‘तुम्ही फक्त कल्पनेत जिंकू शकता’; ट्रम्प यांच्या ‘शरणागती पत्करणार’ दाव्यावर इराणचं प्रत्युत्तर

रेजाई यांनी ट्रम्प यांना उद्देशून लिहिले की, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष “अपयशामागून अपयश आल्यानंतरही बोलतच आहेत” आणि त्यांच्या शब्दांनी त्यांच्या कल्पनांनाही मागे टाकले आहे. पुढे त्यांनी म्हटले, “तुम्ही तुमच्या कल्पनेत रोज जिंकू शकता. पण वास्तव इराणचे लोक, त्याचे सैनिक आणि क्षेपणास्त्रे ठरवतात.” रेजाई यांनी ट्रम्प यांना “अमेरिकेच्या इतिहासातील सर्वात वाईट राष्ट्राध्यक्ष” असेही म्हटले. हे विधान त्यांच्या राजकीय भूमिकेचा भाग असून, स्वतंत्र मूल्यांकन नसून ट्रम्प यांच्यावरील एक राजकीय टीका म्हणून याकडे पाहिले जात आहे.

ट्रम्प नेमके काय म्हणाले?

ट्रम्प यांनी गुरुवारी टेक्सासमधील डेन्टन येथे ‘पीटरबिल्ट मोटर्स’च्या कार्यक्रमात इराणबाबत वक्तव्य केले. “इराण शरणागती पत्करण्यास तयार आहे,” असे ते म्हणाले. अमेरिकेला हे युद्ध नोव्हेंबरमधील मध्यावधी निवडणुकांनंतर जिंकता येईल, असेही त्यांनी म्हटले. मात्र, ते त्यापूर्वीही संपुष्टात येऊ शकते, अशी शक्यता त्यांनी व्यक्त केली. ट्रम्प यांनी इराणविरोधातील अमेरिकेची कारवाई लवकरच संपेल आणि त्यानंतर ऊर्जा दर वेगाने कमी होतील, असा दावा केला. इराणच्या नेतृत्वाशी अमेरिका सध्या “चांगले वागण्याचा प्रयत्न” करत असल्याचेही त्यांनी म्हटले.

इराणवर अमेरिकेचा आर्थिक दबाव वाढला

दरम्यान, अमेरिकेने इराणवरील आर्थिक दबाव वाढवला आहे. ‘ऑपरेशन इकॉनॉमिक आउटकास्ट’ अंतर्गत इराणशी व्यवहार करणाऱ्या संस्थांवर निर्बंध लावण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. अमेरिकेच्या ट्रेझरी विभागाने इराणच्या रेल्वे आणि ऑटोमोबाइल क्षेत्राशी संबंधित संस्थांवरही नवीन निर्बंध जाहीर केले आहेत. इराण आणि अमेरिकेमधील चर्चाही ठोस निष्कर्षापर्यंत पोहोचलेली नाही. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीचा मुद्दा हा दोन्ही देशांमधील चर्चेतील महत्त्वाचा अडथळा असल्याचे समोर आले आहे.

कॅम्प डेव्हिडमध्ये ट्रम्प यांच्या सुरक्षा टीमची बैठक

या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेचे वरिष्ठ राष्ट्रीय सुरक्षा अधिकारी शुक्रवारी कॅम्प डेव्हिड येथे एका बैठकीसाठी जमले. ‘ॲक्सिओस’ने तीन अमेरिकन अधिकाऱ्यांच्या हवाल्याने दिलेल्या वृत्तानुसार, उपराष्ट्राध्यक्ष जे.डी. वान्स यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या बैठकीत इराणमधील युद्धाची पुढील दिशा आणि येमेनमधील सौदी अरेबिया-हूती संघर्षावर चर्चा झाली. या बैठकीत परराष्ट्रमंत्री मार्को रुबिओ, संरक्षणमंत्री पीट हेगसेथ, विशेष दूत स्टीव्ह विटकॉफ, सीआयए संचालक जॉन रॅटक्लिफ आणि ‘जॉइंट चीफ्स ऑफ स्टाफ’चे अध्यक्ष जनरल डॅन केन सहभागी झाले होते. बैठकीत काही निर्णय घेण्यात आले, तर इतर मुद्द्यांवर सखोल चर्चा झाल्याचे एका अधिकाऱ्याने सांगितले.

इराणच्या पाठिंब्यामुळे आक्रमक झालेल्या हूती बंडखोरांविरोधात येमेनमध्ये पुन्हा एकदा लष्करी कारवाई करण्याचा विचार सौदी अरेबिया करत असल्याची माहिती ‘रॉयटर्स’च्या वृत्ताद्वारे समोर आली आहे. त्यामुळे इराण संघर्षाबरोबरच मध्यपूर्वेतील आणखी एका आघाडीवरील तणाव वाढण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.