राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक मोहन भागवत सध्या संघ शताब्दी वर्षाच्या निमित्ताने तीन देशांच्या दौऱ्यावर आहेत. अमेरिका आणि कॅनडाच्या दौऱ्यानंतर ते सध्या ब्रिटनमध्ये आहेत. मात्र, त्यांच्या या दौऱ्याला स्थानिक पातळीवर काही संघटनांकडून विरोध केला जात आहे. या विरोधावर राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाने प्रतिक्रिया दिली आहे. “लोकशाहीत वेगवेगळ्या विचारांचे प्रवाह असणे स्वाभाविक आहे. आम्ही सर्वांशी चर्चा करण्यास तयार आहोत. ज्यांना विरोध करायचा आहे, त्यांना त्यांचे मत मांडू द्या,” असे विधान संघाने केले आहे. या संदर्भातील वृत्त ‘हिंदुस्तान टाइम्स’ या वृत्तसंस्थेने दिले आहे.
आरएसएसचे अखिल भारतीय प्रचार प्रमुख सुनील आंबेकर यांनी लंडनमध्ये आयोजित पत्रकार परिषदेत संघाची भूमिका स्पष्ट केली. ब्रिटनमधील काही नागरी हक्क संघटनांनी तेथील प्रशासनाला मोहन भागवत यांच्या कार्यक्रमांवर बंदी घालण्याची मागणी केली होती. या पार्श्वभूमीवर आंबेकर यांनी संघाची भूमिका मांडताना सांगितले की, लोकशाहीत विरोधाचे सूर उमटणे ही सामान्य बाब आहे.
‘आम्ही संवाद आणि शांतीसाठी आलोय’
सुनील आंबेकर म्हणाले, “आम्ही येथे शांतता, एकता आणि सौहार्द पसरवण्यासाठी आलो आहोत. सर्वांशी संवाद साधण्यासाठी आमचे दरवाजे नेहमी उघडे आहेत. ज्यांना आमच्याशी चर्चा करायची आहे, त्यांचे स्वागतच आहे.” अमेरिका दौऱ्यादरम्यान झालेल्या विरोधाचा उल्लेख करत त्यांनी स्पष्ट केले की, संघाची विचारसरणी आणि वैश्विक दृष्टिकोन जगासमोर मांडणे हाच या दौऱ्याचा मुख्य उद्देश आहे. “आमच्याकडे लपवण्यासारखे काहीही नाही. आम्ही विचारांच्या देवाणघेवाणीवर आणि निकोप चर्चेवर विश्वास ठेवतो,” असेही त्यांनी ठामपणे सांगितले.
ब्रिटनमध्ये वादाचे कारण काय?
मोहन भागवत यांच्या ब्रिटन दौऱ्याला विरोध करत तेथील सुमारे २० नागरी हक्क संघटनांनी लंडनचे महापौर सादिक खान आणि ब्रिटनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाला पत्र लिहिले आहे. या संघटनांनी लंडन प्रशासनाला भागवत यांच्या कार्यक्रमांसाठी जागा उपलब्ध करून न देण्याची आणि या आयोजनांवर बहिष्कार घालण्याची मागणी केली आहे. या पत्रात ‘हिंदूझ फॉर ह्युमन राइट्स’, ‘यूके-इंडियन मुस्लिम कौन्सिल’ आणि ‘साऊथ आशिया सॉलिडॅरिटी ग्रुप’ यांसारख्या प्रमुख संघटनांचा समावेश आहे.
भारतीय समुदायामध्ये या दौऱ्यामुळे सामाजिक दरी निर्माण होऊ शकते, असा दावा करत या संघटनांनी ब्रिटनमधील अल्पसंख्याक समुदायांच्या सुरक्षेबाबत चिंता व्यक्त केली आहे. यापूर्वी अमेरिकेतील न्यू यॉर्कचे आमदार झोहरान ममदानी यांनीही भागवत यांच्या दौऱ्यावर टीका केली होती. मात्र, या टीकेला स्थानिक पातळीवर योग्य उत्तर देण्यात आले असल्याचे आंबेकर यांनी नमूद केले.
संघाच्या स्थापनेला १०० वर्षे पूर्ण होत असल्याच्या पार्श्वभूमीवर जगभरातील भारतीयांपर्यंत पोहोचण्यासाठी सरसंघचालकांचा हा तीन देशांचा दौरा आयोजित करण्यात आला आहे. सर्व विरोध आणि वादाच्या पार्श्वभूमीवर संघाने आक्रमक पवित्रा न घेता संवादाचा मार्ग निवडल्याने या विषयाची आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चर्चा सुरू झाली आहे.
