Narendra Modi Breaks Jawaharlal Nehru Record As Elected PM: भारताच्या राजकारणात १० जून रोजी एक महत्त्वाचा टप्पा नोंदवला जाणार आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे देशाचे पहिले पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांचा दीर्घकाळ टिकलेला विक्रम मागे टाकत भारतातील सर्वाधिक काळ कार्यरत असलेले निवडून आलेले पंतप्रधान ठरणार आहेत. २६ मे २०१४ रोजी प्रथमच पंतप्रधानपदाची शपथ घेतलेल्या नरेंद्र मोदी यांनी त्यानंतर सलग दोन लोकसभा निवडणुकांमध्ये विजय मिळवत केंद्रातील सत्ता कायम राखली. १० जून २०२६ रोजी त्यांच्या पंतप्रधानपदाचा सलग ४,३९९ वा दिवस पूर्ण होईल. यासह ते जवाहरलाल नेहरू यांच्या ४,३९८ दिवसांच्या निवडून आलेल्या पंतप्रधानपदाच्या कार्यकाळाला मागे टाकतील.

१० जून रोजी रचला जाणार इतिहास

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी २०१४ नंतर सलग दोन लोकसभा निवडणुकांमध्ये भाजप आणि राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीला (NDA) विजय मिळवून दिला आणि २०२४ मध्येही सत्ता कायम राखली. १० जून २०२६ रोजी त्यांच्या पंतप्रधानपदाचा सलग ४,३९९ वा दिवस पूर्ण होत आहे. या ऐतिहासिक आकड्यामुळे ते पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या ४,३९८ दिवसांच्या ‘निवडून आलेल्या’ पंतप्रधानपदाच्या कार्यकाळाला मागे टाकतील.

‘एकूण कार्यकाळ’ विरुद्ध ‘निवडून आलेला कार्यकाळ’ यातील फरक

या विक्रमाचे गणित समजून घेण्यासाठी ‘एकूण कार्यकाळ’ आणि ‘निवडून आलेला कार्यकाळ’ यातील फरक समजून घेणे महत्त्वाचे आहे:

नरेंद्र मोदींचा कार्यकाळ: नरेंद्र मोदींचा पूर्ण कार्यकाळ हा जनतेद्वारे थेट निवडून आलेल्या सरकारचा आहे. १० जून रोजी त्यांचे ४,३९९ दिवस पूर्ण होत असल्याने ते लोकशाही मार्गाने निवडून आलेले सर्वाधिक काळ सेवा करणारे पंतप्रधान ठरले आहेत.

पंडित नेहरूंचा कार्यकाळ: जवाहरलाल नेहरू यांनी स्वातंत्र्यानंतर जवळपास १७ वर्षे देशाचे नेतृत्व केले. परंतु, १५ ऑगस्ट १९४७ ते पहिल्या सार्वत्रिक निवडणुकीपर्यंत (१९५२) ते देशाच्या अंतरिम सरकारचे प्रमुख होते. १३ मे १९५२ रोजी पहिल्या लोकसभा निवडणुकीनंतर त्यांनी रीतसर आणि घटनात्मक प्रक्रियेनुसार ‘निवडून आलेले’ पंतप्रधान म्हणून शपथ घेतली. त्यानंतर २७ मे १९६४ रोजी त्यांच्या निधनापर्यंत त्यांचा निवडून आलेला कार्यकाळ ४,३९८ दिवस इतका होता.

सलग तीन वेळा जनतेचा कौल मिळवून पंतप्रधान होणारे नेहरूनंतरचे दुसरेच नेते

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी २०१४, २०१९ आणि त्यानंतर २०२४ च्या सार्वत्रिक निवडणुकीत भारतीय जनता पक्षाला आणि राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीला (NDA) सलग विजय मिळवून दिला. सलग तीन वेळा जनतेचा कौल मिळवून पंतप्रधान होणारे नेहरू यांच्यानंतर ते दुसरेच नेते आहेत. एकूण पंतप्रधानपदाच्या कार्यकाळाचा विचार केला, तर पंडित नेहरू अद्यापही ६,१३० दिवसांसह पहिल्या क्रमांकावर आहेत. परंतु, केवळ ‘निवडून आलेल्या’ कार्यकाळाचा हिशोब केल्यास नरेंद्र मोदी आता पहिल्या क्रमांकावर विराजमान होत आहेत.

पंडित जवाहरलाल नेहरू यांनी १५ ऑगस्ट १९४७ ते २७ मे १९६४ या काळात एकूण ६,१३० दिवस भारताचे पंतप्रधानपद भूषवले. १९४७ ते १९५२ या काळात नेहरू भारतीय मतदारांद्वारे निवडून दिलेले पंतप्रधान नव्हते, कारण देशात पहिली सार्वत्रिक निवडणूकच १९५१-५२ मध्ये झाली होती. १७ एप्रिल १९५२ रोजी पहिल्या लोकसभेच्या स्थापनेनंतर नेहरू यांनी ‘निवडून आलेले पंतप्रधान’ म्हणून कार्यभार स्वीकारला. यानुसार, निवडून आलेले पंतप्रधान म्हणून नेहरूंचा कार्यकाळ ४,४२३ दिवस इतका होतो.

एकूण पंतप्रधानपदाच्या कार्यकाळाचा (अंतरिम सरकारसह) विचार केला, तर पंडित नेहरू अद्यापही ६,१३० दिवसांसह पहिल्या क्रमांकावर आहेत. परंतु, केवळ ‘निवडून आलेल्या’ कार्यकाळाचा हिशोब केल्यास नरेंद्र मोदी आता भारताच्या इतिहासात पहिल्या क्रमांकावर विराजमान झाले आहेत.