MEA Advisory On Russia Army Indian Recruitment : रशियन सैन्यात भारतीय नागरिकांची भरती होत असल्याच्या पार्श्वभूमीवर केंद्र सरकारने बुधवारी भारतीयांसाठी नवीन सल्ला जारी केला आहे. परराष्ट्र मंत्रालयाने रशियात नोकरीसाठी जाणाऱ्या भारतीयांना सावध राहण्याचे आवाहन केले आहे. रशियन सैन्यात भरती होणे हा ‘धोकादायक मार्ग’ असल्याचे सरकारने स्पष्ट केले आहे. याबद्दल सविस्तर वृत्त हिंदुस्थान टाइम्सने दिले आहे.
गेल्या काही वर्षांपासून भारतीय नागरिकांना मोठ्या पगाराच्या नोकरीचे प्रलोभन दाखवून रशियन सैन्यात भरती केल्याची प्रकरणे समोर येत आहेत. काही प्रकरणांमध्ये पर्यटक किंवा विद्यार्थी व्हिसावर रशियात गेलेल्या भारतीयांनाही सैन्यात सामील केल्याच्या तक्रारी आहेत. परराष्ट्र मंत्रालयाने आपल्या सल्ल्यात म्हटले आहे की, भारतीय नागरिकांनी परदेशातील नोकरीच्या संधी स्वीकारताना योग्य ती पडताळणी करावी. विशेषतः अप्रमाणित व्यक्तींकडून मिळणाऱ्या नोकरीचे प्रलोभन दाखवून रशियन सैन्यात भरती केल्याची प्रकरणे समोर येत आहेत. काही प्रकरणांमध्ये पर्यटकांनी प्रलोभनाला भुलू नये, असा इशारा देण्यात आला आहे.
रशियन सैन्यात परदेशी नागरिकांची भरती काही अशासकीय संस्था आणि स्वयंसेवी गटांमार्फतही होत असल्याचे सरकारच्या निर्देशनास आले आहे. त्यामुळे परराष्ट्र मंत्रालयाकडे नोंदणी नसलेल्या एजंटकडून नोकरीची संधी मिळाल्यास अधिक काळजी घेण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.
पैसे आणि रशियन नागरिकत्वाच्या प्रलोभनाद्वारे भरती?
परराष्ट्र मंत्रालयाने असेही नमूद केले आहे की, काही भारतीय नागरिकांना रशियन सैन्यात सहभागी झाल्यास आर्थिक फायदे मिळतील आणि नंतर भारतीय सरकारच्या मदतीने सुटका करून घेता येईल, असा गैरसमज असल्याचे निदर्शनास आले आहे. काही व्यक्तींनी तर भारतीय नागरिकत्व सोडून रशियन पासपोर्ट मिळवण्याचा आणि त्यानंतर रशियन सैन्यात भरती होण्याचा मार्ग स्वीकारल्याचेही सरकारने म्हटले आहे. तात्पुरत्या आर्थिक फायद्यांसाठी अशा प्रकारचा निर्णय घेणाऱ्या व्यक्तींनी त्यातील गंभीर धोके समजून घ्यावेत, असे मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे.
रशियन सैन्यात २२७ भारतीयांची भरती
१ सप्टेंबर रोजी परराष्ट्र सचिव विक्रम मिस्री यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, आतापर्यंत २२७ भारतीय नागरिक रशियन सैन्यात भरती झाल्याची माहिती भारताकडे आहे. त्यापैकी १३९ जणांची सुटका झाली असून ५१ जणांचा युद्धादरम्यान मृत्यू झाला आहे. उर्वरित भारतीयांच्या सुटकेसाठी रशियन सरकारबरोबर चर्चा सुरू असल्याचे मिस्री यांनी सांगितले होते.
रशियात अडकलेल्या भारतीय नागरिकांच्या प्रकरणावर मॉस्कोमधील भारतीय दूतावास अत्यंत काटेकोरपणे लक्ष ठेवून आहे. तसेच, या सर्व भारतीय नागरिकांना लवकरात लवकर सुखरूप परत आणण्यासाठी दूतावासाकडून रशियन प्रशासकीय अधिकाऱ्यांशी सातत्याने संपर्क साधला जात असल्याचे भारताने यापूर्वीच स्पष्ट केले आहे.
फसव्या भरतीप्रकरणी ‘सीबीआय’चा तपास
रशियन सैन्यात भारतीयांची फसवणुकीने भरती केल्याच्या प्रकरणांचा तपास ‘सीबीआय’ करत आहे. अशा प्रकरणांमध्ये काही जणांना अटकही करण्यात आली आहे. अनेक भारतीय तरुणांना मोठ्या पगाराच्या नोकरीचे प्रलोभन दाखवून रशियात नेण्यात आले आणि त्यानंतर त्यांना सैन्यात सहभागी होण्यासाठी प्रवृत्त किंवा भाग पाडण्यात आल्याच्या तक्रारी समोर आल्या आहेत. काही भारतीय नागरिकांनी रशियात जाण्यापूर्वी किंवा तिथे पोहोचल्यानंतर अशा प्रकारच्या अडचणींची माहिती कुटुंबीयांना दिली आहे.
भारताकडून रशियाबरोबर सातत्याने चर्चा
रशियन सैन्यात अजूनही असलेल्या भारतीय नागरिकांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि त्यांच्या लवकर सुटकेसाठी भारत सरकार रशियाबरोबर चर्चा करत आहे. सरकारने नागरिकांना अशा ऑफर स्वीकारण्यापूर्वी एजंट आणि नोकरीची संपूर्ण पडताळणी करण्याचा सल्ला दिला आहे.
परराष्ट्र मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे की, केवळ आर्थिक फायद्याच्या आशेने रशियन सैन्यात भरती होण्याचा निर्णय भारतीय नागरिकांनी घेऊ नये, कारण त्यातून जीवाला गंभीर धोका निर्माण होऊ शकतो.
