हृदयाच्या ठोक्यांवरून शोधलं लोकेशन! इराणमध्ये अडकलेल्या एअरमनसाठी CIA ने वापरलं 'अदृश्य' शस्त्र; काय आहे 'घोस्ट मर्मर'?

Ghost Murmur technology rescue operation: अमेरिकन वैमानिकाला वाचवण्यासाठी अमेरिकेच्या सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सीने (CIA) एका अत्यंत गुप्त आणि हाय-टेक मोहिमेचे आयोजन केले होते.

cia-ghost-murmur-quantum-magnetometry-rescue-operation-iran

'घोस्ट मर्मर' तंत्रज्ञानामुळे अमेरिकन एअरमनचे प्राण वाचले (फोटो - AI Generated Image)

Ghost Murmur Quantum technology to rescue a US pilot: इराणमध्ये अडकलेल्या सैनिकाला वाचविण्यासाठी अमेरिकेने धाडसी बचावमोहीम राबवली. एफ-१५ ईगल या लढाऊ विमानातून खाली कोसळल्यामुळे एअरमन दक्षिण इराणमध्ये अडकून पडला. एअरमनने कमालीचे कौशल्य वापरुन शत्रूच्या भूमीत ३६ तासांहून अधिककाळ काढला. जखमी अवस्थेत असताना अमेरिकेचे पथक बचावासाठी येईल या अपेक्षेवर तो उंच पर्वतरांगेत जिंवत होता. सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सीने (सीआयए) या एअरमनला वाचविण्यासाठी अत्याधुनिक आणि नवीन प्रणालीचा वापर केल्याची माहिती आता समोर आली आहे.

सीआयएकडून ‘घोस्ट मर्मर’चा वापर

समोर आलेल्या माहितीनुसार, सेंट्रल इंटेलिजन्स एजन्सीने (सीआयए) दक्षिण इराणमध्ये कोसळलेल्या एका अमेरिकन वैमानिकाचा शोध घेण्यासाठी आणि त्याची सुटका करण्यासाठी ‘घोस्ट मर्मर’ नावाच्या एका नवीन साधनाचा वापर करण्यात आला. पहिल्यांदाच कुठल्याही गुप्तहेर संस्थेने अशाप्रकारच्या टूलचा वापर केल्याचे सांगितले जात आहे. या टूलमध्ये क्वांटम मॅग्नेटोमेट्री आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता यांचा वापर करण्यात आला आहे. सीआयए आणि डोनाल्ड ट्रम्प यांनी याबाबत सोमवारी घेतलेल्या पत्रकार परिषदेतही बचाव मोहिमेची माहिती दिली.

काय आहे ‘घोस्ट मर्मर’ टूल?

घोस्ट मर्मर हे अध्याधुनिक टूल असून, यामध्ये क्वांटम मॅग्नेटोमेट्रीचा वापर करण्यात आला आहे. या टूलच्या माध्यमातून मानवी हृदयाच्या ठोक्यातून निर्माण होणारे विद्युतचुंबकीय संकेतांचा व्यक्तीचा शोध घेण्यासाठी मदत होते. गर्दी आणि गोंगाटातही यामुळे शोध घेणे सोपे होते. विशेष म्हणजे यात कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा वापर करून मिळणाऱ्या संकेतांवर प्रक्रिया केली जाते. ही सर्व प्रणाली सेन्सर्सवर अवलंबून आहे. ‘मर्मर’ ही हृदयाशी निगडीत वैद्यकीय संज्ञा आहे तर ‘घोस्ट’ म्हणजे एखाद्याचा शोध घेणे, अशा पद्धतीने याचे घोस्ट मर्मर असे नामकरण करण्यात आले आहे.

हेही वाचा

बारामती पोटनिवडणुकीतून काँग्रेसची माघार, हर्षवर्धन सपकाळ यांची माहिती; कुणालाही पाठिंबा दिला नसल्याचंही केलं जाहीर

कसा केला वापर?

इराणने अमेरिकेचे लढाऊ विमान एफ-१५ खाली पाडल्यानंतर एक एअरमन पर्वंतरांगामध्ये लपवून बसला. त्याच्या मदतीला पथक येईल अशी आशा त्याला होती. एअरमनने बीकन लोकेटर प्रणाली सुरु केली होती पण, यामुळे त्याचे स्थान स्पष्ट समजत नव्हते. अखेर घोस्ट मर्मरच्या मदतीने त्याचे लोकेशन शोधण्यास मदत झाली. आणि अमेरिकेने बचावमोहीम सुरु केली. दुर्गम वाळवंटी प्रदेशामुळे या तंत्रज्ञानाच्या वापरासाठी चांगली परिस्थिती निर्माण झाली. कमी विद्युतचुंबकीय हस्तक्षेप, कमीत कमी मानवी उपस्थिती आणि रात्रीच्या वेळी तापमानातील तीव्र फरकामुळे या प्रणालीला हृदयाच्या ठोक्यांचा संकेत अधिक प्रभावीपणे शोधता आला, असे न्यू यॉर्क पोस्टने दिलेल्या वृत्तात म्हटले आहे.

वापरावर मर्यादा

सीआयएने वापरलेल्या या साधनाला काही मर्यादा देखील असून अद्याप सुधारनेसाठी वाव असल्याचे सांगितले जाते. खूपच जास्त गर्दी असल्यास याच्या उपयुक्ततेवर बंधने येतात शिवाय याला डेटा प्रोसेस करण्यासाठी अधिक वेळ लागतो. पण, भविष्यात या आव्हानांवर मात करुन या प्रणालीचा प्रभावी वापर विविध प्रकारच्या लढाऊ विमानांमध्ये केला जाऊ शकतो, असे सूत्रांनी म्हटले आहे.