निर्णयातला विलंब ओळखता येणारा आजार; सर्वोच्च न्यायालयाची टिप्पणी

मुख्य न्यायमूर्ती सूर्य कांत, तसेच न्यायमूर्ती जयमाल्या बागची आणि विपुल एम. पांचोली यांच्या खंडपीठासमोर ही याचिका सुनावणीस आली होती. या याचिकेत झारखंड उच्च न्यायालयाने गेल्या वर्षी ४ डिसेंबर रोजी एक याचिका फेटाळणारा निर्णय तोंडी जाहीर केला; मात्र तो निर्णय अद्याप अपलोड करण्यात आलेला नाही, असा दावा करण्यात आला होता.

खंडपीठाने संबंधित प्रकरणातील संपूर्ण न्यायनिर्णय पुढील आठवड्याच्या अखेरीस वकिलांना उपलब्ध करून देण्याचे निर्देश दिले. या विलंबाकडे लक्ष वेधताना, याचिकाकर्त्यांच्या वतीने बाजू मांडणारे ज्येष्ठ वकील मुकुल रोहतगी म्हणाले, ‘हे केवळ वरवरची औपचारिकता वाटते. काही तरी ठोस संदेश जाणे आवश्यक आहे. हे कायद्याच्या प्रतिष्ठेशी खेळण्यासारखे आहे.’

मुख्य न्यायमूर्ती सूर्य कांत म्हणाले की, साधारणपणे न्यायाधीशांचे दोन प्रकार दिसतात. एक प्रकार असा असतो की जो मेहनतीने सर्व बाजू ऐकतो आणि १०-१५ प्रकरणांत निकाल राखून ठेवतो. मात्र काही न्यायाधीश असेही असतात की त्यानंतर निकाल देतच नाहीत. आम्ही कोणावर वैयक्तिक आरोप करत नाही. हे न्यायव्यवस्थेपुढील एक आव्हान आहे. ही एक ओळखता येणारी व्याधी असून तिच्यावर उपचार करून ती नष्ट करायलाच हवी; तिला पसरू देऊ शकत नाही, असे त्यांनी सांगितले.

हे मुद्दे आपण उच्च न्यायालयांच्या मुख्य न्यायमूर्तींसोबत होणाऱ्या आगामी बैठकीत मांडणार आहे. इतर मुद्द्यांसह यावर चर्चा करून अशी टाळता येणारी न्यायालयीन प्रक्रिया थांबवण्यासाठी उपाय शोधण्याचा प्रयत्न करू, असे त्यांनी सांगितले.