Leading International Marathi News Daily
            
jkkj, 16 cծ& 2008

DcjJv DO#dz vk[CJǮ nbic u Dn. nuj Jwubv DC Dyc b vk ծ&l Dnl. SJծ h& n oI SJcJb FlJ mhO& J Jjlnl? DcjJv DO# Jm vk[ll? Glmk h OjC JjCj DcjJv vk[CJ Dml lj J? lծ GCk Jճ Dnl? yumLv JCl Dnl?
mO DcjJl DO#dz vk[CJǮ cmc u Dn DC pilu mk& c[ծ u#, j vknbyj jp JC DO# nCj (k knk) J[ uiv Dn. Jn okmbhk& jƵճl DO#dz vk[CJ Pu, hC lkn lm Dbljjdz nbic Pu vn. Hvmծ DO#hoծ vk[CJ c[u lյ mUmUCj ku vn. (Hvmծ DO# mjJP b hchJjC DC yybo ynjKu pkvյu cU l vk[CJh# DOJ mUmU vc&C Pu Dn.) hJmlvl iu cnvl vk[CJ Pu, hC l kƵ hjmLll DC onlkoծ i[o sճl, lcU pilu c[ծ u# kOu iu. ljn DcjJv DO#dz vk[CJǮ pm `cnlmk' nl, lm Flj Jn olu vk[CJǮ nl vn. vk[CJl l l olu klkjC Yjuu Dml, hC piu Hj hk& vml. Kj lj uJmbKv Yjl n mk&l c uJn Dn. FlJ vkn, lj DcjJmjK mk&l mc, yu{ DC mcL& uJnh# Yjldz vk[CJ hƯ DOJ `m$յ' DC muYn Dn. Jn k<եhk& `v@J& Fcm' hll ovJv lj lb DiuKl Dknv Ju nl J Yjldz vk[CJ hllv DcjJv yj Jn ƵJճu nk.

 


D k<եhk&, pkn mOծ DO# p@p& [yu. y vk[v Du, lkn lj l vk[CJ FlJ koiml ju nl J Dpn lyu lHv Ocյկ u Dn. vk[CJ Puvblj mcj cnvYj vJuծ pnj nT Ju vknl, JjC clcpChmv l l hjmLll DO# JC nT Jl mbybOlu hlJ c koiml DC vճhk Pu nl. Yjllu vk[CJ lp%bv lkn DcjJl hծjCn Ju iu nl.
DcjJlu vk[CJ hƯ JCln oJvlv Do& k kյ vmvn, lL nCj nbic n pilJ DJ<&Cծ Yi jl ծ Jn JjC Dnl. lhJ hnu cnCp DcjJ n SJ cnm Dn DC lճծ JUl mkSl vճv n m cnm Dmu lj lL hϮul DL&v uJn vknl. hC&hC vճb$l DC SJh#dz vJjn- u<Jjnv DKv ouu Jl mkSl vճvcO vk[CJ nl. lcU piu vJu Dioj cnl Dml! Ƶkճ l JUl h#ծ pvju mj n DO# k hblhOvh# DOJ cnkծ cvu iucU jƵճlu vk[CJbyu DJ<&C Dm vknl. SKo pvju mj, DO#, hblhOv hJ JCծ vOvcU k `hol'cU mjJj h[Cծ hϵv lL vknl. mnpJ cOkO k colhk& vk[CJb hϵvծ vknl.
lcU lճծ JUln DcjJv DO#dz vk[CJu kյ< cnk Dm. Jbynv DO# JC Dmk yuծ clojbmcj cK vJ< mkSl vճvyjyj mbybO l Jm ku, nծ Dm. cnCvծ jƵճl yukJ bl (1917) Puvblj piYj JcvPcծ u Tvn DcjJv DO#dz vk[CJǮ mvmv cnk lm jnu. kmk lJ n `mckoծ lJ' cnCv DUKu pCSkp `DcjJv mbj' cnCv DUKu iu. 1985 l 1991 JUl SJCծ mcpko jpkb hsn k hjYk PucU DcjJv DO#dz vk[CJu kյ< PUU hhl Pu.
DcjJ HJwl u<Jj cnm vn lj DL&J DC mbmJlJ cnmn Dn. cnCvծ hlJ DcjJv `mj' n `iuyu mj' nl. ci l cճJu p@Jwmv Dm k yu imd. c@[v Dm k cjuv cvj. lǮ i J@h&j DcjJ. c@Jw[vu[ Dm k m.Sv.Sv., n@uk[ Dm k cճկm@hw, v@vu pDiHJ k vm, Fc- vpkJ Dml k v@J& jk D@H yJwm, H@vm Dml k mhm @knu- mboY& DcjJvծ Dmll.
DvJ mkճbY FbuJwDumv (kյ<l: jhlu DC Yjllu) DcjJ n mkեJ< cnlmk cnCp lb mbmJlJlkj DկcC kl. lb yJl Dhcv kl. lb Flnmծ Dknuv kl DC kƵkJ mkbihCծ ik&j kl! DcjJ c$ Dhu cnucO cյiu Dml. Jn pC lu `cml' Dmn cnCll.
DcjJv DO#dz vk[CJǮ p `pilJ c[ Hmknu' mO u Dn, lծ Dյ Jn JjC Dnl. p DcjJkj mllv J Jjl Dmll lbn cK mboY& DcjJ nծ Dml. llJw DncncJv l Fbiub[ k Dpv, v k yPukj J Jjl vnl. Jbynv YjlmJ l mkե DJ<&C Jbo DcjJ n Dml.
cnCvծ pilu mkեv kl J DcjJlu vk[CJ n lbn pkvյ (DC cjCյ!) vi[l hϵv Dn. FlJ ipkp DC Glmk h OjC JjCj n vk[CJ Dml lj J? lծ GCk Jճ Dnl? mcL& JCl Dnl?
DcjJlu Jn c[ hb[l cnCll J, l ol Jճcծ vk[CJlmk u Dml. DO# vk[uvblj uiծ ov k<եv mv DC nTm D@H jhPvknpd (lb uJmY Dm cnC!) b vk[CJ nll. l vk[CJb vJub DL&-DvkճL& uklv hvn mboY& ou pl l DO#dz vk[CJbծ.
DcjJv DO#dz vk[CJǮ `lL' Jճcծ vƵl Juu Dn. kƵ DcjJv hjY<l mbiճծ lj `vknbyj cnvlu hnu mckjvblj Cj cbiUkj' n l lL. DO#dz vk[CJ hƯl SJCծ `cbiUkj'u yj cnk Dn.
iu ov cnvbl yjJ Dyc DC nuj Jwubv b `hճcjp' TH& hLcJ vk[CJ Pu ln cbiUkjǮ. n `m[md' DC `mhjm[md' Jun Jb[uǵm$kj juu vnl k DbOʹv vƵl Juu vnl. SJCծ vk[CJǮ kUh$J If ybOuu Dmk, Dյ jpJdz kkmLhv oJvlv l ju Dn. pkn j-ov y[ jp (uJmbKv k hlv) l vk[CJl Dmll lkn mO cbiUkj `mhjm[' nl, FlJ. Dm JlJ yohϳi c[v { Ju Dnl. J@h&j Yb[kuյnǮ mOծ JUl l yohϳin `cJ&bi' uvmj hϮul Pu Dnl.
hjbl Dhu olu DvJbv n `mhjm[' hJjC mcpl vn. lծhcC `hճcjpd' TH& h#bli&l hLcJ vk[CJ cnCp Jճ hJjC Dn, nn Gui[l vn.
DcjJlu cK h# ov- jhyuJv DC [c@J h&. hjbl h#blH& DO#hom (k mv/ uJmY ovnbhJ JCln kOcb[Um) JCu GY jnճծ Dmu lj Dhuծ h#lv lu k lu h#momb yncl Dpckv Ik uil. m nCN hLcJ vk[CJ, cnCp hճcjpd, Dlյճ njjv k Dlv u{ku pll. Dhu h#ծ DhCծ uճJ DO#dz Gcokj Dnl DC hlmhO& Gcokj uճJ vn n m JjCm pjoj cnc DKu pl. lmn hϮb[ hcCkj [@uj Kծ& Ju pll DC `c[ c@vpcb' Jjk uil. DcjJlu kh$ DC Kpi knv Dյ mk& Gcokjb D#j: ƮjH[ Jjll. l mk& c[pulv lkv-muKv vIlvծ Gcokjb ocsJ nl. DvJo SJծ h#lu ov hlmhO& Gcokj Dhu vk[ knk cnCv SJcJbkթ FlJ ƮKuHJ Jjll J, l SJcJb Jfj $ kkl.
mO Dyc DC nuj [c@J h#ծծ ovn GcokjbcO p DlǮ jm u Dn, ll hϮjծ lյ Kuծ hlU iu iuu vmu lj l oIn hjmhjbv u# Jjlծ Dnl. 1980 mu jvu[ jiv b jhyuJv hlmhO& nl p@p& y (mOծ DO#b hlʹ). jiv DC y bv SJcJbkթ Dlյճ ibYj Djhn Ju nl. hjbl k jiv bv h#bli&l hճcjpcO pml hby cUu DC lbv y bvծ Dhu GhjO#hoծ Gcokj Ju. jiv-y n HU 1981 l 1989 Dյ D k<& ml nl- jhyuJv hճcjpdcO SJcJbkթ hϮjծ DI[ GI[uvbljn!
[c@J h#ln Dm I[ Jl. p@v Jv[ DC ub[v p@vmv bl mK vknl. Jv[b nlvblj JnpCbv lj p@vmv bkj l Kvծ Jծ Djh Ju nl. p@vmv n Jv[b GhO#hoծ Gcokj nl.
DcjJlu hճcjpdcO p h#ծ p Gcokj DO#dz vk[CJm vk[u pl, l Dhu GhO#hoծ mnJj Gcokj jkl. lcU vk[CJ DO#-GhO#b Dյ mbJwlhC nl. mklb$hC nl vn. DO#u jpvc k uiu, lծ vOv Pu k Jn JjCbv hol knk uiu, lj GhO# ui DO#hoծ m$ Il. l DL&v GhO# n kbil GY jnuu DO# Dml, Dm cnCl F&u.
JCln DO#u uih ov `c&' cnCp j-j k<ե ov JjJo& hC& nF&hճեlծ l hokj jnl l. lvblj l DO#dz vk[CJ u{k Jl vn. lcU l DO#u SJ hJj vkծ knk uil.
yu Jwubv kճծ 46 k k<& DO# Pu. lb hnu c& mbhu lkn l HJwl 50 k<ե nl. l 1996 mu hvn vk[v Du DC 2000 mu kճծ 54 k k<& vk Pu. FlJw unv kճl pilu mk&l mcL& cvuu hokժv l vk Pu, hC lbv hvn vk[CJ u{kճu hjkvi vn. Dp l lb hlv nuj Jwubv n hϮj Jjl Dnl. nuj 61 k<ե Dnl. lb [c@J hlmhO& Dyc n 46 k<ե Dnl. pj [c@J h#lH& nuj Jwubv Gcokj cnCv I<l Pu lj l Dycbv Dhu GhO#ho oT Jlu. nuj-Dyc Dm l mbJwl `lJ' Dmu. hjbl pj Dyc b h#v vk[ Ju, lj nuj GhO#ho ICծ cv Jjluծ, Dm vn. JjC l kճv k DvYkv p Dnl DC DO#ծ hlv (hnu `u['!) cnCv l knF& nTmcO jnu Dnl. Dp piYj ylcb cnu hnv JCu Dm ku J, cK vk[CJ cU Dyc DC nuj bl Dn. K DcjJln jhyuJv h#ծ Gcokj p@v c@Jv n lm ծ&ln vnl; hjbl cnCv c@Jv b hjYkծ nF&u, Dm cvC J ju. [c@J h#lu Dyc-nuj blu H k l{ k{l iu lj lծ Dhl# Hճo c@Jv bv nT Ju. ( I[u l Jwl Hj Jc oml Dn.) c n J, jhyuJv hճcjpcO c@Jv bv mmh DC c hby cUucU lb Gcokj ukJj mh Pu. DC Dyc-nuj blu lk jcU [c@J h#ծ Gcokj Dpv juu vn. lcU piYj ծ& l oIbծ vkb Dn. Ƶkճ y b JjJo& FjJ cU FlJ yovc Pu Dn J lb JCn jhyuJv kjm l hlc mOժ Ju, Dm Dp oml vn. jhyuJv h# n vk[CJ njCj, Dm pilu c[v inl OjucU ծ& Dyc-nuj bhjl mcl jnu Dn.
lnvn cnkծ JjC cnCp nuj Jwubv DO# Pu, lj l DcjJ hnu cnu DO# Dmlu. iu 220 k<եl cnCp 1789 hmv 2008 hճեl JCln cnu DcjJ DO#ho Duu vn. JCln cnuv `Dblc mhO&l' Yin Iluu vn. GhO#hom Jn k<եhk& pju[F&v Hjj Gcokj nl, hC lkn lb h#ծ hjYk Pu. nuj Jwubv cnu Dnl DC DcjJ h<hOv jpJjCl l vk[v T Jlu J, Dm mku lLu c[cO Ju iu Dn. Ƶkճ l yu Jwubv koiml (hC mhjmj!) DO#ծ hlv Dnl. lcU lbYkl kuճ Dmu, lj l kuճu JpUn Dn.
yjJ Dyc n DO#hoծ mhO&l Gljuu hnu J<CkC& Gcokj Dnl. l pj DcjJl pvcu Duu Dmu lj lb Jby Jvճծ Dn. lb k[u cmuc Dnl. mkl: Dyc Ƹյv Dmu lj mOծ DcjJlu cmuckjO klkjCl lb cmuc kjm lb kjOl pT Jl, Dm Jn c[hb[l cvll. hjbl Dycbv Jfj Ƹյv DC ijkC& clojmbIbcOn c hby omv Du Dn. lcU Oc& k kC& i lb D[ Cj vnl DC DcjJlu ynmbK DHJv, DƵճv, nmh@vJ k u@v DcjJv kbb cloj lbv hby olu, Dmn cvu pl. Dyc Jbk nuj bhJ SKv cIj Ilu lj lb jm ukJj mbhl F&u. vnlj n hLcJ u{F& l pv k D@imhճեln u Ju.
yNծ pCbv (ynlJ DcjJv vijJbvn) n hLcJ cnCp hճcjpdcOu vk[CJ J u{u pl n cnl vn. hճcjpdcO nCj vk[ ov Jbk lv hJj nl. h#ծ [uimd TH& hlvO n vk[ Jjll. Jbk DvJ s-c mYbcOv p `J@Jmmd' Jbk SJ hJj mcl Dmll, l Gcokju vk[v oll. Jn JC hj<o Yjll. mk& jpbv SJ hl ui vn. Jn JC n clov ihl Dml, lj JO nl kj Jv. hlv Gcokj jklv KjKj uJcl k uJYkv kJwl nl J, Dm mku DcjJlծ kծju pl. Dio DlǮ jm Pu DC hճcjpdcO Gcokj ju vn lj h#ծ okh DOkvl l jku pT Jl. (mOjChC lյ kU l vn.) Jn jpb hճcjpdv kյ< cnk Dn- Dճk DC v n@chյճj. hjbl 5 Hykj 2008 jp cnCp l `mhjm['u ovn h#b hճcjpdcO SJC 24 jpblu clojbv mnYi Ilu nl. SJ hJj l h#bli&l cv-FuJwvծ nl.
mk& hƯlv յmkjl Gcokj I<l Pu J vk[CJ Dblc hhl l. l Dblc hhl cnCp cKl: D@Jwyj cnvl lv `hm[vճu [ymd' knkj nll. ll vijJbn mnYi Dml. [ymd TH&Dcv-mcv ծ&l Gcokjծ jdz Jm uil. JCcO Jl Dlckյkm Dn, JC Jl `hjo&' Dn, JC DOJ kյkmn& Dn, JC DOJ llhj, nj, l[Hoj Dn, n uJ hl# hnv jk Jll. kn ծե clovkj hjCc nl. cnCv `Dhvճv hum' ICj cb[U uiծ vJu Jճ uilu, yuծ Dbop ybO uill.
DcjJl 1789 hmv Dphճեl SJon cOkO vk[CJ Puu vn DC HBJuv pku bKjp JCn j kU mui DO#dz vk[CJ u{kv pbJuu vn. Jbynv lvblj cnCp 1951 mu ov JjJoǥ cճ&o jku iu.
vknbyj `hnu mckjvblj hnu cbiUkj' vk[CJ Pu lj DO# m$ nl Il l lvblj mcj D[Ǯ cnvbv- 20 pvkj jp. n ljKn vƵl Dml. cOu JUl knF& nTmcO SJ mbcC- hϵmv m nl. ckUl DO#ծ mnJj vk DO#ծ mnJNJ[ m$ (k Hճu) oT uill.
hjbl K DO#ծ vk[ `L' nl vn. cnCp DcjJv cloj n nuj/Dyc k c@Jv bv hl# clov Jjl vnl. DcjJv cloj `FuJwm&'v vk[v oll. `FuJwm&' cnCp DhC `cOmL hlvO' Dm cnC . n `cOmL hlvO' [mbyjcO jlmj k DOJlhC vk DO# I<l Jjll. hl# vk[CJvblj p vJu pnj nl, l JCl h#ծ `FuJwm&'v Jl cl h[u, DOj pnj nl. cnCvծ SKu clOJw cUu lj `FuJwm& cp@j' vmu lj l DO# nl vn. llv hlJ jpl n cp@j, cnCp yncl jkCծ hJj kikiU Dnl. Jn jpbl pu 51 JwJ FuJwm& cl cUll. lu mk& mk& cnCp 100 JwJ hby Dmuծ I<l nl. hlu `mkhmJwm mmc' Dm cnCll. ckժv 2000 mu p@p& [yu y b vk[kj ko vc&C Pu nl. hl# clb `FuJwm&j' ny hnu lj ykjO [c@J Gcokj Du ij bv Jn uK cl pml nl. hjbl hwu@j[ jplu FuJwm& mk& cl y b hj[l Ju iucU y 537 clbv h{ iu. hwu@j[ծ iknv&j pH y n mOծ DO#b mKK YT. cnCvծ n `yvkyvk' Jw Pu, Dmn cvu pl.
cK cnCp Dm vk[CJk<ճJ ko m[kCj b$Cծ DcjJl vn. Yjll pm mklb$ k mkճ vk[CJ Dճi Dn, lm lL vn. Ƶkճ DO#ծ vk[CJ Jbo mjJj, cnCp H[ju iknv&cb Il vn, lj hlJ jplu mjJj jdz DO#dz vk[CJǮ hϵmv b$C jykl. hlJ jpծ vճuճl ko vu pl. k mk& vճuճl. mk& hƯu vƵl Dյ hϵmJdz vճcku vmucU DcjJ DO#dz vk[CJ hƯl DvJ GCk jnu Dnl. l oj JjCծ Jn hmlk ծ&l Dnl. hC mO lj ll Hjm you Dh#l vnl. vov h{ j vk[CJ hϮul hlhcC hj h[lu. I[u cK `mmhvm' nծ Dn J, kU DO# J<CkC& Dmu; cnu Dmu J, hvn Dvh#lhC jhyuJv h#ծծ Dmu. Dyc- nuj mhO& pilJ ծ& u Dmlv n mboY& mcpuƵkճ DcjJ DO#dz vk[CJǮ cnu GciCj vn!
Jcj JlJj