पश्चिम बंगालमध्ये दुर्गापूजेच्या काळात मांसाहार वर्ज्य करण्याचे आवाहन कथावाचक आणि बागेश्वर धामचे प्रमुख धीरेंद्र शास्त्री यांनी केले होते. या वक्तव्यावरून आता राजकीय आणि धार्मिक वर्तुळात नवा वाद पेटला आहे. धीरेंद्र शास्त्री यांच्या या आवाहनावर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या आर्थिक सल्लागार परिषदेचे सदस्य संजीव सन्याल यांनी भूमिका मांडली आहे.
संजीव सन्याल काय म्हणाले?
शाक्त हिंदू धर्मात मांसाहाराला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. प्राचीन विधींचा एक भाग म्हणून माता दुर्गा आणि माता काली यांना मांस अर्पण केले जाते. दुर्गा पूजेच्या वेळी नवमी किंवा दशमीला भक्त जो प्रसाद ग्रहण करतात, तो मांसाचाच असतो. या पवित्र विधीमध्ये कोणताही हस्तक्षेप खपवून घेतला जाणार नाही.
धीरेंद्र शास्त्रींच्या वक्तव्यातून वादाची ठिणगी
काही दिवसांपूर्वी बागेश्वर बाबा म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या धीरेंद्र शास्त्री यांनी पश्चिम बंगालमधील दुर्गापूजेच्या काळात लोकांनी मांसाहार करू नये, असे आवाहन केले होते. एवढेच नाही तर या उत्सवादरम्यान मांसाहार करणाऱ्यांना त्यांनी धर्मविरोधी किंवा पाखंडी असे संबोधले होते. त्यांच्या या विधानामुळे बंगाली समाज आणि संस्कृतीत तीव्र प्रतिक्रिया उमटल्या.
भाजपचे राज्य अध्यक्ष शमिक भट्टाचार्य यांचीही भूमिका
धीरेंद्र शास्त्री यांच्या वक्तव्यावर केवळ संजीव सन्यालच नव्हे, तर पश्चिम बंगाल भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष शमिक भट्टाचार्य यांनीही असंतोष व्यक्त केला आहे. बाहेरून आलेल्या कोणत्याही धार्मिक गुरुने बंगालमधील लोकांनी काय खावे किंवा काय परिधान करावे, हे सांगण्याची गरज नाही, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
“आम्हाला जसे जगायचे आहे तसे जगू द्या. बंगाली नागरिक वर्षानुवर्षे जे खात आले आहेत तेच खाणार. बंगाली लोक मासे आणि मटण खाऊ शकत नाहीत का? स्वामी विवेकानंदांनीही याबद्दल सांगितले आहे; त्यांच्यापेक्षा मोठे कोणी आहे का?”
— शमिक भट्टाचार्य, प्रदेशाध्यक्ष, पश्चिम बंगाल भाजप
भट्टाचार्य पुढे म्हणाले की, “येथे कालीमातेला बोकडाचा बळी देऊन मांसाचा नैवेद्य चढवला जातो. महाअष्टमीला ‘लुची’ (पुऱ्या) आणि महानवमीला ‘मटण’ खाणे ही बंगालची जुनी सांस्कृतिक परंपरा आहे. ही परंपरा सोडून देण्याचा प्रश्नच उद्भवत नाही.”
बंगाली संस्कृती आणि आहार
पश्चिम बंगालमध्ये मासे आणि मांसाहार हा दैनंदिन आहारासोबतच धार्मिक उत्सवांचाही एक अविभाज्य भाग मानला जातो. दुर्गापूजा हा तेथील सर्वात मोठा उत्सव असून, विविध समुदाय आणि प्रदेशांनुसार पूजेच्या पद्धती आणि नैवेद्य वेगळे असतात. त्यामुळे धीरेंद्र शास्त्री यांच्या या वक्तव्यामुळे बंगालच्या राजकीय आणि सामाजिक वर्तुळात मोठे वादळ निर्माण झाले आहे.
