Russia USA relations : पुतिन यांचा ट्रम्प यांना इशारा; “इराणवर लष्करी कारवाई केल्यास होतील गंभीर परिणाम”

इराण आणि मध्यपूर्वेतील तणाव

या चर्चेत पुतिन यांनी इराणच्या मुद्द्यावर विशेष भर दिला. ट्रम्प यांनी इराणसोबतचा शस्त्रसंधी (Ceasefire) वाढवण्याचा जो निर्णय घेतला, त्याचे पुतिन यांनी स्वागत केले. यामुळे युद्ध किंवा हिंसेचा वापर न करता, संवाद, शांतता, वाटाघाटी आणि सामोपचाराने चर्चेला वाव मिळेल, असे पुतिन यांचे मत आहे.

तथापि, पुतिन यांनी ट्रम्प यांना एक कडक इशाराही दिला. ते म्हणाले की, जर अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर पुन्हा लष्करी हल्ला करण्याचा प्रयत्न केला, तर त्याचे परिणाम “अत्यंत घातक आणि विनाशकारी” असतील. याचा फटका केवळ इराण किंवा त्याच्या शेजारील देशांनाच बसणार नाही, तर संपूर्ण आंतरराष्ट्रीय समुदायाला त्याची किंमत मोजावी लागेल. रशिया या भागात शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी सर्वतोपरी राजनैतिक मदत करण्यास तयार असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले.

युक्रेन युद्धावर चर्चा

२०२२ पासून सुरू असलेल्या युक्रेन युद्धाला आता पाच वर्षे पूर्ण होत आहेत. या संदर्भात पुतिन यांनी ट्रम्प यांना युद्धाच्या सद्यस्थितीची माहिती दिली. रशियन सैन्य सध्या आक्रमक स्थितीत असून शत्रूला मागे सारत असल्याचा दावा पुतिन यांनी केला.

यावेळी दोन्ही नेत्यांनी युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष वोलोडिमिर झेलेन्स्की यांच्या भूमिकेवर टीका केली. युरोपीय देशांच्या पाठिंब्यामुळेच युक्रेन हे युद्ध विनाकारण लांबवत आहे, असे मत दोन्ही नेत्यांनी व्यक्त केले. या युद्धामुळे आतापर्यंत हजारो नागरिकांचा मृत्यू झाला असून लाखो लोकांना आपली घरे सोडावी लागली आहेत.

‘विजय दिना’निमित्त शस्त्रसंधीचा प्रस्ताव

दुसऱ्या महायुद्धात नाझी जर्मनीवर मिळवलेल्या विजयाप्रीत्यर्थ रशिया दरवर्षी ९ मे रोजी ‘विजय दिन’ (Victory Day) साजरा करतो. या सणाच्या निमित्ताने पुतिन यांनी युक्रेनमध्ये तात्पुरती शस्त्रसंधी जाहीर करण्याचा प्रस्ताव मांडला, ज्याला डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सक्रिय पाठिंबा दिला. हा विजय दोन्ही देशांचा सामायिक वारसा असल्याचे ट्रम्प यांनी नमूद केले.

मात्र, युक्रेनकडून होणाऱ्या संभाव्य हल्ल्यांच्या धोक्यामुळे यंदा मॉस्कोमधील लष्करी संचलन (Military Parade) नेहमीपेक्षा मर्यादित स्वरूपात होणार असल्याचे क्रेमलिनने स्पष्ट केले आहे. ही चर्चा अमेरिका आणि रशिया यांच्यातील संबंध सुधारण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाची मानली जात असली तरी, इराणच्या मुद्द्यावरून पुतिन यांनी दिलेला इशारा जागतिक राजकारणात चिंतेचा विषय ठरत आहे.