थेट पंतप्रधानांच्या घरात घुसून त्यांना केलं नजर कैद; अनेक नेत्यांनाही घेतलं ताब्यात, आफ्रिकेतील ‘या’ देशात मोठं लष्करी बंड

पंतप्रधानांबरोबरच देशातील इतर मंत्र्यांनाही ताब्यात घेण्यात आलं आहे यात औद्योगिक मंत्री आणि जवळजवळ सर्व प्रवक्त्यांचा समावेश आहे.

sudan military
यासंदर्भातील माहिती देशामधील एका वृत्तवाहिनीने दिलीय. (फाइल फोटो सौजन्य रॉयटर्स)

सुदानचे पंतप्रधान अबदुल्लाह हामडोक यांना सोमवारी लष्करातील काही अधिकाऱ्यांनी कैद केल्याची माहिती समोर येत आहे. सुदानमधील अल हादत टीव्हीने सुत्रांच्या हवाल्याने ही बातमी दिलीय. लष्करी अधिकाऱ्यांनी हे बंड का पुरकारलं आहे आणि नक्की या मागील कारण काय आहे याबद्दलची माहिती समोर आलेली नाही.

या बातमीला इतर कोणत्याही सरकारी किंवा इतर संस्थांनी अद्याप दुजोरा दिलेला नाही. रॉयटर्सला मिळालेल्या माहितीनुसार लष्करामधील काही अधिकाऱ्यांनी पंतप्रधानांच्या माध्यम सल्लागारांच्या घराच्या घरी बळजबरीने प्रवेश करत त्यांना ताब्यात घेतल्याचं सुत्रांच्या हवाल्याने म्हटलं आहे.

देशातील इतर मंत्र्यांनाही ताब्यात घेण्यात आलं आहे यात औद्योगिक मंत्री इब्राहिम अल शेख आणि सुदानची राजधानी असणाऱ्या खार्तुमचे राज्यपाल आयमन खलिद यांनाही ताब्यात घेण्यात आलंय.

इतर अनेक सरकारी पदाधिकाऱ्यांनाही लष्कराने ताब्यात घेतलं आहे. सरकारी अधिकाऱ्यांनी असोसिएट प्रेसला दिलेल्या माहितीनुसार सध्या सत्तेत असणाऱ्या सरकारच्या प्रवक्त्यांना लष्कराने ताब्यात घेतलं आहे.

सुदानचा इतिहास
अरबी भाषेत ‘सुडान’ म्हणजे काळ्या लोकांचा प्रदेश. या प्रदेशाचे मूळचे नाव ‘सुडान’च आहे. अनेक दशकांच्या रक्तरंजित यादवी युद्धानंतर ९ जुलै २०११ रोजी स्वतंत्र, सार्वभौम दक्षिण सुदानचा उदय झाला; पण त्यासाठी साधारणत: २० लाख लोकांना आपले प्राण गमवावे लागले. सतत खदखदत असणाऱ्या दक्षिण सुदानला स्वातंत्र्य मिळाले, तरीही तिथे सततच अंतर्गत सशस्त्र संघर्ष चालूच आहेत.

लोकसंख्या आणि श्रेत्रफळ…
दक्षिण सुदानची संस्कृती शेजारी इथिओपिया, केनिया, युगांडा, इजिप्त यांच्यामुळे प्रभावित झालेली आहे. बऱ्याच प्रमाणात अरबी संस्कृतीचाही प्रभाव दिसतो. दक्षिण सुदानमध्ये बहुसंख्य लोक ख्रिस्ती धर्मीय आहेत. येथील लोक इंग्रजी भाषेचा वापर अधिक करत असले, तरी येथील पूर्वापार सुमारे ६० स्वदेशी भाषा वापरात आहेत. दक्षिण सुदानची राजधानी जुबा येथील परिसरात ‘अरबी पिजीन’ ही भाषा प्रचलित आहे. सुमारे सहा लाख २० हजार चौरस कि.मी. क्षेत्रफळ असलेल्या दक्षिण सुदानची लोकसंख्या सव्वा कोटीच्या घरात आहे.

हजारो दक्षिण सुदानी धडधाकट तरुण गुलाम बनल्याने…
सुदानवर ब्रिटिश अंमल असतानाच्या काळात ब्रिटिश राज्यकर्त्यांनी तिथे अरबी संस्कृतीला महत्त्व देऊन सुदानच्या उत्तर प्रदेशातील अरब लोकांना अधिक सुखसोयी पुरवल्या, त्यांच्या शिक्षणाची उत्तम व्यवस्था केली. याउलट दक्षिण सुदानमधील समाज १० ते १२ भटक्या जमातींचा बनलेला आणि उत्तरेच्या तुलनेत ब्रिटिश व इतर राज्यकर्त्यांनी त्यांच्याकडे दुर्लक्ष केलेला होता. त्याचप्रमाणे १८ व्या आणि १९ व्या शतकाच्या मध्यापर्यंत दक्षिण सुदानमध्ये मुलांना गुलाम म्हणून विकण्याचा व्यवसाय जोरात चालू होता. दरवर्षी हजारो दक्षिण सुदानी धडधाकट तरुण गुलाम बनल्याने दक्षिणेतल्या समाजाचे मोठे नुकसान झाले, अर्थव्यवस्था ढासळली.

तेलविहिरींवरील मालकी हक्क विवादात
जगातल्या अत्यंत मागासलेली अर्थव्यवस्था असलेल्या गरीब देशांपैकी दक्षिण सुदान आहे. दक्षिण सुदानची अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने शेतीवर अवलंबून आहे. खरे तर दक्षिण सुदानमध्ये मुबलक तेलसाठे, खनिजांमध्ये लोखंड, तांबे, सोने, हिरे भरपूर आहेत. दक्षिण सुदान आणि सुदान यांमधील काही तेलविहिरींवरील मालकी हक्क विवादात अडकले आहेत. दक्षिण सुदानमधील तेल उद्योगात ४० टक्के गुंतवणूक चीनची आहे. येथील तेल उत्पादनापैकी ४० टक्के निर्यात चीनला होते.

Loksatta Telegram लोकसत्ता आता टेलीग्रामवर आहे. आमचं चॅनेल (@Loksatta) जॉइन करण्यासाठी येथे क्लिक करा आणि ताज्या व महत्त्वाच्या बातम्या मिळवा.

मराठीतील सर्व देश-विदेश बातम्या वाचा. मराठी ताज्या बातम्या (Latest Marathi News) वाचण्यासाठी डाउनलोड करा लोकसत्ताचं Marathi News App. ताज्या बातम्या (latest News) फेसबुक , ट्विटरवरही वाचता येतील.

Web Title: Sudan military coup pm hamdok under house arrest ministers detained report scsg