देशाच्या राजकीय आणि सामाजिक वर्तुळातून एक मोठी आणि महत्त्वाची बातमी समोर येत आहे. वक्फ कायद्यातील नवीन सुधारणांची अंमलबजावणी करणारं मध्य प्रदेश हे देशातील पहिलं राज्य ठरलं आहे. मुख्यमंत्री मोहन यादव यांच्या सरकारनं एक मोठा निर्णय घेत, मध्य प्रदेश वक्फ बोर्डाची पुनर्रचना केली आहे. या १० सदस्यीय नवनियुक्त बोर्डात इतिहासात पहिल्यांदाच दोन हिंदू सदस्यांना स्थान देण्यात आले आहे. या संदर्भातील अधिकृत अधिसूचना मध्य प्रदेशच्या राजपत्रात प्रसिद्ध करण्यात आली आहे.
नवीन वक्फ कायद्यांतर्गत मोठी पुनर्रचना
केंद्र सरकारने वक्फ कायद्यात केलेल्या महत्त्वपूर्ण सुधारणांनंतर मध्य प्रदेश सरकारने हे पाऊल उचलले आहे. ‘वक्फ कायदा, १९९५ (सुधारित-२०२५)’ च्या कलम १३ (१) अंतर्गत मिळालेल्या अधिकारांचा वापर करून, सरकारने कलम १४ मधील तरतुदींनुसार या बोर्डाची स्थापना केली आहे. नवीन नियमांची तातडीने आणि प्रभावी अंमलबजावणी व्हावी, हा या पुनर्रचनेमागील मुख्य उद्देश आहे.
सनवर पटेल अध्यक्ष; ‘या’ दोन हिंदू सदस्यांना संधी
मध्य प्रदेश वक्फ बोर्डाच्या अध्यक्षपदी सनवर पटेल यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. या बोर्डात समाविष्ट करण्यात आलेले दोन हिंदू सदस्य खालीलप्रमाणे आहेत:
- मनोज मालपाणी (इंदूर)
- अनिमेश भार्गव (राघोगढ, गुणा)
वक्फ बोर्डाच्या इतिहासात बिगर-मुस्लिम सदस्यांचा समावेश होण्याची ही देशातील पहिलीच घटना असल्याने या निर्णयाची देशभरात मोठी चर्चा रंगली आहे.
वक्फ बोर्डाची नवीन सदस्य यादी
या १० सदस्यीय बोर्डात विविध क्षेत्रांतील नामवंत व्यक्तींना संधी देण्यात आली आहे. नवनियुक्त सदस्यांची नावे खालीलप्रमाणे:
- नजमा हेपतुल्ला (नवी दिल्ली)
- आतिफ अकील (आमदार, भोपाळ उत्तर)
- फैझान खान (उज्जन)
- सिस्टर फातिमा चौधरी (इंदूर)
- शायस्ता सुलतान (नगरसेविका, बेरसिया, भोपाळ)
- शबाना खान (नगरसेविका, रतलाम)
- मागासवर्गीय आणि अल्पसंख्याक कल्याण आयुक्त (पदेन सदस्य)
नजमा हेपतुल्ला यांचा कार्यकाळ कायम
राजपत्रातील अधिसूचनेनुसार, माजी केंद्रीय मंत्री नजमा हेपतुल्ला यांची एप्रिल २०२३ मध्ये निवडून आलेल्या प्रवर्गातून नियुक्ती करण्यात आली होती. त्यांचा कार्यकाळ १८ एप्रिल २०२८ पर्यंत वैध आहे. त्यामुळे नवीन अधिसूचनेत त्यांच्या नावाचा समावेश उर्वरित कार्यकाळासाठी कायम ठेवण्यात आला आहे.
वक्फ बोर्ड म्हणजे काय आणि त्याचं काम काय असतं?
अनेक सामान्य वाचकांसाठी वक्फ बोर्ड नक्की काय काम करते, हा प्रश्न असतो. वक्फ बोर्ड ही एक वैधानिक संस्था आहे, जी राज्यातील वक्फ मालमत्तांचे व्यवस्थापन आणि संरक्षण करण्याचे काम करते.
बोर्डाची मुख्य जबाबदारी:
- राज्यातील सर्व वक्फ मालमत्तांची नोंदणी आणि दप्तरे अद्ययावत ठेवणे.
- या मालमत्तांचा वापर आणि त्यातून मिळणाऱ्या उत्पन्नावर देखरेख ठेवणे.
- वक्फ जमिनींवरील बेकायदेशीर अतिक्रमणे रोखणे.
- या उत्पन्नाचा वापर धार्मिक, शैक्षणिक आणि सामाजिक कल्याणाच्या कामांसाठी होतो की नाही, याची खात्री करणे.
मध्य प्रदेश सरकारने घेतलेला हा प्रशासकीय निर्णय आगामी काळात देशातील इतर राज्यांसाठी मार्गदर्शक ठरणार का, याकडे आता सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
