj Jmkuu Eno mcpu DOk Ku ilxl {kul Dnl. cK cnCp mJlm cnucC l mkjC Dn, mcpkjC vJn. Dp&vEmi bv [@. cvcnv Emi bYJl IjJ k Dn. Jn. h. Emi bcC ln `kj` Dnl. n kj Dhuu Eno Ʈ$hl omll lh# Hjm JiU vmll. lb lv m kyp kjC Dml. Jn. h. Emibv hnu Dym DO unu. Dl Dp&v Emi omj DO unl Dnl. Yjl pilk mljJj D|Lk m yvl Dmlv n `vJcvJo` GhmLl kv Dj#CJjOk DC mcL&k l#l `ƬcuDj` cnCp mJ& plRcOu mLhlb jpkjC kjl Dnl. mJ& plplcOu Gh#lbv cimuu JC n mJ&pldz mOMb [J Dn!
kcj klkj