cbiUJj, 19 mhWyj 2006

D}K

kU-h<u uu muc

lm hnu lj [@. cvcnv Emi DC H[u k@m^ bl mn J<祮 Dblj Dn. DJ[l cvcnv Emi 75 J J<&l hoh&C kjlu. H[u k@m^Wv iu cnvl 81 J J<&l JM ku. hjbl Jlu n Hjk lm HmJ Dn. kjC k@m^ n Sk pJbl DC blkjk clkj Dn. JmJ Mlk箳 Dvk Muhkjbhk Sk Dm n Slnmk kU-h< Dn. mh&km DC uvv EkJ MJpcnjp DC h mulv bmjK `upb[j` lc Dmuu DC vlun DJnv oC lY Dmuu H[u n Dpn pilu kJO ukb olu C Dn. knRv n mJ& JM<Ccuk DlMhC& DC Dvn Ju. hjbl pbv JmJ Mlk箳 GjO&lu IvIj mbI<& hnu Dnl, pb lv h{ uvv, m@uv, cD, n-Ʈ-cvn b JcJbv YjJv iu Dnl, lbv H[u k@m^ DC iJnj PbPJlb mH|lok mcL& ukk DL&v lu Du Dn. Jmll: Dl mJ& mboY& youu Dnl. p jMl uvv箳 vl=lJKu hnu kcijJia bl Pu, l jMv l Jjm hmv ku mJl ku Dn. p m@uv箳 vl=lJKu jMv uu mvv nuj En vP Hpb vo&uv ku, l m@uvn jkc& ju Dn. p cDb ukJu#C vl=lJlv Lc blkjk DC Sk DL&v Dp mc= DC mcL& v GY jnu, l cDb vJ v箳 Flnm箳 Mu hmlklv k{v ku pl Dn. p n-Ʈ-cvn b lpmJ vl=lJKu JnSlvc pvlv Lc W DC vblj yu{ Dcjkv mvu D#jM: OU ju, l n-Ʈ-cvn b mcJo OjCb hvc&hv u Dn. uvv, m@uv J cD bcC n-Ʈ-cvn b JjOl yovc cnc vn, hC kuyl c$ lb SlnmklJj uou pl Dn. moJv ibOpR DukklJJ< Yjll EkJ piln kC Mbk J kjl vmu lj EnolJJb vklu km Dpn l cnlc vJ k{u k pUll. lLkLl `c@[v&`, JM<l: DcjkJo JjJblbv, hb[l vnbyu vHjl Dn, hC Dpv lj vnb hlU GK[v k{ Y< Mjo pMRMJ kC kuu vn. mcpJbv DC YphJbv vnb DC lb kbylu mJ祮yu `D@upa` Dn, hC ln vnb Juu so oT Mkuu vnl. n mJ& mboY& u#l Ilu k, H[u k@m^ b `upb[j` lY J lc Slnmk cnJ u#l T Mku. kwy n lm Dio unv oM- Yiuk DC ukmbKvn. Dpn oM ukmbK cbyF&h# kc, cnCp H Sk kǮ Dmhm Dn. H[u箳 vl=lJKu l箳 yb[Kj iv 1959 mu, blmM {F& kv, m nmlil ku lJn l oM ukmbK lj 50 uKb Dmhm nl. k@m^ lJn 33 J<祮 nl. Dcjk o#Cu Dio Ʈcku JJ DM oMu DC H[u箳 yb[u Flk Slnmk cnJ k hl JnJ ? uvvcC H[u n D DC mbl-M blkjk vn. ku& ckwm& Jjbv uvvv pm lJk DC JJnjk Dkj DC DM ou, lm lvn k@m^Wv ku vn. m@uvcC k@m^Wv DUJU cn DbiJj PuJ uiu vn. cDbcC vmjK cnk (lJn 50 k ukmbK Dmuu) oMl k@m^Wv bl ku vn. EkJ ibOpRcC vJ Jj DC pJvMu mbilu vn. ljn H[u vJ DOvk `oblkL` kMcU vc&C Pu DC H mn J<v unv Dmuu [@. cvcnv Emibv k@m^Wv vlcmlk nTv ci muc k yj ku ?

l muc k@m^ vJ箳 `mhj`u, H[u DC bv piYj lCbv ouu lvMu ku nl. D O[m, DH ukl DC Dukk mbI<& bv, pilu kJO kcij- kkNb Jlv kuu l `uu muc` nl. [@. cvcnv Emi `uu muc` km yj kjlu ? Dm Mv kC J Mku. l Gj mh Dn. k@m^Wv kwyJj lb yb[ PW[ H[kJu, lJn cvcnv Emi 27 J<祮 nl. l JUm 16 l 36 Jilu lcc lCb `nj` nl H[u DC . Dcjkv Dhu vJmcp pU vkl Hku mJl ku nl. kwymjK DlM Ʈcku jplu y@mb jpJ n Dcjk u<kj jpkdz lU nl. DJI o#C Dcjku Dhu ypjh pUl DCv l vmi&mc= oMJj Dhu YlJ mLhl kju Dcjkv mJl ku nl. H o#C Dcjk vJn lj mJ& piYj, ukMnǮ vJv DC kcvPc箳 JjOl, Sk Dp mJ&mJ hmjJ hnCN Dcjku hnu DJnv cUu l k@m^Wk[v. lJn Dcjk DO# nl pvju DPv n@Jj. omN cnlu kMu mvhl. kwylu n yb[U Dio mnp Ʈj[v kl F&u, Dm DlcJm lbv nl. lbv ui mv, Jou DC ihlnjb pcJpcJ m ku. hjbl 1960 mu Dcjklu DO#dz vJ[Ck nl. kwyJj l# J Dl# DcC kum l l vJ[CkJj k hjCc nF&u n Mv nl. ljn DcC vhLjv ku iu. DO#dz vJ[Ckl jhyukv h# GcoJj DC DPv n@Jj b Dv j[& vkwmv b hjYJ kv [ck h# p@v kv[ vJ[v Du. kwylu k@m^W yb[ c[v k{Cm kv[Rv mv hJu. `y D@H hip`cOu l Dcjk mnm cnCp cncK&hC kUm nl, Dm Dp Dcjk lp%n cv kjll. (`y D@H hip` cnCp kwy DKl.) Dcjkv mv k@m^ Dvbv oCoC G[Ju. Dhuu kC DJnv oT Mku, Dm Dcjku lhl Ju vJnl. l DJnv kwymjK unv DC k@m^mjK `kjkU` lC yb[Kjv J, n Dcjku Dhcvmho Ju nl (Dpn Jl). Dcjkv c[v kv[ MmvJj kwy MvJv lHv k ku. k@m^Wyu piYj klnu vc&C Pu l lJn. lvblj J<&Yjl kwyv blǮ mbj#CL& mJSl vvv DCJm$mpp vk lLu mc oMl hJu. l vkb lkj kjCm Dcjkv lb DCJk mmpp lj Dmuu vk DC ou hJu. uJkj lmN cnu lW[ HCj DC l DCJk nCj DM & piYj nT uiu. pim JjJbl y^[ jmu DC hb[l pJnjuu vn bv kv[ DC llkuv jM mJxmJ& vkl J bv Mbll DJnv ku. Uu. l mcju hb[l vn DC k@m^ b Y Pu. vnb GI[ mnvYl k@m^Wv nl. kwylu bl mLjJu l mJSl vv箳 DC `vc` TH& `v@v DuF&v[ cJncW` DL&l Duhl j^b hj<o hEycU. `vc` mLhv Sk J<& Dioj Pu nl. hb[l vn, imuJ cM&u DC Fphl vmj n `vc` mbmLhk $cla. `vc`u lmN pil, cnCp DM, Dk DC o#C Dcjkl hEy cU uiu. piYj JlJjC nl l Dcjkv Dckl JjOl. H[u DC bv lb blǮ Jj o#C Dcjklu Flj oMbl vCm ivc i hJu mJl ku. Dcjkv cnm ib[mLUJj {Juu l nuu nl. Dcjkv iJnj bv pbi pbi hs[v DKj lb nl ku. hjbl l nlcU DC DL&l H[u nm pilk nj Pu DC Dcjk n Kuvk j^ cnCv DUKu pT uiu. kUl, cnCp 1962 l 1974 o J<l Dcjkv JnSlvc, uDm, kby[ oMbl u#JO mv GljJu. OJBOj y@Ecyi kv l oM GodOJml ku DC 1971 mu Yjlu OckJCm mlJ Djcj hJu. hjbl Dcjk Dckl DC Enl pM J{l iu lmlm l cnmu DJnv oCNb jpkdz mcL&n J{l iu. kUl Dcjkv ihlnj Klv k@m^ b Kv kcv 13 lv ku- kO lb DVl J mij lbyKl pnu J< kv, kO lbJj L iU P[v, kO lb hjmjl J Jcvl y@cy JC lv kv. Dcjk lk k GOUu pl Dm. kjC k@m^Wv Dmuu lHv hEy DC lb Dvb Dmuu llhj Dm mcblj pU (Dl mJ& kb DOk=l omlSJp K Dcjkl m Pu Dnl). k@m^ b Kv k Hml iu DC lb YJlǮ Ju DOk lpmJ nl iu. `vc` k@m^ n Sk lk Pu. mj DjHl DC k@m^ cnCp Dcjku mblp- Ovp Jl Dml. k@m^Wv JM< jcBk Ju hl Pu. kjC, Dcjk DbiCl jnv l l cnmJj iHC uJl nl DC Dcjk Dp mvou, DlOvk Jou DC b[ vou v<Y jJl nl. iu 47 J<l (1959- 2006) Dcjk Dvk DO#- DPv n@Jj, kv[, p@vmv, vkwmv, H[&, k&j, jiv, p@p& yM, Ekwuv DC `omj` yM Flk DO# Pu DC mJv k@m^Wv vmlvyl kjC lv ku. lbhk k&j, Ekwuv DC yM JiUl yk kU箳 h[D[ iu. hC k@m^Wv kwyv blǮ PW[ Dpvn H[kJl Ju Dn. kUl, 1989 vblj jhlu mcpJo jpJ kmUu, mJSl vv JIv Pu, vvn Yb[JuMn mJkju. hC kwyv Dhu uu PW[ Ku GljJu vn. mcj 47 J<x H[u vJ箳 kU-h<v Mlu kuC ou DC Dcjkv cnmu DJnv ou. Dpn 81 J J<a lb l[H, p DC blkjk lv njhuu vn. `vc` hj<om p 118 oMb (mcj ov Dyp pvl) lvO kwy箳 n@Jv jpOvl pcu, lbv mJv k@m^Wv k|vml ku. Dp hƽc DMl Dm J JnvPSul, h@umF&vcO Dm J o#C Dkl, p lv oml, l k@m^W `mhj` DJ<kj Dn. o#C Dk vumv cb[u DC kwy H[u k@m^ n l lp:hbp FlnmhJ& MJ m#oj Dnl!