“तंत्रज्ञान अन् खनिजांचं शस्त्रास्त्रीकरण थांबवा”; ब्रिक्स परिषदेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदींचा जगाला मोठा इशारा

“तंत्रज्ञान आणि महत्त्वपूर्ण खनिजांचं शस्त्रास्त्रांसारखा वापर आपल्या सामायिक प्रगतीला बाधा आणू शकतात. म्हणूनच, आपण तंत्रज्ञानाचा स्वीकार करताना सर्वसमावेशकतेवर भर दिला आहे”, असं पंतप्रधान मोदी यांनी ‘लवचिकता, नवोपक्रम, सहकार्य आणि शाश्वतता’ या विषयावरील ब्रिक्स सत्रात सांगितलं. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी दुसऱ्या दिवशीच्या भाषणात नेमकं काय म्हणाले ते जाणून घेऊयात.

भारताचे ब्रिक्स अध्यक्षपद आणि मुख्य स्तंभ

“भारताच्या अध्यक्षतेखाली आम्ही आमचे सर्व प्रयत्न लवचिकता, नवोपक्रम, सहकार्य आणि शाश्वतता या चार स्तंभांवर केंद्रित केले आहेत. मला आनंद आहे की, तुमच्या सहकार्याने आणि पाठिंब्याने आम्ही आमच्या सामायिक दृष्टिकोनाला सर्वांसाठी फायदेशीर सहकार्यामध्ये बदलू शकलो आहोत.”

जागतिक तणावाचा सामान्य लोकांच्या जीवनावरील परिणाम

आज जगात तणावाच्या घटना सातत्याने वाढत आहेत आणि त्यांचा सामान्य लोकांच्या जीवनावर अत्यंत नकारात्मक आणि व्यापक परिणाम होत आहे. महामारी, हवामान आपत्ती आणि पुरवठा साखळीतील विस्कळीतपणा यावरून हे स्पष्ट झालं आहे की, आजच्या परस्परांशी जोडलेल्या जगात कोणतेही संकट एका क्षेत्रापुरतं मर्यादित राहत नाही.

“लवचिक पुरवठा साखळी आणि पूर्वसूचना प्रणालीची निर्मिती”

आम्ही ब्रिक्स समूहामध्ये लवचिकता मजबूत करण्यावर विशेष भर दिला आहे. आव्हानांची वेळेत ओळख पटवणे, त्यासाठी स्वतःला तयार करणे आणि त्वरित पावलं उचलणे तितकंच महत्त्वाचं आहे. याच दृष्टिकोनातून, संसर्गजन्य रोगांचा प्रतिबंध आणि त्यावरील उपायांसाठी एकात्मिक ब्रिक्स पूर्वसूचना प्रणालीवर सहमती झाली आहे. आपत्ती व्यवस्थापनासाठी पूर्वसूचना डेटा एकत्रीकरण मार्गदर्शक तत्त्वे तयार करण्यात आली आहेत. ‘ब्रिक्स लॉजिस्टिक सप्लाय चेन कोऑपरेशन फ्रेमवर्क’ आपली पुरवठा साखळी अधिक विश्वासार्ह आणि लवचिक बनवण्यास मदत करेल.

साधनांच्या शस्त्रास्त्रीकरणाविरुद्ध इशारा

नवोपक्रमांतर्गत, ‘ब्रिक्स इनक्यूबेटर नेटवर्क’ आपल्या स्टार्टअप्स आणि इनक्यूबेटर्सना जोडेल. नाविन्यपूर्ण आणि वाढवण्यायोग्य उपायांना चालना देण्यासाठी आम्ही ‘ब्रिक्स स्टार्टअप इनोव्हेशन फंड’चा प्रस्ताव दिला आहे. डिजिटल शेतीवरील ब्रिक्स नेटवर्क शेतकऱ्यांसाठी नवीन संधी निर्माण करेल. या नेटवर्कच्या माध्यमातून एआय (AI), भू-स्थानिक तंत्रज्ञान आणि डिजिटल पब्लिक इन्फ्रास्ट्रक्चर हे शेतकऱ्यांच्या वास्तविक गरजांशी जोडलं जाईल. तंत्रज्ञान आणि महत्त्वपूर्ण खनिजांचं शस्त्रास्त्रीकरण आपल्या सामायिक प्रगतीला खीळ घालू शकते. म्हणूनच, आम्ही तंत्रज्ञानाचा स्वीकार करताना सर्वसमावेशकतेवर भर दिला आहे.

लोकांमधील संबंध दृढ करणे आणि एमएसएमई ना पाठिंबा

भारताने मैत्री, सहभाग आणि सहकार्य वाढवण्यासाठी ब्रिक्स मंचाचा वापर केला आहे. ब्रिक्समधील सहकार्य केवळ सरकारांपुरते मर्यादित राहू नये, असा आमचा प्रयत्न राहिला आहे. आपले उद्योजक, शेतकरी, संशोधक, महिला, तरुण आणि सामान्य नागरिकही यात सक्रिय सहभागी झाले पाहिजेत. ‘ब्रिक्स कनेक्ट’च्या माध्यमातून आम्ही कौशल्ये, महिलांचा कार्यबलातील सहभाग, सामाजिक सुरक्षा आणि क्षमता बांधणीला प्रोत्साहन दिले आहे. लहान उद्योजकांना ज्ञान, वित्त आणि नवीन बाजारपेठांशी जोडण्यासाठी आम्ही ‘ब्रिक्स एमएसएमई सहकार्य पोर्टल’ सुरू केले आहे. आपल्या शहरांमधील सर्वोत्तम पद्धतींची देवाणघेवाण सुलभ करण्यासाठी ‘ब्रिक्स अर्बन मोबिलिटी हब’ची स्थापना करण्यात आली आहे.

शाश्वतता, स्वच्छ ऊर्जा आणि हवामान कृतीला गती

आम्ही मानवी विकास आणि पर्यावरण यांच्यात समतोल राखण्याच्या गरजेवर भर दिला आहे. हाच शाश्वततेचा पाया आहे. भावी पिढ्यांप्रती ही आपली जबाबदारीही आहे. या दिशेने आम्ही अनेक उपक्रमांवर प्रगती केली आहे. आम्ही स्मार्ट ग्रिड आणि ऊर्जा साठवणुकीसाठी ‘ब्रिक्स डिजिटल सेंटर ऑफ एक्सलन्स’ स्थापन केले आहे. हे आपल्या स्वच्छ ऊर्जा यंत्रणांना अधिक विश्वासार्ह, कार्यक्षम आणि सुलभ बनवण्यास मदत करेल. कृषी-पर्यावरणशास्त्र आणि पुनरुत्पादक शेती यावरील उत्कृष्टतेची केंद्रे पारंपारिक ज्ञानाला आधुनिक विज्ञानाशी जोडतील. समुदाय-आधारित हवामान अनुकूलनासाठी विकसित केलेली तत्त्वे स्थानिक ज्ञानाला हवामान कृतीचा एक महत्त्वाचा पाया बनवतील.